Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 30 բառահոդված (էջ 1/3)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 118, սյունակ 1 Էջ 118
ԲԱՇԻՒՆ «կենդանական ձայն»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
Բնաձայն կազմութիւն:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 412
Էջ 132, սյունակ 1 Էջ 132
ԲՈԼՈՃ II (բողոճ, պոլոճ, պողոճ, բլոճ, պլոճ, բղոճ, բոլոճճ, բոլո, պոլո (պոլոճ ձեւով գրի է առնվել 18-րդ դարում) «միջատ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhel- «փայլել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bholodio-)
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *bholodio- ` *bhel- «փայլել» արմատից, որից ծագում են նաեւ կենդանական անուններ։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
fuliea
«սեւ փարփար, կերկեր»
լատ.
fulix
«սեւ փարփար, կերկեր»
հ. վ. գ.
beliha
«սեւ փարփար, կերկեր»
Էջ 182, սյունակ 1 Էջ 182
ԴԱՆ «դանակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *dā-na
իրանական աղբյուրից՝ *dā-na (հնդեւրոպական *dā- «բաժանել, կտրել»)։
Մատենագիտություն
Периханян, МЭСДЯ 68
Տե՛ս նաեւ
Էջ 182, սյունակ 1 Էջ 182
ԴԱՆԱԿ (-ի, -աց) «կտրելու գործիք, դանակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *dānak
իրանական աղբյուրից՝ *dānak < *dāna-ka- (հնդեւրոպական *dā- «բաժանել, կտրել»)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դանակագիտ
Մատենագիտություն
Периханян, МЭСДЯ 68
Տե՛ս նաեւ
Էջ 183, սյունակ 1 Էջ 183
ԴԱՆԴԱՆ II («դանդաղ» (ԲՀ)) «դանդաղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
արմատով նոյնն է դանդաղ բառի հետ, որ հաւանաբար հնդեւրոպական ծագում ունի
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դանդանակ, դանդանական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հնդկ. (պալի)
dhandha-
«հիմար, տխմար, դանդաղաշարժ, ծոյլ»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Տե՛ս նաեւ
Էջ 202, սյունակ 1 Էջ 202
ԴՈՅԼ (ուշ՝ -ոյ, -ի, -ից) (դուլ, դօլ, դուդ) «ջրաման, դոյլ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական աղբյուր
փոխատու լեզու՝ մ. պ. dōl «ջրհոս (կենդանակերպ)»
փոխատու լեզու՝ պ. dōl «դոյլ»
փոխատու լեզու՝ ասոր. daul-ā «դոյլ»
Իրանական dōl-ի աղբյուրը թերեւս ասորերենն է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դոյլել
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 678-679
Էջ 204, սյունակ 1 Էջ 204
ԴՈՒՆ II «կարճ սուսեր, դաշույն»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *dhō- «սրել»
Հազիվ թե կապ ունի հնդեւրոպական *dhō- «սրել» արմատի հետ։ Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 683) հնարավոր է համարում կարդալ դան եւ նույնացնել դան «դանակ» բառի հետ (տե՛ս)։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 683
Տե՛ս նաեւ
Էջ 213, սյունակ 1 Էջ 213
ԵՂԵԱՄՆ (-ան) «եղեամ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *el- «գունանիշ» սկզբնական «փայլուն» > «սպիտակ» իմաստի անցումով
այդ իմաստն առկա է ծառանունների, կենդանական անունների մէջ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եղեմնախառն, եղեմնախար, եղեմնապատ, եղեմնածին
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
olor
«կարապ» <*«սպիտակ»
Էջ 213, սյունակ 1 Էջ 213
ԵՂԵՒԻՆ «եղեւնի (եւ, նմանութեամբ, այլ բոյսեր)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *el- «գունանիշ» (անմիջական նախաձեւ՝ *eleu-)
որից ծագում են զանազան բուսական եւ կենդանական անուններ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եղեւնի, եղեւնափայտ, եղեւնափայտեայ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
սլավ.
*ëlovьcь
«գիհի» (*el-eu>)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 18; Pok. IEW 303
Էջ 224, սյունակ 1 Էջ 224
ԵՐԵՒԻԼ «բույսի ժանգ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *erebh- «մութ, կարմիր, դարչնագույն» *-իլ ածանցով
այս արմատից են կազմված բազմաթիվ բուսանուններ եւ կենդանական անուններ՝ տրված ըստ գույնի։
Մատենագիտություն
Ջահ. None