Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 17 բառահոդված (էջ 1/2)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 23, սյունակ 1 Էջ 23
ԱԶԴԱՐ ««հաւասար» (ԲՀ՝ «պարապար»)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. azdar «յարմար, արժանի»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 86
Էջ 86, սյունակ 1 Էջ 86
ԱՐԳ I «հարգ, արժանիք, արժեք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *arg
Փոխառություն իրանական աղբյուրից` *arg: հայ. (< իրան.) արժ-:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արգատոր, արգոյ, արգաժողով, արգագոյն, անարգ, անարգաբար, անարգել, անարգանք, մեծարգի, մեծարգոյ, մարգարեանարգու, (յ)արգունդ, անարգական, զարգանք, զարգանալ, զարգացումն, զարգուն, զարգալի, յարգ, յարգել, յարգատոր, յարգի, յարգագոյն, յարգոյ, յարգոյք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
arəg
«արժել»
սողդ.
arğ
«արժեք, գին»
օս.
arğ
«արժեք, գին»
պրթ.
argav
«արժանավոր»
Մատենագիտություն
H. IF Anz. 46; Աճ. ՀԱԲ 301
Էջ 89, սյունակ 1 Էջ 89
ԱՐԺ (ուշ՝ աժ-) «արժէք, գին»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
փոխատու լեզու՝ մ. պ. aržitan
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արժել, աժել, արժէք, աժէք, արժեքաւոր, արժողութիւն, արժեգին, արժեթուղթ, արժետոմս, անարժէք, թանկարժէք, 메ծարժէք
Մատենագիտություն
H. AG 93; Աճ. ՀԱԲ 315
Տե՛ս նաեւ
Էջ 89, սյունակ 1 Էջ 89
ԱՐԺԱՆ -ի, -ից, -աց (մ. հ., արեւմտ. արժան, արեւել. էժան) «պատշաճ, վայելուչ, պատշաճ բան, դրամակնիք, արժէք, դիւրագին»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. arzān
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արժանանալ, արժանայիշատակ, արժանապէս, էժանագին, արժանել, էժանանալ, արժանաւոր, էժանութիւն, արժանաւորել, արժանաւորութիւն, արժանահաւատ, արժանապատիւ, արժանապարտ
Մատենագիտություն
H. AG 92; Աճ. ՀԱԲ 315
Տե՛ս նաեւ
Էջ 90, սյունակ 1 Էջ 90
ԱՐԺԱՆԻ «արժանի, արժանաւոր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. (պազենդ.) aržānē
փոխատու լեզու՝ պ. aržānē
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից
Մատենագիտություն
H. AG 92; Աճ. ՀԱԲ 315
Էջ 111, սյունակ 1 Էջ 111
ԲԱԺԱՆԵԼ (բարժանել, բաժան) «բաժանել, տարածել, անջատել, առանձնացնել, զոկել»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. bāžāni
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բաժանորդ, բաժանումն, բարժանումն, բաժանակալ, բաժանակում, բաժանակից, բաժանարար, բաժանաւոր, անբաժան, բարժանողութիւն, բարժանակութիւն, բաժանորդագին, բաժանորդագրութիւն, բաժանորդագրել, բաժանելի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
բաժ
հայ.
բաժակ
հայ.
բաժին
Մատենագիտություն
H. AG 115; Աճ. ՀԱԲ 381
Էջ 168, սյունակ 1 Էջ 168
ԳՈՌ II «խրոխտ, հպարտ, ահավոր, սարսափելի»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ սողդ. vure (γwrk) «խրոխտ, հպարտ, մեծամիտ»
Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 580-581) միացնում է գոռ «գոչյուն» բառի հետ։ Կապ ունի՞ արդյոք սրա հետ գոռոզ «խրոխտ, հպարտ, ամբարտավան» բառը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոռալ, գոռական, գոռումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
garkha
«ծանր. պատվարժան, ակնածելի»
ավ.
geura
հ. հնդկ.
gurú
«ծանր»
Մատենագիտություն
Ջահ. None; ՀԱԲ 580-581
Էջ 179, սյունակ 1 Էջ 179
ԴԱԺԱՆ (դարժան) «դառնահամ, լեղի, ժանտ (հոտ), տաժանելի, անգութ, անողորմ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *dažan
փոխատու լեզու՝ պ. dažan
Մատենագիտություն
H. AG 132; Աճ. ՀԱԲ 611; Ջահ. ՀԼՊ 521
Էջ 333, սյունակ 1 Էջ 333
ԽԼՈՒՐԴ (-ի, -ից) «խլուրդ, դաշտամուկ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
փոխատու լեզու՝ ասոր. *xulda «խլուրդ»
Գոհացուցիչ չեն ինչպէս հնդեւրոպական, այնպէս էլ ասորական ծագման վարկածները. առաջին դէպքում ուշադրութեան արժանի է համեմատութիւնը սլաւ. *kroto «խլուրդ» (ռուս. крот) բառի հետ, բայց չի վերականգնւում գոհացուցիչ նախաձեւ. երկրորդ դէպքում համարւում է ասորական փոխառութիւն՝ *xulda* «խլուրդ» (Աճ. ՀԱԲ 2, 374), բայց չի բացատրւում *ր*-ն, ուստի հնարաւոր աղբիւր է համարում ասորական բարբառային մի ձեւ (հմմտ. xaldūdā համիմաստ բառը)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խլրդենի, խլրդնի, խլրդային
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
սլաւ.
*kroto
«խլուրդ» ռուս. крот
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 374
Էջ 390, սյունակ 1 Էջ 390
ԿԱՐ III «կարիք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷer- «ծանր» (անմիջական նախաձեւ՝ *gʷori-)
ծագում է «ծանր» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարի-ք, կարեւոր, կարաւտ, կարաւտիլ, կարոտագին, կարոտակէզ, կարոտաւոր, կարիքաւոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
gurú
«ծանր, կարեւոր, արժանավոր»