Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«բաղ» որոնման արդյունք՝ 3993 բառահոդված · Էջ 99 / 400
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 218, սյունակ 1 Էջ 218
ԵՌ «եռում, եռացող բան, եռք, մարմաջ, բորբ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ers- «եռալ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եռալ, եռանդն, եռանդնանալ, եռանդնաբար, եռանդնալից, եռանդնոտ, եռանդնումն, սրտեռանդն, ջերմեռանդ(ն), զեռալ, զեռուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. arsati «հոսում է»
խեթ. ahšaniia «նախանձել, խանդել»
լատ. errō, -are «մոլորվել, թափառել»
գոթ. airripa «մոլորություն»
հ. սաքս. irri «զայրացած»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 30; Pok. IEW 336
Էջ 218, սյունակ 1 Էջ 218
ԵՌԱՆԴ I «երեկվա նախորդ օրը»
Բնիկ հնդեւրոպական
Կազմված է եռ եւ անդ բաղադրիչներից: Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 32) մերժում է այս մեկնութիւնը այն պատճառաբանութեամբ, որ եռ-ով բաղադրված բառերը հետոսկեդարյան են. սակայն ոսկեդարյան եւ հետոսկեդարյանի նման հակադրութիւնը օրինաչափ չէ. հետոսկեդարյան համարված շատ ձեւեր հանդիպում են «ոսկեդարյան» կոչված շրջանում:
Մատենագիտություն
Աճառյան (ՀԱԲ) 32; Վ. Առաքելյան, ԱՀԳԼՊ 91-106
Էջ 218, սյունակ 1 Էջ 218
ԵՍ իմ, ինձ, զիս, յինէն, ինեւ (զինեաւ), մեք, մեր, մեզ, ի մէնջ, մեւք (մեաւք) «ես»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *eg- (անմիջական նախաձեւ՝ *es) u-ն բաղաձայնից առաջ գտնված դիրքում՝ հետագա տարածմամբ
u-ն բաղաձայնից առաջ գտնված դիրքում՝ հետագա տարածմամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եսական, եսամոլ, եսամոլութիւն, եսապաշտ, եսապաշտական, եսապաշտութիւն, եսասէր, եսասիրական, եսասիրութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. εγω
գոթ. ik
լիտվ. aš, eš
պրուս. as, es
Մատենագիտություն
H. AG 442; Աճ. ՀԱԲ 32
Էջ 218, սյունակ 1 Էջ 218
ԵՏԻԿԷՆ (ետեկէն-) «ծնեց» (ԲՀ՝ «ծնաւ»)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. έτεκεν «ծնեց»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ետեկնիլ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 33
Էջ 219, սյունակ 1 Էջ 219
ԵՐԱԶ -ոյ, ուշ` -իւք «երազ, քնատեսիլ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրան. (՞) (հավանական)
Աղբյուր՝ մ. պ. rāz (հավանական) «գաղտնիք»
Աղբյուր՝ ավ. razah- (հավանական) «մենակություն, մեկուսացածություն»
Հավանական փոխառություն իրանական աղբյուրից, բայց մատնանշված աղբյուրը իմաստով տարբեր է. հմմտ. մ. պ. rāz «գաղտնիք», այլեւ` ավ. razah- «մենակություն, մեկուսացածություն»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երազական, երազահան, երազատես, երազացոյց, երազըմռնիան, երազիլ, երազանալ
Մատենագիտություն
AG 147; ՀԱԲ 34
Էջ 219, սյունակ 1 Էջ 219
ԵՐԱԺԻՇՏ ուշ` -ի, -ից, -աց «երաժիշտ, երգիչ, նվագող, երաժշտություն, երգ, նվագ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրան. (՞) (բուն աղբյուրը չի հավաստված)
Փոխառություն իրանական աղբյուրից, բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երաժշտական, երաժշտապետ, երաժշտակ, երաժշտասեր, աներաժիշտ
Էջ 219, սյունակ 1 Էջ 219
ԵՐԱԽ I (բրբ. ռեխ) «բերան»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրան. (՞)
Փոխառություն իրանական աղբյուրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երախանք, երախակալ, երախաձգութիւն, բրտերախ, փափկերախս, փրփրերախս
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
սողդ. ray’h
յաղնոբ. rax «բերան, երախ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 525
Էջ 219, սյունակ 1 Էջ 219
ԵՐԱԽԱՅ (նոր` երեխայ) «անկնունք, չմկրտված մարդ, նորածին մանուկ, մանկամիտ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրան. (՞) (բուն աղբյուրը չի հավաստված)
Աղբյուր՝ մ. պ. raxīk (rahīk) (բուն աղբյուրը չի հավաստված) «տղա, ծառա»
Աղբյուր՝ ասոր. *raxā (բուն աղբյուրը չի հավաստված)
Փոխառություն, բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված. հմմտ. մ. պ. raxīk (rahīk) «տղա, ծառա»: Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 35) ենթադրում է ասոր. *raxā ձեւ, որից փոխառված են հայ. ձեւը եւ մ. պ. raxīk-ը: Սրա հետ թերեւս նույնն է Բեհիստունի արձանագրության մեջ պարսկական Դարեհ թագավորի հիշատակած Արախա-ն` Հալդիտայի որդու անունը: Հազիվ թե կապ ունենա ակկադ. rehu(m) «ծնել» բայից ածանցված որեւէ ձեւի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երախայական, երախայանալ, երախայապես, երախայամիտ, երեխայություն
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 35
Էջ 219, սյունակ 1 Էջ 219
ԵՐԱԽԱՆ -ի, -աց «խումբ, բազմություն, հատկապես կերակուր ուտողների բազմություն, խնջույք, կերուխում, իջեւան»
Փոխառություն (հավանաբար)
Աղբյուր՝ իրան. (՞) (հավանաբար, բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված)
Փոխառություն հավանաբար իրանական աղբյուրից, բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երախանիք
Էջ 220, սյունակ 1 Էջ 220
ԵՐԱԽՏ «երախտիք»
Փոխառություն (՞)
Աղբյուր՝ իրանական *raxti (՞) (ամբողջական փոխառութիւ՞ն)
եւ այլն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երախտիք, երախտագործ, երախտակորոյս, երախտաւոր, երախտառու, ապերախտ, բազմերախտ, աներախտիք, երախտել, երախտանք
Նոր՝
երախտագէտ, երախտաճանաչ, երախտապարտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. raktá «բարեհաճ, համակիր»
Մատենագիտություն
H. AG 510; Աճ. ՀԱԲ 36; Mayrhofer, KEWA 36