Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«եղ» որոնման արդյունք՝ 1998 բառահոդված · Էջ 99 / 200
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 390, սյունակ 1 Էջ 390
ԿԱՐԱԿՈՒՄ «տիղմ, ցեխ, տղմուտ, ցեխոտ»
Ծագումն անհայտ է
ծագի իրանական որեւէ կորած բառից (հնդեւրոպական *kel-, *kāl- գույնանիշ արմատից. հմմտ. հ. հնդկ. kalká «կեղտ»)։ Պատահական է նմանությունը թյուրք. qara qum (թրք. kara kum) «սեւ ավազ» կապակցության հետ։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. kalká «կեղտ»
թյուրք. qara qum «սեւ ավազ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 391, սյունակ 1 Էջ 391
ԿԱՐԱՍ (ուշ՝ -ոյ, -ի) «կարաս», կարաս-«կահույք, կահկարասի»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ ուրարտ. xaraci (թերեւս)
Աղբյուր՝ իրան. (՞) (թերեւս)
թերեւս փոխառութիւն ուրարտերենից, որտեղից փոխառուած պետք է լինեն նաեւ ագուլ. xaraci, կուր. xarace, լակ. xarazi: Սակայն հնարաւոր է նաեւ փոխառութիւնը իրանական աղբիւրից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարասի, կարասեկիր, կարասապան, գինեկարաս
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. kaláça
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 546; Olsen, NBA 887
Էջ 391, սյունակ 1 Էջ 391
ԿԱՐԱՒԱՆԴ «անակուշտ, կողատակ, գոտկատեղ» կամ «զրահի կապ (գոտի)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրան. -band (բուն աղբյուրը չի հավաստված)
իրանական աղբիւրից (հմմտ. -վանդ = -band), բայց բուն աղբիւրը չի հաւաստուած։ Ըստ Փերիխանեանի (МЭСДЯ 59)՝ կարաւանդ < *karan «կողմ, կող» + -band:
Էջ 392, սյունակ 1 Էջ 392
ԿԱՐԻՃ (-ի, -աց) «կարիճ»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ փոքրասիական լեզու *karidio (թերեւս)
փոքրասիական մի լեզվից` *karidio, որտեղից նաեւ` հուն. καρίς, -ίδος:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարճախայթոց, կարճընդեց, կճընդեց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. καρίς, -ίδος
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 551
Էջ 392, սյունակ 1 Էջ 392
ԿԱՐԾ «կարծիք, ենթադրություն, կասկած»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *garəg- «սարսափելի, ահեղ, սարսափ» իմաստի վերականգնումը պայմանական է
բնիկ հնդեւրոպական՝ *garəg- «սարսափելի, ահեղ, սարսափ» արմատից (իմաստի վերականգնումը պայմանական է):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարծել, կարծեցյալ, կարծական, կարծեխյուս, կարծիք, կարծոտ, յանկարծ, յանկարծակի, յանկարծուստ, յեղակարծ, յայլակարծուց, կաղակարծ, կեղակարծ, ընդունայնակարծ, դժուարակարծելի, իմաստակարծ, տարակարծ
Նոր՝
կարծեկից, տարակարծիք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. γοργος «սարսափելի, ահեղ, ահավոր»
հ. խըլ. garg(g) «դաժան, վայրի, վայրենի»
կիմր. graen «տխրություն, թախիծ, վիշտ»
լիտվ. grazóti «սպառնալ»
լատվ. grižuot «կամակորել, քմահաճել, համառել»
հ. սլ. groziti «սպառնալ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 352
Էջ 392, սյունակ 1 Էջ 392
ԿԱՐԾՐ (-ունք, ուշ՝ -երք) «կարծր, պինդ, խիստ, ճգնակյաց»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *garəg- «սարսափելի, ահեղ, սարսափ» իմաստի վերականգնումը պայմանական է
բնիկ հնդեւրոպական՝ *garəg- «սարսափելի, ահեղ, սարսափ» արմատից (իմաստի վերականգնումը պայմանական է):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարծրանալ, կարծրութիւն, կարծրադատ, երկաթակարծր, նիւթակարծր, վիմակարծր
Նոր՝
կարծրապաղանթ, կարծրաբեկ, կարծրամարմին
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 552; Pok. IEW 353
Էջ 393, սյունակ 1 Էջ 393
ԿԱՐԿԱՀ «ասեղնագործության շրջանակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. kārgāh «աշխատատեղ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 553
Էջ 393, սյունակ 1 Էջ 393
ԿԱՐԿԱՆԴԱԿ «կարկանդակ, խմորեղեն»
Փոխառություն (հավանաբար)
Աղբյուր՝ իրանական (՞) (հավանաբար, բուն աղբյուրը չի հավաստված)
Հավանաբար փոխառություն իրանական աղբյուրից (հմմտ. -անդակ), բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված:
Էջ 393, սյունակ 1 Էջ 393
ԿԱՐԿԵԼ ««փակել, ամրացնել» (կարկիլ «պապանձվել», բրբ. կրկել «սեղմվել»)»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *ger- «պտտել, ոլորել»
Կապ ունի՞ արդյոք հնդեւրոպական *ger- «պտտել, ոլորել» արմատի հետ, որից, թերեւս, ծագում է կարկամ ձեւը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարկափել
Տե՛ս նաեւ
Էջ 394, սյունակ 1 Էջ 394
ԿԱՐԿԻՆՈՍ (կար(կ)իկան «քաղցկեղ») «խեցգետին, քաղցկեղ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. καρκινος
Մատենագիտություն
H. AG 355; Աճ. ՀԱԲ 555