Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 161 բառահոդված (էջ 1/17)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 25, սյունակ 1 Էջ 25
ԱԼԷՖ (ալիփ) «եբրայական այբուբենի առաջին տառը»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ եբր. alef
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 93
Էջ 26, սյունակ 1 Էջ 26
ԱԼՓ (-ի, -ից) (աղփ, աղփայ) ««ալֆա» (հուն. այբուբենի առաջին տառը)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ἄλφα «ալֆա»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 96
Էջ 27, սյունակ 1 Էջ 27
ԱԽՈՅ(Ե)ԱՆ -ի, -ից (ախոյանարձակ) «առաջամարտիկ, քաջ, կտրիճ մարդ, թշնամի, ոսոխ, հաղթանակ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ախոյանական, ախոյեանայարձակ, ախոյանարձակ, բռնախոյեան
Էջ 30, սյունակ 1 Էջ 30
ԱԿԱՏՍ (-ի, -ից) «ակոս, վարի ժամանակ խոփի առաջացրած երկարավուն փոս»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Թերեւս փոխառություն որեւէ հնդեւրոպական centum տիպի լեզվից՝ *ag- «քշել, տանել» (հայ. ած-) արմատից, որտեղից՝ խեթ. aggala, հ. հուն. αὖλαξ «ակոս»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ակասաբեկ, ակասաձեւ, ակասաձիգ, ակասել, ակասախոտ, ակոսատր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
խեթ.
aggala
հ. հուն.
αὖλαξ
«ակոս»
Էջ 31, սյունակ 1 Էջ 31
ԱԿՔԱՆ (եկքան) «սանրափուշ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. αχαν-
հուն. αχαν-ի տառադարձություն՝ առաջացած եբր. haxux (>հուն. αχουχ) եւ հուն. ακανθα բառերի խառնուրդից:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 111-112
Էջ 33, սյունակ 1 Էջ 33
ԱՂԱԳ (-ի, -աց) (եղագ, եղանգ) «ճանապարհ, ուղի, պատճառ, միջոց, հնար»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Հազիվ թե կապ ունենա ակկադ. alāku(m), alaktu «ընթացք, ճանապարհ, ուղի» բառերի հետ։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ակկադ.
alāku(m)
«ընթացք, ճանապարհ, ուղի»
ակկադ.
alaktu
«ընթացք, ճանապարհ, ուղի»
Էջ 33, սյունակ 1 Էջ 33
ԱՂԱՄԱՍՈՒԿ «խառնակություն»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *alhə-mo-
Հավանաբար կազմված է աղամ- եւ աս-ուկ բաղադրիչներից, որոնցից առաջինը թերեւս կապված է աղաւաղ բառի հետ (< *alhə-mo-(?) հնդեւրո...
Տե՛ս նաեւ
Էջ 34, սյունակ 1 Էջ 34
ԱՂԱՆ «ալան» կամ «ազնվական, իշխան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ալան. ալան/աղան «ալանների անունից»
փոխատու լեզու՝ ասոր. alānā «առաջնորդ, առաջին, ավագ»
կամ ալան/աղան լծորդությամբ ալանների անունից՝ ըստ ՆՀԲ-ի, կամ ասոր. alānā «առաջնորդ, առաջին, ավագ» բառից՝ ըստ Աճառյանի։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղանազգի
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 120
Էջ 40, սյունակ 1 Էջ 40
ԱՂՔԱՏ (-ի, -աց) «աղքատ, մուրացիկ, խեղճ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *leig- «պակասավոր, խեղճ» (անմիջական նախաձեւ՝ *(o)lika-)
թերեւս *(o)lika- նախաձեւից՝ *leig/k- «պակասավոր, խեղճ» արմատից։ Ավելի հավանական է բխեցնել *ln- «քաղցած, վատ» արմատից, որտեղից՝ աղձ «կարիք»։ Նախ՝ հնդեւրոպական *leig/k-ը, ամենայն հավանականությամբ, կապված է *el-k-, *el-g- (>հայ. աղկաղկ) արմատի հետ, երկրորդ՝ «աղքատ», «կարիքավոր» իմաստներն ավելի առաջնային են «խեղճ» փոխաբերական իմաստի համեմատությամբ, երրորդ՝ աղքատ-ի համար *oliko-ի դեպքում պետք է ենթադրել *աղիք սկզբնաձեւ, որ քիչ հավանական է։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղքատանալ, աղքատութիւն, աղքատակցութիւն, աղքատ(ա)սիրութիւն, աղքատախնամ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ὀλίγος
«փոքր»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 137
Տե՛ս նաեւ
Էջ 41, սյունակ 1 Էջ 41
ԱՃԱՌ I (-ի, -աց, -ոյ) (աճառ, օճառ) «օճառախոտ, օջնան, օճառ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
Բաղադրություններ (նոր)՝ օճառագործ, օճառագործարան, օճառագործութիւն, օճառազգի, օճառային, օճառանալ, օճառանման, օճառաջուր, օճառացում, օճառափոշի, օճառափրփուր, օճառել, օճառենի, օճառի, օճառում։ Փոխառություն իրանական աղբյուրից, բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
օճառագործ, օճառագործարան, օճառագործութիւն, օճառազգի, օճառային, օճառանալ, օճառանման, օճառաջուր, օճառացում, օճառափոշի, օճառափրփուր, օճառել, օճառենի, օճառի, օճառում