Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 58, սյունակ 1
ԱՆԿ-
(անգ-)
«ընկնելը, անկում, պատահմամբ հայտնվելը, հասնելը, ապավինում, վերջ, ավարտ, հարում, պատշաճություն, հյուսում, գործում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sengu-
«ընկնել, իջնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *sngu-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անկանիլ,
անկած,
անկածութիւն,
անկումն,
անկաստեղ,
անկաւոր,
անկելանոց,
անկիչ,
անկուած,
անկուածոյ,
տնանկ,
ոստայնանկ,
սարդանկոյ,
ստորանկիլ,
վայրակեալ,
անզատոյլ,
անզուրդ,
յանգիլ,
յանգակից,
յանգաւոր,
յանգատրիլ,
յանգել,
ցանկ,
ցանկել,
ցանկորդել,
ցանկութիւն,
զանգել,
զանգուած,
արիւնազանգ,
զանգութիւն,
անզանգ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գոթ.
sigqan
հ. անգլ.
sincan
հ. վ. գ.
sinkan, sinken
հուն.
εάφθη
«ընկավ»
Մատենագիտություն
H. AG 419;
Աճ. ՀԱԲ 198-199
Էջ 77, սյունակ 1
ԱՍԻԴ
(արսիճ)
«մի թռչուն՝ արագիլ(?)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. άσιδα
փոխատու լեզու՝ եբր. xasīdā
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 268
Էջ 83, սյունակ 1
ԱՐԱԳԻԼ
(-ի, -աց)
«ձկնկուլ, արագիլ՝ ciconia»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Կասկածելի են ինչպես համեմատությունը հուն. πελαργός (Աճ. ՀԱԲ 1, 292) բառի հետ, այնպես էլ շումերական աղբյուրից բխեցնելու փորձը (Ղափանցյան)։ Աճառյանը հուն. բառի նախնական ձեւը համարում է *περαγλός եւ հայերենի հետ միասին բխեցնում է փոքրասիական աղբյուրից։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 292
Էջ 85, սյունակ 1
ԱՐԱՏ
II
(-այ)
«արագիլ (՞)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *arədā-
«(ծովային) մի թռչուն»
(անմիջական նախաձեւ՝ *arōd/*arəd-)
Կասկածելի է -այ հոլովիչի պատճառով, որ բուն հայերեն հասարակ անունների համար անսովոր է
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ερωδιος
լատ.
ardea
«ձկնկուլ»
(<*arəd)
սերբ.
rōda
«արագիլ»
Էջ 95, սյունակ 1
ԱՐՋ
(-ոյ, -ու, ուշ՝ -ի, -ից)
(առջ)
«արջ (կենդանի), համաստեղութիւն (Մեծ եւ Փոքր արջ), հիւսիս, հիւսնի մի գործիք, մի եղանակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *rkto-
(անմիջական նախաձեւ՝ *rktio-)
ջ-ն՝ արջն «սեւ» բառի ազդեցութեամբ
ջ-ն՝ արջն «սեւ» բառի ազդեցութեամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արջամուկն,
արջենի,
արջային,
արջ(ա)տակ,
մկնարջ,
արջախոտոր,
արջամագիլ,
արջընկոյզ,
արջմեղու
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ṛkṣas
հուն.
ἄρκτος
լատ.
ursus
Մատենագիտություն
H. AG 425;
Աճ. ՀԱԲ 334
Էջ 129, սյունակ 1
ԲԻՏ
««հաւի ոտքի ետնամատ, ճանկ, մագիլ» (թրք. «խոփի մեխ»)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրութիւն` հաստաբիտ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հաստաբիտ
Էջ 154, սյունակ 1
ԳԵԼ
(գէլ «ծուռ»)
«ոլորված, պիրկ, ծուռ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uelu-
«պտտել, որորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uel-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գելուլ,
գելանիլ,
գելումն,
գելոց,
գելարան,
գելակի,
գելաքար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ειλύω
«փաթաթել, ծածկել»
լատ.
volvō
«ոլորել, գլորել»
լատ.
volumen
«ոլորք, գալար»
հ. հնդկ.
valati
«պտտվում է»
հ. հնդկ.
valaya
«շրջան»
հ. հնդկ.
valitá
«շրջված, ծռած»
ռուս.
вал
«ալիք, պատնեշ»
ռուս.
валять
«թավալել»
ռուս.
валить
«գլորել»
Մատենագիտություն
H. AG 433, 435;
Աճ. ՀԱԲ 530-531;
Pok. IEW 1140
Տե՛ս նաեւ
Էջ 154, սյունակ 1
ԳԵԼԱՄ
-ի
(գելած, գիլաս)
«կտավատ՝ ձեթ հանելու համար ծեծված եւ թրջված, կտավատի դիրտ»
Ստուգաբանություն ()
գելած (գելուլ «ոլորել») բայածնցից։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 531
Էջ 154, սյունակ 1
ԳԻԼ
I
(գիղ-)
«գլորվելը»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uēl-
«պտտել, գլորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uel-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գլել,
գլաթաւալ,
գլումն,
գլան,
գլոր,
գլորել,
գլորակում,
գլորումն,
գլտոր,
գլտորել,
մղտագիլ,
թաւալագլոր,
խաղագլոր
Տե՛ս նաեւ
Էջ 154, սյունակ 1
ԳԻԼ
II
-ի, -աց
«քար»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uēl-
«պտտել, գլորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uel-)
այլեւ գել-ի տակ բերված օրինակները։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս.
валун
«գլաքար»
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։