Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 47 բառահոդված (էջ 1/5)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 19, սյունակ 1 Էջ 19
ԱԲ (աւ, ավ) «հրեական տոմարի 11-րդ ամիս»
Ստուգաբանություն (ասոր.)
փոխատու լեզու՝ ասոր. āb
փոխատու լեզու՝
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 73
Էջ 21, սյունակ 1 Էջ 21
ԱԴԱՐ (-այ) «եբրայական տոմարի 6-րդ ամիս» (տոմարական)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ἀδάρ
փոխատու լեզու՝ եբր. adār
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 81
Էջ 32, սյունակ 1 Էջ 32
ԱՀԵԿԱՆ -ի «հայկական տոմարի իններորդ ամիս»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պարթեւերեն āhrakān
իրանական աղբյուրից (պարթեւերենից՝ āhrakān) (<*āϑrakān՝ ātur «կրակ» բառից)
Մատենագիտություն
H. AG 95; Աճ. ՀԱԲ 114
Էջ 45, սյունակ 1 Էջ 45
ԱՄԻՍ (-ոյ, -եան) (ներգ. յամսեան) «ամիս»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հայերենի ա- հաւելուածը բացատրւում է կամ որպէս ամ «տարի» բառի ազդեցութիւն կամ որպէս նախնական կոկորդայինի արտացոլում
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ամսագլուխ, ամսատուր, ամսամուտ, ամսաւրեայ, ամսական, ամսակէս, ամսային, ամսատան, ամսանահանջ, ամսապակաս, երեքամսեայ, եռամսեայ, եւթնամսեայ, նորամսութիւն, չորեքամսեայ, երկամսեայ, կիսամսեայ, վեցամսեակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
māsa
«լուսին, ամիս»
հուն. հռն.
μείς
դոր.
μής
լատ.
mēnsis
ռուս.
месяц
«ամիս»
Մատենագիտություն
H. AG 417; Աճ. ՀԱԲ 157-158
Էջ 57, սյունակ 1 Էջ 57
ԱՆԹԱՆԻ (անթանիմ) «հրեական տոմարի յոթերորդ ամիս»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ἀθανίν
փոխատու լեզու՝ եբր. hātānim
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 194
Էջ 58, սյունակ 1 Էջ 58
ԱՆԻՒ (-ոյ, հազվադեպ՝ -ի, -աց) «անիվ, կառքի ակ, սռնի, առանցք, տանջելու մի գործիք, խաղալիք, երկնային մարմնի գունդ, ուղտափշի սերմ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *snēu- «պտտել» (անմիջական նախաձեւ՝ *snēuo-)
այս արմատից է նաեւ հայ. նեարդ բառը (<*sneurt-)` իմաստային այլ զարգացմամբ. անիւ բառի ա- նախահավելվածի համար հմմտ. ամիս *mensos ձեւից։ Ավելի քիչ հավանական է համեմատությունը *enebh- «պորտ» արմատից ծագող ձեւերի հետ, որ նշում է Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 196)` նմանությունը համարելով պատահական:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անուաջալութիւն, անուաձեւ, անուաւոր, միջնանիւ, չորեքնանիւ, երկանիւ, հեծանիւ, հեծանորդ, քառանիւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իռլ.
snua
«ոլորել, հյուսել»
հ. իռլ.
snútigr
«պտտվող (ջրաղացաքարի մասին)»
նորվ.
snaa
«շտապել» <*snāwēn
լատվ.
snaujis
«օղակ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 149; ԲԷՀ 49; Աճ. ՀԱԲ 196
Տե՛ս նաեւ
Էջ 71, սյունակ 1 Էջ 71
ԱՊՐԻԼ (-ի) (ապրիլել) «ապրիլ ամիս»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. április
փոխատու լեզու՝ լատ. aprilis
Մատենագիտություն
H. AG 367; Աճ. ՀԱԲ 243
Էջ 85, սյունակ 1 Էջ 85
ԱՐԱՑ «հայկական տոմարի 6-րդ ամիս»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
կազմված է ինչ-որ ար- արմատից՝ հգն. սեռ. -աց վերջավորությամբ: Կասկածելի է կապը ուրարտական Araza դիցանվան հետ
Էջ 88, սյունակ 1 Էջ 88
ԱՐԵԳ (-ի) (արագ-, արեգն) «արեւ, արեւելյան, հայոց տոմարի 8-րդ ամիս»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *reu- «կարմիր > արեւ»
«արեւ», արեւ, -ու, յ-ոջ «արեւ, արեւի լոյս, կեանք» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արեգաւէտ, արեգնապաշտ, արեգունի, արեգնափայլ, արեգդէմ, արեգնածաւալ, արեգակն, արեգնակէզ, արեգնատենչիկ, յարագէյ, արեգնակէզ, արեւելք, արեգնակնակ, արեւմուտք, արեւագալ, արեւածայրք, արեւապաշտ, արեւկայ, յարեւացուցանել, արեւորդի, արեւանկ, արեւոտ, արեւահայեաց, արեւահար, արեւահարութիւն, արեւելահարաւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
raví
«արեւ»
Մատենագիտություն
H. AG 424; Աճ. ՀԱԲ 311
Էջ 100, սյունակ 1 Էջ 100
ԱՎԳՈՒՍՏՈՍ (օգոստոս) «հռոմեական տոմարի ութերորդ ամիս, օգոստոս»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. αύγουστος
փոխատու լեզու՝ լատ. augustus
Մատենագիտություն
H. AG 367; Աճ. ՀԱԲ 607