Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 19, սյունակ 1
ԱԲԲԱՆԱ
«բարձր տեղ, բարձունք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. αββανα
փոխատու լեզու՝ եբր. hābāmā
αβαμα-ի ձեռագրային տարբերակ
Մատենագիտություն
H. AG 338;
Աճ. ՀԱԲ 73
Էջ 19, սյունակ 1
ԱԳԱՆ
«ժրաջան, արագաշարժ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *auē
«ջանալ, ճիգ գործել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *aueno)
Բաղադրություն՝ անագան (Աճառյան, ՀԱԲ 1, 75, նշանակության տարբերության պատճառով կապը ժխտում է)։ Կապ ունի՞ հնդեւրոպական *auē «ջանալ, ճիգ գործել» արմատի հետ, որի վերականգնումը այնքան էլ հավաստի չէ (*aueno> ագա՞ն)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անագան
Մատենագիտություն
Աճառյան, ՀԱԲ 75
Էջ 22, սյունակ 1
ԱԶԱՏ
-ի, -աց (ուշ՝ -ից)
«ազնվական, անկախ, ազատ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ավ. āzāta-
փոխատու լեզու՝ մ. պ. āzāt
փոխատու լեզու՝ պ. āzād
Փոխառություն իրանական աղբյուրից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ազատել,
ազատեցուցանել,
ազատանալ,
ազատաբերան,
ազատախաւս,
ազատութիւն,
անազատ,
անազատիկ,
ազատագունդ,
ազատակոյտ,
ձերբազատ,
ազատանի,
ազատազն,
ազատբեկ,
ազատասէր,
ազատասիրութիւն,
ազատամարտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
āzāta-
մ. պ.
āzāt
պ.
āzād
Մատենագիտություն
H. AG 91;
Աճ. ՀԱԲ 83;
Ջահ. ՀԼՊ 512
Էջ 23, սյունակ 1
ԱԶԴ
(աստ)
«լուր, տեղեկութիւն, զգացողութիւն, ազդեցութիւն, ազդեցիկութիւն, կարողութիւն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *past
«ամուր»
փոխատու լեզու՝ հ. պ. azdā
փոխատու լեզու՝ պրթ. azd
փոխատու լեզու՝ մ. պ. azd
թերեւս աստ գրութեամբ ձեւերը ծագմամբ տարբեր են ազդ-ով ձեւերից եւ ծագումն են հ.-ե. *past «ամուր» արմատից, որից նաեւ հայ. հաստ «ամուր. հաստ» բառը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ազդել,
ազդարար,
ազդելի,
ազդոյ,
աստոյ,
ազդու,
աստու,
աստետր,
աստի(ն)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 85-86
Էջ 23, սյունակ 1
ԱԶԴՐ
(աստր), -եր (ուշ՝ -երի, -երաց, -երանք)
«զիստ, ոտքի վերնամաս»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ost-dh-ur-
(անմիջական նախաձեւ՝ *ozdhur)
նախաձեւ
Հիւբշմանի նշած եւ Աճառեանի ՀԱԲ-ում (1, 86) բերուած զուգահեռները (հ. հնդկ. sákthi, աւ. haxti «աճուկ» եւ հուն. ἰσχί, ἰσχίον «ազդր») հայերենից ձեւով շատ հեռու են եւ Pok. IEW-ում (930) բերւում են *(s)keng- արմատի տակ, որ ոչ մի կերպ չէր կարող տալ ազդր: Ջահ. ՀԼՊ-ում (142) կասկածով նշուած հուն. σφύς «ազդր» զուգահեռը եւ վերականգնուած *ost-dh-ur- > *ozdhur նախաձեւը լիովին հաւաստի չեն:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
sákthi
«աճուկ»
աւ.
haxti
«աճուկ»
հուն.
ἰσχί, ἰσχίον
«ազդր»
հուն.
σφύς
«ազդր»
կասկածով
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 86;
Pok. IEW 930;
Ջահ. ՀԼՊ 142
Էջ 26, սյունակ 1
ԱԼԼԻԼՈՒՔԻԱՅ
«փոխհարաբերություն, կապակցություն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ἀλληλουχία
«փոխհարաբերություն, կապակցություն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 94
Էջ 26, սյունակ 1
ԱԼՈՑ
«սննդարար, պտղաբեր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *al-
«աճել, աճեցնել, սնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *alo-sko-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անալոց,
ալոցագոյն,
անալոցագոյն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
alō
«սնել»
լատ.
alescō
«աճել, մեծանալ»
հ. իռլ.
alim
«սնում եմ»
հ. իսլ.
ala
«սնել»
Էջ 28, սյունակ 1
ԱԽՏ
(-ի, -ից)
«հիվանդություն», հունաբան պատճենմամբ` «մոլություն, կիրք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ավ. axti
փոխատու լեզու՝ մ. պ. axt
Փոխառություն իրանական աղբյուրից: Հունաբան պատճենմամբ` «մոլություն, կիրք»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ախտաբեկ,
ախտաբեր,
ախտահալած,
ախտաժետ,
ախտանալ,
ախտացոյց,
ախտաքաղ,
ախտակիր,
ախտակրիլ,
ախտակցիլ,
ախտակցութիւն,
ժանտախտ,
չարախտատոր,
ապախտ,
դեղնախտ,
թոքախտ,
ախտաբանական,
ախտաբանութիւն,
ախտահանել
Մատենագիտություն
H. AG 91;
Աճ. ՀԱԲ 100
Էջ 28, սյունակ 1
ԱԾԵԼ
«բերել, տանել, շարժել, վերածել, պատել, լցնել, խփել, կատարել, անել, ավելացնել, բռնել, կտրել, սափրել, նվագել»
Ստուգաբանություն ()
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ածելել,
ածողել,
ածանցիլ,
առածանել,
արտածել,
վերածել,
խորհրդածել,
ներածութիւն
Էջ 29, սյունակ 1
ԱԿԱՆԴՈՒԿ
(ակնդուկն)
«մի բույս՝ կաղնշան կամ ականթ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
փոխատու լեզու՝ հուն. άκανθα
Թերեւս ականջուկ-ի աղավաղված ձեւ կամ փոխառություն հուն. άκανθα-ի որեւէ տարբերակից։
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։