Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 559 բառահոդված (էջ 1/56)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 19, սյունակ 1 Էջ 19
ԱԲԵԹ -ի «աբեթ (դյուրավառ նյութ, որ բռնկվում է հրահանը կայծքարին խփելով)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ վրաց. abedi
Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 74) հնարավոր է համարում հակառակ փոխառությունը, բայց վրաց. բառը ընդհանուր քարթվելական է
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 74
Էջ 20, սյունակ 1 Էջ 20
ԱԳ I (անիլ) «հագնել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *eu- «հագնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ou-) o-ձայնդարձ
Աւելի ուշ՝ հ- նախահնչիւնով։ -ն ով ածանցի համար հմմտ. լիտվ. aunù, aýti «կոշիկ հագնել»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ագոյցք, ագուցիկ, ագանելիք, հագանիլ, հագնիլ, հագնել, հագուստ, հագուստեղէն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
ind-uō
«հագնել»
լիտվ.
aunù, aýti
«կոշիկ հագնել»
Մատենագիտություն
H. AG 411; Աճ. ՀԱԲ 75; Pok. IEW 346
Տե՛ս նաեւ
Էջ 20, սյունակ 1 Էջ 20
ԱԳԱՏ «երկու բեւեռներով անցնող եւ ուղիղ անկյան տակ հատվող երկու մեծ շրջաններից յուրաքանչիւրը» (աստղաբաշխական տերմին)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. `aqd «կապ, կամար»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 77
Էջ 21, սյունակ 1 Էջ 21
ԱԳՈՒՌ II (-ոյ) «աղյուս»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. āgūr
փոխատու լեզու՝ ակկադ. agurru
ուշ է ավանդված եւ դժվար թե անմիջական լինի ակկադերենից, թեեւ r-ի համար ավելի հավանական է ակկադերենի կրկնակի rr-ով ձեւը
Մատենագիտություն
H. AG 91, 510; Աճ. ՀԱԲ 79
Էջ 22, սյունակ 1 Էջ 22
ԱԶԱԶԵԼ («չորացնել») (-իլ «չորանալ»)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *as- «վառ(վ)ել» (անմիջական նախաձեւ՝ *azg'h-) *g'h- աճականի համար
Կազմված է բնիկ հնդեւրոպական ազ- արմատի կրկնությամբ՝ *azg'h-ից (*as- «վառ(վ)ել»։ *g'h- աճականի համար հմմտ. գոթ. azgo (*azgōn) «մոխիր» (հայ-գերմ. զուգաբանություն)։ Սխալ է «ատամբ» մեկնությունը՝ փոխանակ «ցամաք»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ազազուն, ազազանալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գոթ.
azgo (*azgōn)
«մոխիր»
հուն.
άζω (<*az-diō)
«այրել, չորացնել»
լատ.
āreō
«չոր լինել»
բոխ. Ս
āsu
«չորացած»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 82; Pok. IEW 69; Solta D. St. 238-239
Տե՛ս նաեւ
Էջ 22, սյունակ 1 Էջ 22
ԱԶԱՏ -ի, -աց (ուշ՝ -ից) «ազնվական, անկախ, ազատ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ավ. āzāta-
փոխատու լեզու՝ մ. պ. āzāt
փոխատու լեզու՝ պ. āzād
Փոխառություն իրանական աղբյուրից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ազատել, ազատեցուցանել, ազատանալ, ազատաբերան, ազատախաւս, ազատութիւն, անազատ, անազատիկ, ազատագունդ, ազատակոյտ, ձերբազատ, ազատանի, ազատազն, ազատբեկ, ազատասէր, ազատասիրութիւն, ազատամարտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
āzāta-
մ. պ.
āzāt
պ.
āzād
Մատենագիտություն
H. AG 91; Աճ. ՀԱԲ 83; Ջահ. ՀԼՊ 512
Էջ 23, սյունակ 1 Էջ 23
ԱԶԳ -ի, -աց «ցեղ, տոհմ, ազգ, ժողովուրդ, տեսակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. azg «ճիւղ»
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրի՞ց:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ազգահամար, ազգական, ազգատ, ազգատոհմ, ազգովիմբ, այլազգ, չազգ, չազգականութիւն, ազգագեղութիւն, մեծազգի, վատազգի, համազգի, բազմազգեան, բիւրազգի, մերազգեայ, ազգաբանական, ազգաբնակչութիւն, ազգագրական, ազգադավ, ազգակործան, ազգամոլ, ազգայնական, ազգատյաց, ազգուրաց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ.
azg
«ճիւղ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 84
Էջ 27, սյունակ 1 Էջ 27
ԱԽՄԱՐ (աղմար, աղամար), -ի, -աց «տխմար, հիմար»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Առնչություն ունի՞ ախամախ կամ տխմար բառերի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ախմարութիւն, աղամարութիւն, ախմարաբար
Էջ 27, սյունակ 1 Էջ 27
ԱԽՈՅ(Ե)ԱՆ -ի, -ից (ախոյանարձակ) «առաջամարտիկ, քաջ, կտրիճ մարդ, թշնամի, ոսոխ, հաղթանակ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ախոյանական, ախոյեանայարձակ, ախոյանարձակ, բռնախոյեան
Էջ 28, սյունակ 1 Էջ 28
ԱԽՍԹԱՄԱՐ «մի հարկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ թյուրքական axsor «հովատակ»
Փոխառություն թյուրքական աղբյուրից: