Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 76 բառահոդված (էջ 1/8)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 34, սյունակ 1 Էջ 34
ԱՂԱՄՈՂ «ծուռ, շեղ, ոլորուն, ցրուած»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *al- «թափառել, մոլորվել» կրկնությամբ կամ մող (=մոլ(որ) արմատի հետ բարդվելով
Կազմուած է բնիկ հնդեւրոպական աղ արմատի կրկնութեամբ կամ մող (=մոլ(որ) արմատի հետ բարդուելով։ Աղ-ի աղբիւրն է հնդեւրոպական *al- «թափառել, մոլորուել» արմատը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղամողիլ, աղամողել, աղամողումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
álaomai
«թափառել, մոլորվել, շեղվել»
հուն.
ále
«թափառում, խռովք, ցնդվածություն, խելագարություն»
հուն.
ály-o
«հուզված լինել, շփոթված լինել, խուճապի մատնվել»
հուն.
álé(u)omai
«շեղվել, խուսափել»
լատ.
ambulo, -āre
«շրջել, ման գալ»
լատվ.
aluot
«թափառել, շրջել, մոլորվել»
թոխ. A, B
al
«անջատել, բաժանել հեռանալ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 111
Տե՛ս նաեւ
Էջ 61, սյունակ 1 Էջ 61
ԱՆՋԱՏ ուշ՝ -ի, -ից «զատ, բաժան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
իրանական աղբյուրից
Էջ 62, սյունակ 1 Էջ 62
ԱՆՋՐՊԵՏ (-ի, -աց, -ից, -ոյ) «իրարից բաժանող բան, արգելք, տարբերություն, խտրություն, անջրպետիչ, անջրպետված»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
Ծագումն անհայտ է։ Թերեւս իրանական փոխառություն, բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անջրպետել, անջրպետութիւն, անանջրպետ
Էջ 66, սյունակ 1 Էջ 66
ԱՊԱԿԻ (-ւոյ, -եաց) ((ապիկի), ապիկի «զնարակ») «ապակի, շիշ, սրվակ, բաժակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. apakēnak
փոխատու լեզու՝ սողդ. apakēnak
փոխատու լեզու՝ պ. ābgīna
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ապակեգործ, ապակեգործութիւն, ապակատարագ, ապակեղէն, ապակեակ, ապակէգործ, ապակէգործութիւն, ապիկած, ապիկէգործութիւն, ապիկեղէն, ապակեայ, ապակեփեղկ, ապակէդուռ, ապակեխիտ, կրկնապակի, ճենապակի
Մատենագիտություն
H. AG 103; Աճ. ՀԱԲ 226; Ջահ. ՀԼՊ 515
Էջ 72, սյունակ 1 Էջ 72
ԱՌ II (-ի, -ից) «առնելը, առում, գրավում, ավար, կահույք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ar- «տալ, բաժին հանել, առնել, յուրացնել»
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առնում, առեւանգել, տուրեւառ, տուրեւառիկ, առաւ, անառիկ, առեւգնաց, առուկ, վրիժառու, դիւրառու, թափառել, աչառել, ակնառութիւն, անաչառ, անաչառելի, սրտառուչ, ոտնառիչ, շուրջառ, գայլառ, շնառ, մարդառու, առած, առնումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
ar-
«տալ, տրամադրել»
հուն.
ἄρνυμαι
«ձեռք բերել, ստանալ»
խեթ.
arnumi
«բերում եմ»
Մատենագիտություն
H. AG 420; Աճ. ՀԱԲ 248
Էջ 88, սյունակ 1 Էջ 88
ԱՐԴԱԽԻԼ (խարթաղի (՞)) «կործանվել, տապալվել, քանդվել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *er- «նոսր, իրարից հեռու, իրարից հեռանալ, բաժանվել, քայքայվել, քանդվել» (անմիջական նախաձեւ՝ *rdh-) + ախ-
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
rdhak
«առանձին»
հ. հնդկ.
ordha
«մաս, կողմ»
հ. հնդկ.
ardhá
«կես»
լիտվ.
ardýti
«քննել, բաժանել, ճեղքել, քայքայել, քանդել»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 102, սյունակ 1 Էջ 102
ԱՒԺԻՏ (ուժիտ, ոժիտ, աւծիտ) «բաժինք, օժիտ, ընծա, պարգեւ, նվեր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *aw-žīt
žīti < հ.-ե. *guī-ti «կյանք»): Ավելի քիչ հավանական է առաջին բաղադրիչը համարել *av- «հոգալ, հոգ տանել, օգնել, նպաստել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւժտաբեր, աւժտել, աւժտութիւն
Մատենագիտություն
Աղայան, ԲՍՀ 156
Էջ 109, սյունակ 1 Էջ 109
ԲԱԳ I «բաժին»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ավ. baga «բաժին»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բագորդ, բագել, բազամիտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. (<իրան.)
բաժ
հայ.
բաժին
հայ.
բաժանել
Մատենագիտություն
H. AG 113; Աճ. ՀԱԲ 373
Էջ 111, սյունակ 1 Էջ 111
ԲԱԺ I (-ի, -ից) «մաքս, հարկ, տուրք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. baž
փոխատու լեզու՝ պ. baž
ամբողջական փոխառություններ են նաեւ բաժապան, բաժապետ բառերը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բաժտուն, բաժրար, բաժապան, բաժապետ
Էջ 111, սյունակ 1 Էջ 111
ԲԱԺ II «մաս, հաղորդ, մասնակից, բախտ, ճակատագիր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. baž
հմմտ. հայ. (<իրան.) բաժ «մաքս. տուրք, հարկ», բաժանել, բաժին
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բաժակից, բաժամիտ, անբաժ, ջրաբաժ