Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 52 բառահոդված (էջ 1/6)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 21, սյունակ 1 Էջ 21
ԱԴԵՆ (-այ) (ադին) «եդեմ, դրախտ» (կրոն.)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ասոր. ‘əden
փոխատու լեզու՝ եբր. ‘ēden
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ադենաբուղխ, ադինաբուխ, ադինասարաս, ադենային, ադենական
Մատենագիտություն
H. AG 300; Աճ. ՀԱԲ 81
Տե՛ս նաեւ
Էջ 34, սյունակ 1 Էջ 34
ԱՂԱՆՃ (աղանջ) «ամբոխ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *al- «թափառել, դեսուդեն ման գալ, դեսուդեն ընկնել»
արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խառնաղանճ, խառնաղանջ, խառնիճաղանճ, խառնիճաղանջ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ále
«հուզված ամբոխ»
հուն.
álytes
«թափառական»
հայ.
աղաւաղ
հայ.
աղանդ
Էջ 38, սյունակ 1 Էջ 38
ԱՂՄԱՆ «դատ, վեճ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pel- «թափահարել, դեսուդեն շարժել» (անմիջական նախաձեւ՝ *polmno- կամ *polemo +ան (°))
բնիկ հնդեւրոպական՝ *polmno- կամ *polemo +ան (°)՝ *pel- «թափահարել, դեսուդեն շարժել» արմատից։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
աղմուկ
հուն.
πόλεμος
«կռիվ, ճակատամարտ»
Մատենագիտություն
Ավագյան, ՎԱԲ 27
Էջ 100, սյունակ 1 Էջ 100
ԱՒԴԻ (-իք/-այք, -եաց) «ոչխար»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *owi- «ոչխար» *-dh- ածականով եւ *-iio ածանցով
հ.-ե. արմատ՝ *dhē(i)- «դիել, սնել» արմատի հաւելմամբ
Նոյն հիմքը *հովի- ձեւով պահպանուած է հովիւ բառի մէջ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւդենի, աւդիկ
Էջ 102, սյունակ 1 Էջ 102
ԱՒՈՅ «հեռու» (ԲՀ` «արտաքս, ի բաց»)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *au- «ցած, հեռու» *-lo- ածանցով
հին կազմություն` հնդեւրոպական *au- «ցած, հեռու» արմատից` *-lo- ածանցով
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ
այցտել
ավ.
avarə
«ցած»
հուն.
αυ
լատ.
au
«հեռու, դենը»
Էջ 110, սյունակ 1 Էջ 110
ԲԱԴԵՆ (բադեան) «կտավե զգեստ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. βαδδίν
փոխատու լեզու՝ եբր. baddīm
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 374
Էջ 128, սյունակ 1 Էջ 128
ԲԻԲ (-ի, -աց) «աչքի բիբ, ակնակապիճ»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
Պատկերավոր-արտահայտչական, հավանաբար, մանկական կազմություն (հմմտ. բրբ. բիբ, պիպիկ, փիփի), որ իբրեւ այդպիսին կարելի է համեմատել (ըստ Պետերսոնի) հ. հնդկ. bimba «սկավառակ, գնդակ», պ. bubuk «բիբ», հուն. βέμβιξ «հոլ», լիտվ. bybis, bibus «պորտ» տիպի բառերի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բբջ(ջ)իլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
bimba
«սկավառակ, գնդակ»
պ.
bubuk
«բիբ»
հուն.
βέμβιξ
«հոլ»
լիտվ.
bybis, bibus
«պորտ»
Էջ 160, սյունակ 1 Էջ 160
ԳԷՐ (գուէր) «պարարտ, ճարպոտ, յուղահամ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g(u)hei- «սնել, պարարտացնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *g(u)hai-ro-)
«սնել, պարարտացնել» արմատից (չկա Pok. IEW-ում)։ (հայ-սլաւոնական զուգաբանութիւն): Ջահ. ՀԼՊ 127 (կասկածելի է *ghei- > գէ անցումը՝ փոխանակ ջէ-ի. սլավ. ձեւերը հակուած են կապելու *guei- «ապրել, կեանք» արմատի ձեւերի հետ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գիրանալ, գերանալ, գիրութիւն, գիրապարար, գիրացութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
չեխ.
žir
լեհ.
żer (zyr)
«սնունդ, կերակուր»
ռուս.
жир
«ճարպ»
ռուս.
жирный
«ճարպոտ» ըստ Լիդենի եւ Ղափանցյունի
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 553; Ֆասմեր ԷՍՐՅԱ 56; Ջահ. ՀԼՊ 127
Էջ 165, սյունակ 1 Էջ 165
ԳՈԳ I (-ոյ) «գիրկ, ծոց. ծովախորշ, ծովածոց, առագաստի ուռած մաս, գոգավոր, փոս ընկած»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ghegh- «ծռել, գոգավորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ghogho-) կրկնավոր ձեւ
(ըստ Լիդենի, կասկածով)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոգել, ընդգոգել, գոգած, գոգաձեւ, գոգնոց, անգոգ, երկայնագոգ, գոգի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ.
gag
նորվ.
gagr
«շուռ տված, շրջված»
լիտվ.
gõgas
«ձիու թամբամաս»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 569; Ջահ. ՀԼՊ 127
Էջ 165, սյունակ 1 Էջ 165
ԳՈԴԻ (գօդի, գոթի) ««քոբոտ, ուրուկ» (բրբ. «թոյլ», «ծոյլ», «տկար»)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Նմանությունը թյուրք. qotur «քոբ, քոբոտություն» բառի հետ պետք է համարել պատահական:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոդություն, գոդենոց, գոդատուն, գոդետուն, գոդեստան