Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 33, սյունակ 1
ԱՂԱԿԱՏ
«զեղխ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *al-
«թափառել, մոլորվել»
Կապ ունի՞ հնդեւրոպական *al- «թափառել, մոլորվել» արմատի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղակատանք
Էջ 51, սյունակ 1
ԱՆԱՂԱՅՏ
«գարշ կամ աղտեղի»
(ԲՀ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 179) ուղղում է անաղարտ, բայց Ամալյանը (ԲՀ 347) ժխտում է՝ ենթադրելով անուղղայ բանի սխալագրություն՝ ըստ սրա որոշ բացատրությունների՝ («անզեղջ, կամ գարշ, կամ անհաւան կամ աղտեղի»)
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 179;
ԲՀ 347
Էջ 98, սյունակ 1
ԱՒԱԶ
(-ոյ, ուշ՝ -աւ)
(աւազ, հող, փոշի)
«ավազ, հող, փոշի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhes-
«տրորել, մանրացնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *sabh-)
+-ա՞զ
փոխատու լեզու՝ մ. պ. āvač
արմատի՞ց Փոխառութիւն իրանական աղբյուրից. հմմտ. մ. պ. āvač
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւազածիր,
աւաշական,
աւազակապ,
աւաշել,
աւազեղէն,
աւաջել,
աւազին,
դիւրաւաշ,
աւազուտ,
աւազել,
աւազահիմն,
ընդաւազել,
նաւազել,
աւազաքար,
աւազաման,
աւազային,
աւազախառն,
շաքարաւազ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
sabulum
մ. պ.
āvač
հուն.
ψάμμος
հուն.
ψάμαθος
գերմ.
sand
«ավազ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 355
Էջ 124, սյունակ 1
ԲԵՀԵԶ
(-ոյ)
(բեհեզ)
«նուրբ (սկզբնապես կտավե) գործվածք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
(սեմական սկզբնաղբիւրի՞ց՝ որեւէ լեզվի (իրանականա՞ն) միջնորդութեամբ):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բեհեզեայ,
բեհեզեղէն,
բեհեզազգեստ,
բեհեզատիպ
Էջ 126, սյունակ 1
ԲԵՐԴԱԶԵՂ
«հերարձակ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Կազմություն բերդ (աղավաղված՝ բրդ- «բուրդ»՞) եւ զեղ (զեղուլ «արձակել, տարածել») բաղադրիչներից
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 443
Էջ 214, սյունակ 1
ԵՂԾ
«խանգարված, ապականված, ավեր, տձեւ, անկերպարան, պակասավոր, վատ, շինձու, հերքում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *el-g-
«ոչնչացնել, փչացնել, ապականել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *el-)
որից, թերեւս՝ *el-g- «խեղճ, աղքատ, պակասավոր», *elk- «քաղցած, վատ»: Իմաստային առումով հեռու է հ.-ե. *selg- «արձակել, նետել, թափել» արմատը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եղծ(ան)եմ,
եղծումն,
եղծանելի,
եղծագործ,
եղծագործեմ,
եղծական,
անեղծ,
անեղծական,
դյուրեղծ,
առեղծանել,
զեղծ(ան)ել,
զեղծիմ,
զեղծ(եց)ուցանեմ,
զեղծմութիւն,
շնորհազեղծ,
հայրազեղծ,
մարմնազեղծ,
ծայրազեղծ,
զեղծում,
զեղծարար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ολλυμι
«կործանել, ոչնչացնել, սպանել, քանդել. հեռացնել»
հուն.
ολεκω
«ոչնչացնել, կործանել»
բրետ.
ol
«պակասություն, կարիք»
մ. բրետ.
el
«պակասություն, կարիք»
Էջ 231, սյունակ 1
Զ
(խուլ բաղաձայնների մոտ` ս-)
(նախդիր եւ նախածանց)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g'hō
«հետեւը, հետո, համար»
Բնիկ հնդեւրոպական` *g'hō «հետեւը, հետո, համար» ձեւից։ Բաղադրութիւններ (սաստկական իմաստով)`
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զանցանել,
զեղծանել,
զարհուրիլ,
զադխադխուն,
զինչ,
զհետ,
զմէ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ. բրբ.
ažúo, ažu
«հետո, համար»
սլավ.
za
«հետո»
Մատենագիտություն
Pok. 451-452
Էջ 236, սյունակ 1
ԶԵԴ
(զէթ)
««վերադիր» (ԲՀ՝ զէթ «վերնագիր»)»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Թերեւս զեղ (զետ) < զերդ (զերթ) < զիարդ «ինչպես» բառն է՝ բացատրված որպես վերադիր: Զէթ «վերնագիր» բառահոդվածը սրա աղավաղումն է:
Էջ 236, սյունակ 1
ԶԵՂԽ
(զեղ-, զեխ-, ուշ՝ զիղխ)
«խախուտ, անհաստատ, սահուն, շվայտ, ցոփ, անառակ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *pel-
«թափահարել, տատանել, դողալ»
Ծագումն անհայտ է (ենթաշերտային բա՞ռ): Հազիվ թե զ-հեղխ կազմությամբ կապ ունենա *pel- «թափահարել, տատանել, դողալ» արմատի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զեղխագործութիւն,
զեղխութիւն,
զեղխիլ,
զեղխանալ,
զեղխաբարոյութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
παλλω
«թափահարել, ցնցել»
հուն.
παλαχη
«վիճակ»
Հեսիք
Էջ 236, սյունակ 1
ԶԵՂՋԵԼ
«ծածկել, պահել, թաքցնել, համառոտել, կրճատել, զեղչել»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *pel-
«ծածկել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *pel-khio-)
Քիչ հավանական է, որ կազմված լինի զ- նախածանցով՝ հնդեւրոպական *pel-khio-ից ծագող *հեղջ ձեւից՝ *pel- «ծածկել» արմատից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գոթ.
felhan
«թաքցնել. թաղել»
գերմ. felh- < *pel-k-
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։