Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 21, սյունակ 1
ԱԴԽԱՐ
(աթխար, օթխոր, իթխիր)
««վաղամեռուկ» (բույս)»
(բուս.)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. adxar
փոխատու լեզու՝ արաբ. idxir
Մատենագիտություն
H. AG 261;
Աճ. ՀԱԲ 88-89
Էջ 25, սյունակ 1
ԱԼԻՒՐ
(-եր, -ոյ)
(հին՝ ալեւր)
«ալյուր, փոշի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *al-
«աղալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *alęuro-)
հայ-հունական զուգաբանություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ալիւրաղիւթ,
գարեալիւր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ἄλευρον
«ալյուր»
Մատենագիտություն
H. AG 414;
Աճ. ՀԱԲ 94
Տե՛ս նաեւ
Էջ 27, սյունակ 1
ԱԽՄԱՐ
(աղմար, աղամար), -ի, -աց
«տխմար, հիմար»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Առնչություն ունի՞ ախամախ կամ տխմար բառերի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ախմարութիւն,
աղամարութիւն,
ախմարաբար
Էջ 33, սյունակ 1
ԱՂԱՄԱՍՈՒԿ
«խառնակություն»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *alhə-mo-
Հավանաբար կազմված է աղամ- եւ աս-ուկ բաղադրիչներից, որոնցից առաջինը թերեւս կապված է աղաւաղ բառի հետ (< *alhə-mo-(?) հնդեւրո...
Տե՛ս նաեւ
Էջ 34, սյունակ 1
ԱՂԱՄՈՂ
«ծուռ, շեղ, ոլորուն, ցրուած»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *al-
«թափառել, մոլորվել»
կրկնությամբ կամ մող (=մոլ(որ) արմատի հետ բարդվելով
Կազմուած է բնիկ հնդեւրոպական աղ արմատի կրկնութեամբ կամ մող (=մոլ(որ) արմատի հետ բարդուելով։ Աղ-ի աղբիւրն է հնդեւրոպական *al- «թափառել, մոլորուել» արմատը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղամողիլ,
աղամողել,
աղամողումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
álaomai
«թափառել, մոլորվել, շեղվել»
հուն.
ále
«թափառում, խռովք, ցնդվածություն, խելագարություն»
հուն.
ály-o
«հուզված լինել, շփոթված լինել, խուճապի մատնվել»
հուն.
álé(u)omai
«շեղվել, խուսափել»
լատ.
ambulo, -āre
«շրջել, ման գալ»
լատվ.
aluot
«թափառել, շրջել, մոլորվել»
թոխ. A, B
al
«անջատել, բաժանել հեռանալ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 111
Տե՛ս նաեւ
Էջ 35, սյունակ 1
ԱՂԱՓԱՂ
(-ի, -աց)
(աղեւաղ)
«աղաւաղուած, խեղաթիւրուած, փչացած, ապականուած, տկար»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *al-
«թափառել, մոլորվել»
կրկնաւոր ձեւ
կրկնաւոր ձեւ՝ բնիկ հնդեւրոպական *al- «թափառել, մոլորուել» արմատից։ Աւելի քիչ հաւանական է դիտել որպէս այլայլ-ի տարբերակ (Աճ. ՀԱԲ 1, 122)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղաւաղել,
աղեւաղել,
աղաւաղութիւն,
անաղաւաղելի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
աղանդ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 122;
Աղայեան, ԲՍՀ 18-19
Տե՛ս նաեւ
Էջ 39, սյունակ 1
ԱՂԱՄՈՒՐ
««աղաջուր» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. άλμυρίς
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 134
Էջ 42, սյունակ 1
ԱՄԱԼ
(ամանալ, ուշ՝ ամարել)
«լցնել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sem-
«ջուր քաշել, լցնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *smā-)
Թերեւս նաեւ ամայի «անբնակ, դատարկ, լքված», այլեւ՝ ամայել «ծեփել կամ շպարել»։ ըստ Պետերսոնի։ Ավելի քիչ հավանական է համեմատությունը *am- «բռնել» (ըստ Աճառյանի՝ «լցնել») արմատից բխող բառերի հետ, թեեւ դրանց մեջ է դրվում հ. հնդկ. ámatram- «աման» բառը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աման,
խնկաման,
գինեման,
ոտնաման,
ամանեղեն,
աղաման,
կաթնաման,
շաքարաման,
թանաքաման,
գրչաման,
թքաման
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
άμη
«դույլ»
հուն.
άμίς
«գիշերաման»
հ. իռլ.
sem
«բուրս թափել»
լիտվ.
sémti
«հեղուկ քաշել, լցնել»
ըստ Պետերսոնի
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 146;
Pok. IEW 35;
H. AG 416;
Աճ. ՀԱԲ 143
Էջ 44, սյունակ 1
ԱՄԲՈԽ
-ի, -ից, ուշ՝ -ոյ
«բազմություն, խռովություն, խռովք. իրարանցում, կռիվ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. hambōh
փոխատու լեզու՝ պ. anbōh
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ամբոխել,
բազմամբոխ,
միջամբոխ,
խառնամբոխ,
միաբանամբոխ,
խաղաղամբոխ,
մարտամբոխ,
ամբոխութիւն,
ամբոխանք,
հրեշտակամբոխ,
ամբոխական,
ամբոխասաստ,
ամբոխաբար,
ամբոխալից,
ամբոխային,
ամբոխավար,
ամբոխավարութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 96;
Աճ. ՀԱԲ 151
Էջ 46, սյունակ 1
ԱՄՈՒՍԻՆ
(-ոյ)
«ամուսին՝ կնոջ մարդ կամ մարդու կին, հասակակից, ժամանակակից»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *euk-
«սովորել, ընտելանալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *som-euk-՛en-)
ամ- եւ -ին մասնիկներով
ամ- եւ -ին մասնիկներով:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ամուսնանալ,
ամուսնակից,
ամուսնասէր,
ամուսնատոր,
ամուսնութիւն,
վաղամուսնիք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
ուսանիլ
հ. հնդկ.
úcyati
«սովոր է, ընտելացած է»
ռուս.
учить
«սովորեցնել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 161
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։