Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 84, սյունակ 1
ԱՐԱԾ
I
«սպի, բիծ, արատ, մաշկային հիվանդություն` որքյուն, մկնատամ, վերք, սպիավոր»
(բժշկ.)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Արածել բայի արմատն է` առանձին գործածությամբ եւ նեղ իմաստով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արածնացաւ,
արածացաւ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 293
Էջ 84, սյունակ 1
ԱՐԱԾ-
II
«արածում, ճարակում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ter-
«տորորել, շփել, շփելով մաշեցնել, ծակել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *trǝg'-)
Բնիկ հնդեւրոպական` *trǝg'-` *ter- արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արածել,
խոզարած,
այծարած,
ոչխարած,
հաւտարած,
խաշնարած,
հորթարած
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
τρώγω
«կրծել, մաշեցնել, ուտել»
հուն.
τρώγλη
«անցք, ծակ»
բոխ. ԱԲ
trāsk
«ծամել, որճալ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 293-294
Տե՛ս նաեւ
Էջ 85, սյունակ 1
ԱՐԱՒՏ
«արոտ, արածելու խոտ եւ դաշտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ter-
«տորորել, շփել, շփելով մաշել, ծակել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *trəg'-)
*g'-ի տ արտացոլմամբ (հմմտ. *ag'ro- > արտ, *g'əlou-> տալ «տագերկին» եւ այլն) եւ ւ-ի ներմուծմամբ (ա-ի երկբարբառացմամբ)
ւ-ի ներմուծմամբ (ա-ի երկբարբառացմամբ, ինչպես՝ մաւտ (մատչիլ) եւ յաւտ (յատանել) բառերում
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արաւտակից,
արաւտական,
արաւտատեղի,
արաւտաբոյծ,
արաւտանալ,
խաշնարաւտ,
պաճարարաւտ,
պարարտարաւտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
τρωφω
«ուտել (հում բան), կրծել»
թոխ. ԱԲ
trāsk
«որոճալ»
հայ.
արածել
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 349
Տե՛ս նաեւ
Էջ 111, սյունակ 1
ԲԱԺԱՆԵԼ
(բարժանել, բաժան)
«բաժանել, տարածել, անջատել, առանձնացնել, զոկել»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. bāžāni
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բաժանորդ,
բաժանումն,
բարժանումն,
բաժանակալ,
բաժանակում,
բաժանակից,
բաժանարար,
բաժանաւոր,
անբաժան,
բարժանողութիւն,
բարժանակութիւն,
բաժանորդագին,
բաժանորդագրութիւն,
բաժանորդագրել,
բաժանելի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
բաժ
հայ.
բաժակ
հայ.
բաժին
Մատենագիտություն
H. AG 115;
Աճ. ՀԱԲ 381
Էջ 126, սյունակ 1
ԲԵՐԴԱԶԵՂ
«հերարձակ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Կազմություն բերդ (աղավաղված՝ բրդ- «բուրդ»՞) եւ զեղ (զեղուլ «արձակել, տարածել») բաղադրիչներից
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 443
Էջ 266, սյունակ 1
ԹԻԹԵՂՆ
(-թղան, -թղունք)
(թեթեղն)
«թիթեղ, բարակ թերթ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pet-
«տարածել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ptei-ptelon-)
Կրկնաւոր կազմութիւն
Աճառեանը (ՀԱԲ 2, 185) բխեցնում է նոյն աղբիւրից, ինչ թիռ, թեր, այսինքն՝ *pet- «տապալել, թռչել, ընկնել» արմատից: Pokorny-ն (IEW 1, 1061) կասկածով բխեցնում է հնդեւրոպական
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թիթեղնակապ,
թիթեղագործ,
թիթեղանման,
թիթեղապատ,
թիթեղեայ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
πεχαλόν
«թերթ, թիթեղ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 185;
Pokorny IEW 1061
Տե՛ս նաեւ
Էջ 276, սյունակ 1
ԹՈՒՐԾ
I
«թուշ, այտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *tēu-
«ուռչել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *turg- (°))
Լիդենը բխեցնում է trōg- ձեւից՝ *ter- «տորորել, մաշեցնել» արմատից՝ հայ. արածել, հուն. τρωφω «կրծել, ուտել» բայերի հետ միասին. սա ընդունում է Pok. IEW 1, 1073 (թուրծ-ի համար տրվում է նաեւ «ծնոտ» իմաստը)։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
թուռ
«այտ, թուշ»
հայ.
թուշ
Մատենագիտություն
Pok. IEW 1073
Էջ 343, սյունակ 1
ԽՈՏՈՐ
(խոտորն)
«խոտոր, ծուռ, շեղ, թեք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)k(h)ed-
«ճեղքել, ցրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khod-)
Կապ ունի՞ հնդեւրոպական *(s)k(h)ed- «ճեղքել, ցրել» արմատի հետ (*khod- > խոտ-)։ Արդյոք այստեղ նույնպե՞ս առկա է խ/կ հարաբերությունը՝ խոտոր/կոտոր։ Քիչ հավանական է *khouod- *keu- «ծռել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոտորել,
խոտորություն,
խոտորումն,
խոտորնակ,
խոտորնակի,
խոտորնակել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
σκεδανυμ
«ցրել, տարածել, բաց թողնել»
անգլ.
scatter
«ցրել»
հայ.
շերտ
<*skhedri-
Էջ 364, սյունակ 1
ԾԻՒՐ
(ցիւր-)
(ցիւրանալ)
«ծյուրում, հյուծում, նիհարում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g'er-
«հասունանալ, ծերանալ, զառամել»
-i-ի հայերենի համար սովորական ներդրմամբ
Կապ ունի՞ արդյոք հնդեւրոպական *g'er- «հասունանալ, ծերանալ, զառամել» արմատի հետ՝ -i-ի՝ հայերենի համար սովորական ներդրմամբ (հմմտ. յատանել - յաւտ, արածել - արաւտ, մատչիլ - մաւտ): ... հնարավոր ընդհանուր աղբյուր համարելով ուրարտերենը, որովհետեւ հայերենը կարող է առաջանալ հիշյալ վրացական ձեւերից եւ ոչ վրացերենը՝ հայերենից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծյուրել,
ծյուրական,
ծյուրութիւն,
ծյուրակար,
ծյուրանալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
jarā
«մաշվածություն, զառամություն, ծերություն»
պ.
zār
«թույլ, նիհար, խեղճ, թշվառ, ծեր»
վրաց.
cvrili, cvlili
«մանր, բարակ, նուրբ»
վրաց.
gamjvruli
«ճմլած, տրորած»
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 461
Էջ 369, սյունակ 1
ԾՊՏԵԼ
«ծպտել, հագուստափոխել, կերպանափոխել, խուսափել, հալածել, ծածկել, թաքցնել, տարածել»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ակկադ. sibtu
«մի զգեստ»
փոխատու լեզու՝ ակկադ. subātu(m)
«կտոր, զգեստ, հագուստ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 472
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։