Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 29 բառահոդված (էջ 1/3)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 46, սյունակ 1 Էջ 46
ԱՄՈՒՐ (-ոյ, -ի, -աց) «ամուր, պինդ, ամուր տեղ, ամրոց»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mei- «ամրացնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *moi-ro-) «փայտի կառույց»
ձայնավորի՝ առայժմ անբացատրելի փոփոխությամբ եւ ա-ի հավելմամբ (*o-°). հայ. ամուր-ի եւ վեդ. հնդկ. āmur բառերի նմանությունը պատահական է.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ամրախիթ, ամրանալ, ամրաձածուկ, ամրական, ամրակողմն, ամրաշէն, ամրասրահ, ամրապարիսպ, ամրոց, ամրութիւն, անամրութիւն, մենամուր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
mūrus
«պատ, պարիսպ, պատնեշ, պաշտպանություն» (հին՝ moiros)
լատ.
moe-nia
«պարիսպ, ամրություններ, ամրացված տեղ, քաղաք, քաղաքասահման, շենք, բնակարան, պալատ» (այլ ածանցով)
գերմ.
*mairja
«(սահմանա)գիծ, (սահմանա)սյուն»
հայ.
մոյթ
անբացատրելի ձայնավորմամբ
Մատենագիտություն
Pok. IEW 709; Mayrhofer, KEWA 673
Տե՛ս նաեւ
Էջ 76, սյունակ 1 Էջ 76
ԱՍԱՐ «քամում, ճմլում»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. `asr
Ս. Աւագեան ՎԱԲ 32 (գրուած է տառադարձական վրիպմամբ՝ asara-asr փոխանակ asara- asr)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ասարանոց, ասարնոց, ասրնոց, սրնոց
Տե՛ս նաեւ
Էջ 81, սյունակ 1 Էջ 81
ԱՍՐ (-աւ, -սու, -սունց, -սրոց, -սերբ) «բուրդ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pek'u- «բուրդ, ոչխար, անասուն» (անմիջական նախաձեւ՝ *pok'u-)
«բուրդ, ոչխար, անասուն» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ասուեայ, ասուի, ասուեղ, ասրեայ, ասրաբեր, ասրեղէն, ասրավաճառ, ասուեակ, ասուեղէն, ասրատակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
pásu
«անասուն»
գոթ.
faihu
«ունեցվածք, կարողություն»
Մատենագիտություն
H. AG 421; Աճ. ՀԱԲ 282-283
Էջ 81, սյունակ 1 Էջ 81
ԱՍՐՈՒՆՃ (ասրեճ) «մի ներկ՝ սիլիկոն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. asranj
(կարդացուած asrunj)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 283
Էջ 81, սյունակ 1 Էջ 81
ԱՍՐԱԽ(Տ) (աստրաս(տ), սարաս(տ), արսաս(տ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Ծագումն անհայտ է։
Էջ 82, սյունակ 1 Էջ 82
ԱՏԵԱՆ (-ի, -ից) «ժողով, նիստ, ժողովասրահ, դատարան, դատաստան, հարցաքննություն, տաճարի բեմի առաջամաս, ժամանակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sed- «նստել» (անմիջական նախաձեւ՝ *sodin- կամ *sod- (+ եան))
Կա իրան. ծագման վարկած, բայց չկա համապատասխան վստահելի վկայութիւն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ատենակալ, ատենաքարշ, ատենադպիր, հանդիսատեան, ատենընտիր, ատենաբանել, ատենախոսել, ատենախոսութիւն, ատենապետ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. խոլ.
suide (sodiam)
«նստելու տեղ, նստում»
լատ.
solium
«գահ, բազկաթոռ»
Մատենագիտություն
H. IF. Anz. 47; Աճ. ՀԱԲ 287; Ջահ. ՀԼՊ 146
Էջ 96, սյունակ 1 Էջ 96
ԱՐՏԱՍՐ (հգն. արտասուք, -սուաց) «արտասուք, արցունք (փոխաբերաբար) ծառի հեղուկ, խեժ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *drak'ru- (անմիջական նախաձեւ՝ *drak'ur-) -i- միջահավելվածով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արտասրագութ, արտասրալից, արտասրալիր, բազմարտասր, մշտարտասր, արտասրաբեր, արտասուալից, արտասուագոշ, արտասուակաթ, արտասուակցորդ, արտասուել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
δαχρυ(ον)
լատ.
lacrima
գոթ.
tagr
Մատենագիտություն
H. AG 425; Աճ. ՀԱԲ 344
Էջ 119, սյունակ 1 Էջ 119
ԲԱՍԻՐ «պարսավելի, անարգելի»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ասոր. bəsir
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բասրիլ, բասրել, բասրելի, բասրանք, բասրական, անբասիր
Մատենագիտություն
H. AG 301; Աճ. ՀԱԲ 416
Էջ 151, սյունակ 1 Էջ 151
ԳԱՍՈՒՐ «սոված, չհագեցած» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uak՛- «ցանկանալ» -ուր ածանցով
թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *uak՛- «ցանկանալ» արմատից՝ -ուր ածանցով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գասրել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
vas
«ցանկանալ, փափագել»
հուն.
κίων
«կամովին» կրետ. φεκών
խեթ.
uek
«ցանկանալ, խնդրել, պահանջել»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 158, սյունակ 1 Էջ 158
ԳԵՐՄԱՍՏ -ի (գերամաստի) «ամրափայտ մի ծառ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հայերեն բարբառային կազմություն՝ գարմիր մասրի (կարմիր մասուրի) կամ գիլի մասրի կապակցությունից. թյուրք. germešid ձեւը հավանաբար բնիկ չէ (թյուրքական այլ լեզուներում զուգահեռներ չունի)։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 546