Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 24 բառահոդված (էջ 1/3)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 51, սյունակ 1 Էջ 51
ԱՆԱՐԱՆ «դարան» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 84, սյունակ 1 Էջ 84
ԱՐԱՅԻՇ «հանդես»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. ārāyiš «զարդարանք, հարդարանք»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 296
Էջ 88, սյունակ 1 Էջ 88
ԱՐԴ I (-ու) «ձեւ, կերպ, կարգ, կազմ, արված գործ, վաստակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ar- «հարմարեցնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ar-t- (*rt-/*ar-))
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արդակ, արդակագոյն, արդել, արդակել, արդուած, արդիւն, արդար, արդարեւ, անարդ, անարդի, անարդակ, խորանարդ, գմբեթարդ, ծորձորարդ, վիմարդ, վիմարդեան, զիարդ, յարդ, յարդար, յարդարել, յարդարիչ, յարդարուն, նուագայարդար, երգայարդար, սեղանայարդար, զարդ, զարդասէր, զարդասիրիկ, զարդակից, զարդարել, զարդարագիր, զարդարանք, զարդարուն, զարդուն, արդուկ, արդուկել, բեմայարդար, զարդագիր, պատկերազարդ, նկարազարդ, սիւնազարդ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
rtu-
«կարգ, կանոն, արդիւնք»
հուն.
άρτύς
«կարգ»
լատ.
artus
«հոդ»
Մատենագիտություն
H. AG 423- 424; Աճ. ՀԱԲ 307-308
Էջ 162, սյունակ 1 Էջ 162
ԳԻՐ (-ոյ) «տառ, գիր, գրվածք, գրություն, գիրք, նկար, վերագրում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uer- «պատռել, քերել, ճղել» (անմիջական նախաձեւ՝ *uēro-)
արմատից, որ այլ լեզուներում առկա է միայն ածականներով:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գրել, գրիչ, գրագետ, գրագիր, գրաձեւ, գրեղեն, գրապան, գրչություն, արագագիր, 메հենագիրք, որդեգիր, բնագիր, գեղագրել, նշանագիր, համագրել, ձեռագիր, երկաթագիր, տարագիր, գրադարան, գրախանութ, գրականագետ, գրամանաչ, գրասենեակ, գրավաճառ, գրատուն, գրչածայր, գրչակոթ, գրչահատ, կենսագիր, կենսագրութիւն, բողոքագիր, անդորրագիր, վաւերագիր, տպագիր, բեւեռագիր, սեպագիր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
գերծուկ
պրուս.
zedo
«ակոս»
շվեդ. բրբ.
zota
«փորփրել»
հ. հնդկ.
vrháti
«շորթում է, կորզում է, խլում է»
հ. հնդկ.
vrscati
«քերթում է, հերձում է, ճեղքում է»
գոթ.
writs
«գիծ»
հ. անգլ.
writ
«գիր»
հ. անգլ.
wrītan
«գծել, գրել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 561; Ջահ. ՀԼՊ 151
Էջ 187, սյունակ 1 Էջ 187
ԴԱՐԱԿԵԼ (դարանակել) «ճանաչել, հասկանալ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական dar «պահել, մտքում պահել, հասկանալ»
Դար- արմատը ծագում է իրանական աղբյուրից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
dar
«պահել, մտքում պահել, հասկանալ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 632
Էջ 187, սյունակ 1 Էջ 187
ԴԱՐԱՆ I (-ի, -աց) «պահարան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական dārənā «ամրություն, ապաստարան»
Փոխառություն իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մատենադարան, վիմադարան, գրադարան, ձայնադարան, քարտադարան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
dārənā
«ամրություն, ապաստարան»
Մատենագիտություն
H. AG 136; Աճ. ՀԱԲ 633
Էջ 187, սյունակ 1 Էջ 187
ԴԱՐԱՆ II (-ի, -աց) «դարան, ապաստարան, թաքստոց»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական dārənā «ամրություն, ապաստարան»
բայց հմմտ. նախորդ դարան «պահապան» բառը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դարանամուտ, դարանակալ, դարանակալութիւն, դարանայոյզ, դարանիլ, հողադարան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
dārənā
«ամրություն, ապաստարան»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 633
Տե՛ս նաեւ
Էջ 187, սյունակ 1 Էջ 187
ԴԱՐԱՆԱԿ (դարունակ) «շրջանակ» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (անստույգ)
փոխատու լեզու՝ պ. daruna «աղեղ, ծիածան»
Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 634) համարում է վրիպակ՝ փոխանակ պարունակ-ի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ.
daruna
«աղեղ, ծիածան»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 634
Տե՛ս նաեւ
Էջ 189, սյունակ 1 Էջ 189
ԴԱՒ (-ոյ, ուշ՝ նաեւ -ու) «չար միտք, չարամտություն, նենգություն, խարդախություն, դարանակալություն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ավ. dab- «խաբել»
փոխատու լեզու՝ պրթ. daβ «դավ, խաբեություն»
Հյուբշմանը եւ Աճառյանը բուն աղբյուրը չեն հավաստում, բայց համարում են իրանական փոխառություն (պարսկերենից):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դաւել, դաւանք, դաւումն, դաւադիր, դաւադրութիւն, ազգադաւ, եղբայրադաւ
Մատենագիտություն
H. AG 138, 438; Աճ. ՀԱԲ 641; Ջահ. ՀԼՊ 523
Էջ 200, սյունակ 1 Էջ 200
ԴԻՒԱՆ -ի, -աց «դահլիճ, ատյան, դպրոց, մատենադարան, հարկատեսակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
փոխատու լեզու՝ մ. պ. dēvān
փոխատու լեզու՝ պ. divān
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիւանապան, դիւանապետ, դիւանադպիր, դիւանատուն, դիւանագիր
Մատենագիտություն
H. AG 143; Աճ. ՀԱԲ 671