Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 36, սյունակ 1
ԱՂԲ
(-ոյ)
«աղբ, աղտեղություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *slop-
«ճարպ?»
(անմիջական նախաձեւ՝ *selp)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղբանոց,
աղբաբոյն,
աղբիք,
աղբեւք,
աղբել,
աղբեղեն,
աղբագոյն,
աղբոց,
աղբին,
աղբկոտոց,
աղբադրուստ,
աղբադրուկ,
աղբդրուկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
խեթ.
šalpa, šalpi
«կողկղանք»
հայ-խեթական զուգաբանություն
Մատենագիտություն
Ջահ. ԲՀԳ 3, 23-24
Էջ 116, սյունակ 1
ԲԱՅ
-ի
«որջ, արջի ձմեռային բուն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bheu-
«աճել, բարգավաճել, լինել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhūā-t-(?))
թերեւս բնիկ հնդեւրոպական` *bhūā-t-(?)` *bheu- «աճել, բարգավաճել, լինել» արմատից։ ըստ Աղայանի
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բայանալ,
բայոց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ալբ.
bōtr
հ. իռլ.
both
«խրճիթ»
կիմր.
bod
«բնական»
լիտվ.
bùtas
«տուն, բնակարան»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 116, 160
Էջ 135, սյունակ 1
ԲՈՅՆ
-ոյ
«թռչնի բույն, որջ, հյուղակ, խրճիթ, ծակ, խորշ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bheu-
«աճել, բարգավաճել, լինել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bheu-no-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բունիկ,
բունել,
բունանալ,
բունաւորիլ,
բունկեն,
մեղուաբոյն,
ուղղաբոյն,
սաղմարբոյն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ալբ.
bun
«հովվական հյուղակ»
իլլիր.
Βουννος
«տեղանուն»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 147
Էջ 138, սյունակ 1
ԲՈՒԽ
(ուշ՝ բուղխ)
«բխում, ծիլ, ընձյուղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *b(h)(e)u-
«փչել, ուռչել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhu-kh-)
այս արմատից տարբեր է համարվում *bheu- «աճել» արմատը, որից ծագում են հայ. բոյս եւ բոյն բառերը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բ(ղ)խել,
բղխիչ,
բղխումն,
ջրաբուխ,
մշտաբուխ,
հանապազաբուխ,
հրաբուխ,
ծաղկաբուխ,
կրկնաբուխ,
յանկարծաբուխ,
յորդաբուխ,
լուսաբուխ,
գեղաբուխ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ.
buhil
«բլուր»
հ. իռլ.
bōla
«ելունդ, կուտք»
<*buhlōn
Տե՛ս նաեւ
Էջ 139, սյունակ 1
ԲՈՒՆ
(-ի, -աց, հզվդ. -ոյ, -իւ)
«ծառի բուն, կոթ, հիմք, հիմնամաս, բուն, հիմնական, սկիզբ, ծագում, եզր, վերջ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. bun
փոխատու լեզու՝ պ. bun
Հնարավոր է բաղադրություն բնիկ հնդեւրոպական *bhuno-ից ծագող ձեւի հետ (*bheu- «աճել» արմատից, որից՝ բոյն, բոյս), ինչպես ցույց է տալիս -ոյ հոլովումը, եթե սա համաբանական չէ։ Պոկոռնին համարում է բնիկ հնդեւրոպական։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բնակ,
բնիկ,
բնութիւն,
բնական,
բնաբարձ,
բնադիր,
բնածին,
բանիբուն,
նիզակաբուն,
միաբուն,
համաբնեայ,
ողորմաբուն,
բնագէտ,
բնագիտութիւն,
բնականոն,
բնատուր,
բնոյթ,
բնութագիր,
բնութագրութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 484;
H. AG 123;
Աճ. ՀԱԲ 483-484;
Pok. IEW 177
Տե՛ս նաեւ
Էջ 139, սյունակ 1
ԲՈՒՇՏ
(-ոյ)
«միջափամփուշտ, պալար, ուռուցք, բշտիկ, պղպջակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *beu-
«ուռչել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *b(h)(e)u-)
ոչ լիովին պարզ -շտ տարրով
ոչ լիովին պարզ -շտ տարրով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բաղարբուշտ,
փաղարբուշտ,
փալարբուշտ,
բշտիլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
բոյն, բոյլ
*bh-ով
հուն.
φοα
«բշտիկ, ցան»
*bh-ով
հայ.
պոյտն
*b-ով
հուն.
βύβα, βονβῶν
«աճուկ, աճուկային ուռուցք»
*b-ով
լիտվ.
bubsėti
մ. ն. գ.
bulbeln
«պղպջալ, պղպջակներ արձակել»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 284, սյունակ 1
ԻԺ
(-ի, -ից)
(իւժ)
«իժ, թունավոր օձ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ēgwhi-
«օձ»
*angwh(i)i-, *egwhi-/*ogwhi-, *eghi- ձեւերի կողքին
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
իժակորիւն,
իժացեալ,
իժաբոյն,
իժանոց,
իժաբարոյ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ἔχις, ὄφις
«օձ»
Մատենագիտություն
H. AG 450;
Աճ. ՀԱԲ 239
Էջ 363, սյունակ 1
ԾԻՏ
(-ի, -ից)
«ճնճղուկ»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
հ.-ե. արմատ՝ *g'ēi-
«երգել, կանչել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *g'īd-)
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 458) վերագրում է կովկասյան ծագում՝ օրինակ բերելով չ-ով (č) սկսվող կովկասյան քարթվելական (վրաց.) čiti «թռչնակ, սոխակ», մեգր. čiti «թռչնակ, ճնճղուկ», ինգ. čit «ճնճղուկ, ծիտ» բառերը եւ նշելով, որ հայերեն բառը հանդիպում է միայն կովկասահայ բարբառներում, թեեւ վրաց բառարանագիր Չուբինաշվիլին վրաց. բառը փոխառություն է համարում հայերենից: Քիչ հավանական է բխեցնել հնդեւրոպական աղբյուրից՝ *g'ēi- «երգել, կանչել» արմատի համար ենթադրելով *g'īd-ով տարբերակ (*g'īd- > ծիտ):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծտաբոյն,
ծտախաղող,
ծտապաշար,
ծտանուտ,
ծտենակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
gaodys
«աքաղաղ»
լիտվ.
giedoti
«երգել»
Մատենագիտություն
Աճառյան (ՀԱԲ) 458
Էջ 543, սյունակ 1
ՄՐՋԻՒՆ
(-ջեան (ուշ՝ -ջման, -ջմունք, -ջմանց))
«մրջյուն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mor-
(անմիջական նախաձեւ՝ *mor(n)io-)
-իւն (-իմն) վերջածանցով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մրջիւնառիւծ,
մրջմնառիւծ,
մրջնառիւծ,
մրջիւննոց,
մրջնոց,
մրջմուկ,
մրջնբոյն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
maoiri-
հ. իռլ.
moirb
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 371;
Ջահ. ՀԼՊ 139
Էջ 609, սյունակ 1
ՈՐՋ
(-ի)
«գազանի բոյն, որջ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
որջանալ,
որջասոյզ,
որջարան
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։