Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 19 բառահոդված (էջ 1/2)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 70, սյունակ 1 Էջ 70
ԱՊՈՒՐ I «փրկություն, ազատում, կյանք, ապրելը, ուտելիք, սուպ, ապուր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Ստուգաբանորեն կապված է պուրծ արմատի հետ, որ կա եւ փուրձ եւ փուրթ- (փրթանիլ) ձեւերով (տե՛ս):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անձնապուր, մագապուր, մարդապուր, դյուրապուր, ապրել, ապրուստ, ապրանք
Տե՛ս նաեւ
Էջ 70, սյունակ 1 Էջ 70
ԱՊՈՒՐ II (ապուռ) «տրանզիտային հարկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. ‘ubūr «անցում»
արաբ. ‘ubūr «անցում»:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 240
Էջ 70, սյունակ 1 Էջ 70
ԱՊՈՒՐ III «հանկարծական, անսպասելի, անիրավ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յապուրակի, յապուրակել
Տե՛ս նաեւ
Էջ 70, սյունակ 1 Էջ 70
ԱՊ(ՈՒ)ՐՍԱՄ (ապրասամ, ապր(ա)սադ, այլեւ ապուրսան) «բալասան»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Էջ 141, սյունակ 1 Էջ 141
ԲՐԻՆՁ I «բրինձ, որիզ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
փոխառություն իրանական աղբյուրից. հմմտ. ն. պրսկ. birinj, պհլ. brinǰ եւ այլն (բուն աղբյուրը պարզ չէ):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բրնձաղաց, բրնձահան, բրինձքամ, բրնձահատիկ, բրնձանման, բրնձապուր, բրնձափլավ, բրնձափոշի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ն. պրսկ.
birinj
պհլ.
brinǰ
Մատենագիտություն
H. AG 124; Աճ. ՀԱԲ 493
Էջ 180, սյունակ 1 Էջ 180
ԴԱԼԱՊՐ (ԲՀ՝ դաղապուր, դեղատր) «սուր գործիք՝ թուր կամ կացին, տապար»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն.
փոխատու լեզու՝ լատ. dolābra
Բաղադրություն՝ դալապրել։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դալապրել
Մատենագիտություն
H. AG 345; Աճ. ՀԱԲ 612
Էջ 240, սյունակ 1 Էջ 240
ԶՄԱՅԼԻԼ (զմայլանալ) «հագենալ, հիանալ, սքանչանալ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mel- «փափուկ, մեղմ, հրապուրիչ» (անմիջական նախաձեւ՝ *m-el-) *-l- աճականով ձեւից
կազմված է զ- ածանցով *մայլ արմատից, որ, ինչպես ցույց է տվել Աճառյանը, կապ չունի արաբական ծագման բարբառային մայլ (մայիլ) «զմայլված» արմատի հետ։ Հնարավո՞ր է արդյոք կապը հնդեւրոպական *m-el- «փափուկ, մեղմ, հրապուրիչ» արմատի հետ, որի *-l- աճականով ձեւից ծագում են պրուս. miels, լիտվ. mielas «սիրելի, հաճելի», ռուս. милый «սիրելի համակրելի», այլեւ (ոչ *-l- ով) հ. հնդկ. miēdhā, ավ. myarla «զոհախնջույք» բառերը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զմայլական, զմայլութիւն, զմայղութիւն, զմայլելի, գեղազմայլ, հոգեզմայլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պրուս.
miels
«սիրելի, հաճելի»
լիտվ.
mielas
«սիրելի, հաճելի»
ռուս.
милый
«սիրելի համակրելի»
հ. հնդկ.
miēdhā
ոչ *-l- ով
ավ.
myarla
«զոհախնջույք»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 99
Էջ 257, սյունակ 1 Էջ 257
ԹԱՆ «ապուր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *tā- «հալել, հոսել» (անմիջական նախաձեւ՝ *tā-ni-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թանիկ, թանեփեաց, թանահատ, թանոտ, շիլաթան, ոսպնաթան, խառնաթան, թանապուր, բազկաթան, մածնաթան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
թանալ
հ. անգլ.
dān
«խոնավ, թաց»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 149
Էջ 258, սյունակ 1 Էջ 258
ԹԱՆՐԻՃ (-ոյ) «մի տեսակ չորբանապուր» (բբ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
թան բառից նորակազմություն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 153
Էջ 376, սյունակ 1 Էջ 376
ԿԱՂԱՄԲ «կաղամբ, կաղամբաբույս»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
փոխատու լեզու՝ պ. kalam
փոխատու լեզու՝ պ. karamb
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կաղամբավաճառ, կաղամբակուրծ, կաղամբապուր, ծաղկակաղամբ
Մատենագիտություն
H. AG 162; Աճ. ՀԱԲ 493