Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 11 բառահոդված (էջ 1/2)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 148, սյունակ 1 Էջ 148
ԳԱՅԹ (գիթ-) «սայթաքում, սխալ, մոլորություն, հանցանք, անկայունություն»
Էջ 225, սյունակ 1 Էջ 225
ԵՐԹ (-ի, -ից) «ընթացք, երթալ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *er- «շարժ(վ)ել, բարձրանալ, իջնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *erth-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երթալ (երթանալ), երթեւեկ, երթեւեկել, երթումն, ողջերթ, սերմներթութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
ar
«շարժ(վ)ել»
հուն.
ερχομαι
«գալ»
հայ.
յառնել, յորդորել
Մատենագիտություն
H. IF Anz. 47; Աճ. ՀԱԲ 53
Էջ 275, սյունակ 1 Էջ 275
ԹՈՒՄՆ (թումնի, այլեւ թուրմն (°), թուսի (°)) ««խավար» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *tem(ə)- «մութ, խավար» (անմիջական նախաձեւ՝ *tom-no)
հ.-ե. արմատ՝ *tem(ə)- «մութ, խավար» (անմիջական նախաձեւ՝ *tom(e)s-no-)
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 210) թուրմն ձեւի կապակցությամբ գրում է. «կա պ. tum «մութ», բայց այս բառը մենք պարսկերենի բառարաններում չգտանք»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թումանալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
támas
«մութ, խավար»
իլիր.
τομαρος
«լեռնանուն»
հ. սլ.
təmənə
ռուս.
темный
«մութ, խավար»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 210
Էջ 276, սյունակ 1 Էջ 276
ԹՈՒՐՄՆ «խավար»
Ստուգաբանություն ()
Տե՛ս նաեւ
Էջ 325, սյունակ 1 Էջ 325
ԽԵԹ (խէթ) (խեթալ) «խեթ, խժոռ (խեթել «խփել, խթել, հրել»)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *s(k)h(i)ai-d/t- «խփել, հրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khet-) այլ ձայնավորմամբ
Արմատի կողքին (այլ ձայնավորմամբ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խեթահար, խեթի, խեթումն, առխեթել, խեթկել, խեթկիչ, խեթկումն, անխեթկելի
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 355
Տե՛ս նաեւ
Էջ 334, սյունակ 1 Էջ 334
Խ(Ղ)ԽԱՅԹ (-ի, -ից) «վերքի ուռուցք, բարախ, որդ, ճիճու, հպարտություն, կեղծիք, խարդախություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kel- «խփել, կտրել» *k > *kh անցմամբ
Բաղադրյալ կազմություն (բարդ բառ)՝ խող- եւ խայթ. առաջինը կարելի է բխեցնել հնդեւրոպական *kel- «խփել, կտրել» արմատից՝ *k > *kh անցմամբ: Հմմտ. խիղ- (խող-): խայթ-ն էլ թերեւս առնված է ավելի լայն առումով (հմմտ. խեթ, խիթ):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խ(ղ)խայթիլ, խղխայթումն, բազմախ(ղ)խայթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
calamitas
«վնաս»
լատ.
clades
«վնաս, աղետ, խեղություն, խեղանդամություն, հաշմ»
ռուս.
колоть
«ծակել»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 380, սյունակ 1 Էջ 380
ԿԱՅԹ I (-ի, -ից) «ցատկոտում, ուրախության պար»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gēi- «երգել, կանչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gəi-ti-)
Քիչ հավանական է ծագումը հնդեւրոպական *gəi-ti-ից` *gēi- «երգել, կանչել» արմատից։ Ավելի հավանական է կապը` կ/խ հերթագայությամբ, խայտալ բայի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կայթել, կայթին, կայթումն, կայթոտ, կայթանել
Տե՛ս նաեւ
Էջ 444, սյունակ 1 Էջ 444
ՀԱՅԹԵԼ «հոդել, կցել, կապել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sei- «կապել, թոկ, փոկ» (անմիջական նախաձեւ՝ *səit(h)-)
բնիկ հնդեւրոպական՝ *səit(h)-՝ *sei- «կապել, թոկ, փոկ» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հայթ(հ)այթել, հայթ(հ)այթանք, հեթեթանք, հայթայթումն, հեթեթ, անհեթեթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
sada
հ. վ. գ.
seito
«թոկ»
գերմ.
saitas
«կապ, շղթա, թել»
պրուս.
saitan
«փոկ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 146
Էջ 487, սյունակ 1 Էջ 487
ՃԱՅԹԵԼ (ճեթել) «ճայթել, կաթել»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
Պատկերաւոր բնաձայնական կազմութիւն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ճայթիւն, ճայթիք, ճայթել, ճայթումն, անճայթ, բարկաճայթ
Էջ 597, սյունակ 1 Էջ 597
ՇՓՈԹ (շփոյթ), -ի, -ից, -ոյ «շփոթ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *skeup- «փունջ»
արմատի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շփոթել, շփոթական, շփոթանք, շփոթումն, անշփոթ, դյուրաշփոթ, բազմաշփոթ, հեշտաշփոթ, շփոթութիւն, խառնաշփոթ