Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 11 բառահոդված (էջ 1/2)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 192, սյունակ 1 Էջ 192
ԴԵՀ I (ուշ՝ նաեւ դիհ) «կողմ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. deh «երկիր. քաղաք. գյուղ»
փոխատու լեզու՝ պ. dih, deh «գյուղ»
Մատենագիտություն
H. AG 139; Աճ. ՀԱԲ 646
Էջ 192, սյունակ 1 Էջ 192
ԴԵՀ II «կիզում, այրում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dhegu̯h- «այրել»
Կապ ունի՞ արդյոք հնդեւրոպական *dhegu̯h- «այրել» արմատից ծագող որեւէ ձեւի հետ։ հայերենին մոտ է հ. հնդկ. dāhā «հրդեհ» ձեւը, բայց ինչպե՞ս կարող էր այն հայերենի աղբյուր լինել
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հրդեհ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
daxša
«հրդեհ»
հ. հնդկ.
dāhā
«հրդեհ»
Էջ 192, սյունակ 1 Էջ 192
ԴԵՀԿԱՆ «կուսակալ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական dēhkān «գյուղապետ, կուսակալ»
փոխատու լեզու՝ ասոր. dahqānā
փոխատու լեզու՝ արաբ. dihqan «գավառակապետ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դեհկանութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 139; Աճ. ՀԱԲ 647
Էջ 192, սյունակ 1 Էջ 192
ԴԵՀՈՒՊ «նպաստ» կամ «նվաստ» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Անստույգ բառ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 192, սյունակ 1 Էջ 192
ԴԵՀՊԵՏ (դեհապետ, դեհեպետ) «կուսակալ, իշխող»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. dehpat
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անդնդեհպետ
Մատենագիտություն
H. AG 139; Աճ. ՀԱԲ 647
Տե՛ս նաեւ
Էջ 196, սյունակ 1 Էջ 196
ԴԷՇԽՈՒԴ ««այստեղից» (ԲՀ՝ «աստի»)»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Անստույգ բառ։ Ծագումն անհայտ է (իրանականա՞ն)։ հմմտ. շխ կապակցությունը, այլեւ դեհուպ բառը:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 316, սյունակ 1 Էջ 316
ԽԱՆՁ (խանձ) «այրվածահոտ, հրդեհ, վառելիք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kend- «լուսավորել, վառվել, այրվել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khndio-) ռնգայինից հետո խուլ/ձայնեղ (ծ/ժ) անցմամբ
արմատից՝ ռնգայինից հետո խուլ/ձայնեղ (ծ/ժ) անցմամբ։ Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 329) խանձ-ից է բխեցնում խազ «ցանկացող, մոլյալ», որ իրանական ծագում ունի
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խանձել, խանձիլ, խանձոց, խանձառ, խանձատ, խանձող, խանձողի, խանձիք, խանձրահոտ, խանձրահոտիլ, խանձրահամ, խանձրահամութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
candati
«լուսավորում է»
հուն.
κανδαρος
«ածուխ»
լատ.
candeō
«սպիտակ լինել, փայլել, բոցավառվել, շիկանալ»
կիմր.
cann
«սպիտակ, լուսավոր»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 331
Տե՛ս նաեւ
Էջ 468, սյունակ 1 Էջ 468
ՀՈՒՐ (-ոյ, -ք) «հուր, կրակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *peuōr- «կրակ» (անմիջական նախաձեւ՝ *pur-, *pun-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հրացեալ, հրագոյն, հրալից, հրայթեաց, հրայթք, հրձիգ, հրատ, հրկեզ, հրդեհ, հրազարդ, հրակերպել, հրաբխային, հրահրել, հրացան, հրացանաձիգ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
πύρ
հ. վ. գ.
fuir, fiur
հ. իսլ.
fūrr
«կրակ»
Մատենագիտություն
H. AG 469; Աճ. ՀԱԲ 125; Pok. IEW 828
Տե՛ս նաեւ
Էջ 531, սյունակ 1 Էջ 531
ՄՇԴԵՀ «մի տեսակ զենք»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 567, սյունակ 1 Էջ 567
ՆԺԴԵՀ (-ի, -ից) (նշդեհ) «տարագիր, պանդուխտ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական niždeh
Փոխառություն իրանական աղբյուրից (պարթեւերենի՞ց)՝ niždeh (niž «արտ-, դուրս» եւ deh «երկիր»՞), բայց բուն աղբյուրը չի հավաստվում։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նժդեհիլ, նժդեհանալ, նժդեհակից
Մատենագիտություն
H. AG 203; Աճ. ՀԱԲ 449