Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 9 բառահոդված
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 95, սյունակ 1 Էջ 95
ԱՐՋ (-ոյ, -ու, ուշ՝ -ի, -ից) (առջ) «արջ (կենդանի), համաստեղութիւն (Մեծ եւ Փոքր արջ), հիւսիս, հիւսնի մի գործիք, մի եղանակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *rkto- (անմիջական նախաձեւ՝ *rktio-) ջ-ն՝ արջն «սեւ» բառի ազդեցութեամբ
ջ-ն՝ արջն «սեւ» բառի ազդեցութեամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արջամուկն, արջենի, արջային, արջ(ա)տակ, մկնարջ, արջախոտոր, արջամագիլ, արջընկոյզ, արջմեղու
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ṛkṣas
հուն.
ἄρκτος
լատ.
ursus
Մատենագիտություն
H. AG 425; Աճ. ՀԱԲ 334
Էջ 250, սյունակ 1 Էջ 250
ԸՆԿՈՅԶ (-ոյ) (ընգոյզ, անկոյզ) «ընկոյզ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *geu- «ծռել, կորացնել, կամար կազմել» (անմիջական նախաձեւ՝ *geugho-) ըն(դ) նախածանցով եւ *-g'(h) ածականով
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 130) հնարավոր է համարում որպես աղբյուր դիտել ուրարտերենը, որից տարածվել է Առաջավոր Ասիայում:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ընկուզազարդ, ընկուզի, ընկուզաստան, ընկուզուտ, ընկուզենի, հնդկընկույզ, մշկընկույզ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ.
gūzak
«ոտքի կոճ» ?
լիտվ.
gùžas
«կոճ, կոնգոմ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 130
Տե՛ս նաեւ
Էջ 424, սյունակ 1 Էջ 424
ԿՈՐՃ I «ընկույզի կեղեւ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *ger- «պտտել, ոլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gord'o-)
ծագի հնդեւրոպական *gord'o- նախաձեւից` *ger- «պտտել, ոլորել» արմատից (որպես «ծուռումուռ»):
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայերեն
կորճ
«ծուռ, անհարթ»
Էջ 424, սյունակ 1 Էջ 424
ԿՈՐՃ III «ծուռ, ծուռումուռ, անհարթ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ger- «պտտել, ոլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gord'o- (կամ *gorg'o-?))
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 652) համարում է Կորճայք նահանգի անունից, բայց սա էլ իր հերթին ծագում է կորճ բառից. կորճայ, կործալեզու, կործաբար բառերը գալիս են Կորճայք-ի հիմքից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կորճայ, կործալեզու, կործաբար, բեկկորճ, պեկկորճ, ծակկորճ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
արեւելաֆրիզ.
kret
«կնճռոտված պտուղ» *ger-d->
լատվ.
grùods
«խիստ ոլորված, պիրկ»
անգլ.
crook
«կեռ. ոլորան» *ger-g->
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 652
Տե՛ս նաեւ
Էջ 493, սյունակ 1 Էջ 493
ՃԻՒ II «ընկոյզի կճեպ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 562, սյունակ 1 Էջ 562
ՆԱՐԳԻԼԱԿ «հնդկընկոյզ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. *nārgīlak
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ.
nārgīl
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 430
Էջ 600, սյունակ 1 Էջ 600
ՈՂԿՈՅԶ -ոյ, -ի, -աց «ողկույզ, ճութ (հատկապես խաղողի), մատղաշ մեղվահումբ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Հին կազմություն՝ ող եւ կոյզ տարրերից, որոնցից երկրորդը ամենայն հավանականությամբ համընկնում է ընկոյզ բա-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ողկուզաբեր, ողկուզաբոյծ, ողկուզալից, ողկուզուկ, ողկուզարեն, գեղեցկողկույզ, քաջողկույզ, խնկողկուզիկ, մահողկուզեան
Տե՛ս նաեւ
Էջ 623, սյունակ 1 Էջ 623
ՊԱՍՊԱՍ(ԱՅ) (ԱՅ), (պասպասէ, բազբազ) «հնդկընկույզի կեղեւ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. bāsbās
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 31
Էջ 651, սյունակ 1 Էջ 651
ՋԱՒՋԱԼԱԿ «սակամունիա, սակամունի (բոյս)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
փոխատու լեզու՝ արաբ. jauz «ընկոյզ»
փոխատու լեզու՝ պ. jauz «ընկոյզ»
Կապ ունի՞ արաբ. > պ. jauz «ընկոյզ» բառի հետ: