Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 84 բառահոդված (էջ 1/9)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 55, սյունակ 1 Էջ 55
ԱՆԴՈՒՆԴ -ոց «անհատակ խորություն, դժոխք, գերեզման»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhudh-no- «գետին, հիմք, հատակ» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhundho-) *bh>*dh առնմանությամբ
Կազմված է ան- ժխտականով՝ *դունդ «հատակ» բառից, որ ծագում է հնդեւրոպական *bhundho- «գետին, հիմք, հատակ» ձեւից (*bh>*dh առնմանությամբ), սա էլ *bhudh-no-ից (կա եւ *bhudh-men զուգահեռ կազմությունը)։ Ժխտական կազմության համար հմմտ. ռուս. без-дна «անդունդ»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անդնդալից, անդնդախորք, անդնդական, անդնդային
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
*budhna-
«գետին, հիմք, հատակ»
հուն.
πύνδα
«հատակ»
լատ.
fundus
«հատակ, հիմք»
հ. անգլ.
bodan
«գետին, հիմք»
ռուս.
без-дна
«անդունդ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 190; Pok. IEW 174
Էջ 61, սյունակ 1 Էջ 61
ԱՆՈԳԱՆԱԼ «կարդալ, ընթերցել»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ἀναγινώσκω
բաղարկված ոգել բայի հետ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 206
Էջ 68, սյունակ 1 Էջ 68
ԱՊԱՐԵԿ «պղնձե նվագարան»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 231) հնարաւոր է համարում դիտել որպես ապարեկ բառի բացատրութիւնը՝ «զօս» («չոր») կարդալու փոխարեն «դոս» («մեծ թմբուկ») կարդալու արդիւնք
Էջ 84, սյունակ 1 Էջ 84
ԱՐԱԿԱՆ (արեկան, իրական) «դեղնացավ, դալուկ» (բժշկ.)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. (y)arqān
փոխատու լեզու՝ արաբ. araqān
փոխատու լեզու՝ արաբ. irqān
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 294
Էջ 140, սյունակ 1 Էջ 140
ԲՈՒՐԴ(-) (բուրդ, -ոյ) «մաս, կտոր, պատառ», «բուրդ, գեղմ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bherdh- «կտրել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բրդել, բրդոն, ջարդ(ու)բուրդ, բրդեայ, բրդեղէն, բրդագործութիւն, բրդ(ա)գզել, բրդեղ, բրդոտ, բրդոտել, բուրդիկ, բրդալի, բրդաճանճ, բրդակալել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
bardhaka
«կտրելուկ, խուզելուկ»
հուն.
πέρθω, πορθέω
«քանդել, ավերել, ամայացնել»
հ. իռլ.
bard
«եզր»
Էջ 160, սյունակ 1 Էջ 160
ԳԺԱՏ «մոմ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Թերեւս սխալ ընթերցման արդիւնք՝ «*մաղթ. բարկժատ» կարդալու փոխարեն կարդացվել է «մաղթբար գժատ»։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 553
Էջ 167, սյունակ 1 Էջ 167
ԳՈՅՆ (-ոյ, -ի, -ից) «գոյն, ներկ, դալկություն, դեղնախտ, երաժշտական մի խաղ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. gūn
փոխատու լեզու՝ ավ. gaona
որպես վերջամասնիկ կազմում է ածականի բաղդատական, նոր գրական լեզվում` գերադրական աստիճան. -գոյն ձեւով կազմվել է -պէս-ի արժեքի բառեր` որգոյն «ինչպէս»։ Գտնվում է իրանականից փոխառված գունակ, դժգոյն, հանգոյն, հանգունակ բառերի մեջ, որոնք տրված են առանձին։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գունել, գունաւոր, գունաւորել, գունատ, գունատութիւն, գունեան, գունեղ, գոյնզգոյն, անգոյն, բազմագոյն, այլագոյն, բազմագունի, երկնագոյն, կապուտակագոյն, կարմրագոյն, կանաչագոյն, տգոյն, տգունիլ, գոյնզգոյն, գոյնիկ, որգոյն
Մատենագիտություն
H. AG 128; Աճ. ՀԱԲ 578
Տե՛ս նաեւ
Էջ 176, սյունակ 1 Էջ 176
ԳՐԴԱԼ I «խռնչել (խոզի մասին)»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
Բնաձայնական կազմութիւն, որ զուգահեռներ ունի այլ լեզուներում։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. անգլ.
grōedan
«կանչել, գոռալ» (<*ghrē-dh-)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 605
Էջ 176, սյունակ 1 Էջ 176
ԳՐԴԱԼ II «հոսել, հորձանք տալ, ջրապտոյտել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uēr-dh- «ջուր, հոսել»
հ.-ե. արմատ՝ *(a)uer- «ջուր, հոսել»
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *uēr-dh- * (a)uer- «ջուր, հոսել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գրդանի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
vérdu, virti
«եռալ, ալեկոծվել, հորդել, բխել»
լիտվ.
vyrius
ռուս.
вир
Էջ 180, սյունակ 1 Էջ 180
ԴԱԼ I (հին՝ դայլ) «ծննդկանի առաջին կաթ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dhē(i)- «ծծել, ծիծ տալ, կերակրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dhə-li-)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
dhāru
«ծծող»
հուն.
θηλυς
«կանացի»
հուն.
θηλω
«կանացի կուրծք»
ալբ.
dhallr
«երեսը քաշած կաթ, թան»
լատ.
fēlō
«ծծել»
Մատենագիտություն
H. AG 437; Աճ. ՀԱԲ 611
Տե՛ս նաեւ