Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 7 բառահոդված
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 39, սյունակ 1 Էջ 39
ԱՂՋ (աղտ) «մութ, մթություն, խավար»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *aghl- «մութ ամպ, խավար»
Բաղադրութիւններ՝ աղջութիւն, աղջաղջ, աղջամուղջ, աղջամղջին, աղջամղջիլ, աղջտամուղջ։ Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 335) նույնացնում է արջն բառի հետ (տե՛ս), որ ճիշտ չէ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղջութիւն, աղջաղջ, աղջամուղջ, աղջամղջին, աղջամղջիլ, աղջտամուղջ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
όρφυν
«խավար, մշուշ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 8; Աճ. ՀԱԲ 335
Տե՛ս նաեւ
Էջ 95, սյունակ 1 Էջ 95
ԱՐՋ (-ոյ, -ու, ուշ՝ -ի, -ից) (առջ) «արջ (կենդանի), համաստեղութիւն (Մեծ եւ Փոքր արջ), հիւսիս, հիւսնի մի գործիք, մի եղանակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *rkto- (անմիջական նախաձեւ՝ *rktio-) ջ-ն՝ արջն «սեւ» բառի ազդեցութեամբ
ջ-ն՝ արջն «սեւ» բառի ազդեցութեամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արջամուկն, արջենի, արջային, արջ(ա)տակ, մկնարջ, արջախոտոր, արջամագիլ, արջընկոյզ, արջմեղու
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ṛkṣas
հուն.
ἄρκτος
լատ.
ursus
Մատենագիտություն
H. AG 425; Աճ. ՀԱԲ 334
Էջ 95, սյունակ 1 Էջ 95
ԱՐՋԱՍՊ(Ն) (առջասպ) «քիմիական մի նիւթ, ծծմբատ» (քիմիական)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *ergu-/*orgu- «մութ»
հ.-ե. արմատ՝ *reduos- «մթություն»
փոխատու լեզու՝ իրան.
Այստեղից փոխառուած են նաեւ կովկասեան բառերը՝ վրաց. arjakela, arjioka «արջնդեղ», չեչ., ինգ. arzi «սեւ», որոնք Աճառեանը (ՀԱԲ 1, 336) համարում է հայերեն արջ, արջն ձեւերի աղբիւրը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արջասպաներկ, արջասպնագոյն, արջասպախառն, արջասպային, արջասպուտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
arjakela, arjioka
«արջնդեղ»
չեչ.
arzi
«սեւ»
ինգ.
arzi
«սեւ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 336; Ջահ. ՀԼՊ 609
Էջ 95, սյունակ 1 Էջ 95
ԱՐՋՆ «սեւ. մութ, մթին»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. *arj «մութ, մթին»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արջնագոյն, արջնաբոլոր, արջնագուս, արջնազգեստ, արջնաթոյր, արջնայեցող, արջնատես, արջնատեսակ, արջնազգեցեալ, արջնդեղ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 609
Էջ 271, սյունակ 1 Էջ 271
ԹՈՅՐ «գույն, երանգ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թոյրաբոխ, թիւրաբոխ, գեղեցկաթոյր, սպիտակաթոյր, լուսաթոյր, ծիրանաթոյր, ձիւնաթոյր, արջնաթոյր, քաջաթոյր
Էջ 467, սյունակ 1 Էջ 467
ՀՈՐԿ «արջնեղդ» (բբ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 687, սյունակ 1 Էջ 687
ՍՈՆԻՃ «արջնդեղ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. *sōnīč
փոխատու լեզու՝ պ. sōnīz
Իրանական փոխառություն։
Մատենագիտություն
H. AG 273; Աճ. ՀԱԲ 243