Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ահ» որոնման արդյունք՝ 1859 բառահոդված
· Էջ 99 / 186
Էջ 421, սյունակ 1
ԿՈՎ
(-ու)
«կով»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *gʷou-
«խոշոր եղջերավոր անասուն, տավար»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կովակեր,
կովկիթ,
կովաշխաց,
կովղիփաց,
կովիդեայ,
կով(ա)ծուծ
Նոր՝
կովապահ, կովասունկ, կովարած
կովապահ, կովասունկ, կովարած
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
gāva «եզ, ցուլ»
հ. հնդկ.
gavī «կով»
հուն.
βοῦς «եզ, կով»
հ. շվեդ.
kō «կով»
լատվ.
gùovs «կով»
Մատենագիտություն
H. AG 461;
Աճ. ՀԱԲ 639
Էջ 421, սյունակ 1
ԿՈՏԱԿ
«փոքր, կարճահասակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. kōtak
Մատենագիտություն
H. AG 173;
Աճ. ՀԱԲ 640
Էջ 422, սյունակ 1
ԿՈՏՈՐ
II
(-ի, -աց)
«պալատական մի պաշտոնյա»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ լատ. cautor
(թերեւս)
«պահապան, հսկիչ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 643
Էջ 423, սյունակ 1
ԿՈՐԵԱԿ
(-ան)
(ուշ՝ կորեկ, -ոյ)
«կորեկ (հացազգի մի բույս) (թուզի հատիկ)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *geu-
«ծռել, կամար կազմել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *goᵘeriio- (+ -ակ))
արմատից (սրանց համար հմմտ. հայ. կորիզ), հուն. γυρινος «շերեփուկ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կորեկահատ,
կորեկախառն,
ձիակորեակ
Նոր՝
կորեկահաց, կորեկօղի
կորեկահաց, կորեկօղի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
կորիզ
հուն.
γυρινος «շերեփուկ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 397
Էջ 423, սյունակ 1
ԿՈՐԻԶ
II
«դահիճ»
(ԲՀ)
Ծագումն անհայտ է (՞)
բառ
Էջ 424, սյունակ 1
ԿՈՐՃ
«շրջում, շուռ տալը, կործանում, տապալում»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ger-
«պտտել, դարձնել, շրջել, ոլորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gor-g'-)
Անմիջական արմատից է կոր բառը, որի եւ կործ-ի կապը երեւում է ի կոր կործանեմ արտահայտության մեջ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կործել,
կործան,
կործանեմ,
կործանեցուցանեմ,
կործանիչ,
կործանում,
դիակործան,
դիակործանելի,
բիւրակործան,
եգիպտակործան,
երկրակործան,
ինքնակործան,
կործանարար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ.
krākr, krōkr «ծռում, բերում. ծովախորշ, կեռ»
լիտվ.
grazyti «պտտել, շրջել, շուռ տալ, ոլորել»
լիտվ.
gráižyti «գայլիկոնել, ծակել, շրջել, ծկել, տապալել»
մ. անգլ.
crinkled «շրջված, շուռ տված»
հ. անգլ.
criucan «կուչում ընկնել»
Էջ 424, սյունակ 1
ԿՈՐԿՈՏ
«կորկոտ, թեփահանված եւ ծեծված ցորեն կամ գարի»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gred-
«քերել, քերել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gogrod-)
որ ներկայացվում է միայն ալբաներենով եւ գերմանականով (ալբանա-գերմանական զուգաբանություն)։ Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 650-651) նույնպիսի *grod- արմատ ենթադրում է *ghreu- «շփել, տրորել» արմատի *-d-ով աճած ձեւերի հիման վրա` ենթադրելով *gh-ի դիմաց *g- (բայց այս դեպքում դուրս են ընկնում գերմանական զուգահեռները եւ առանց *-d ածականի ձեւերը):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կորկոտապուր,
գարեկորկոտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ալբ.
gerrusε «քերոց»
հ. շվեդ.
kratta «քերել, ճանկռել»
գ.
krutzen «քերել, քերել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 650-651
Էջ 424, սյունակ 1
ԿՈՐՃ
III
«ծուռ, ծուռումուռ, անհարթ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ger-
«պտտել, ոլորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gord'o- (կամ *gorg'o-?))
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 652) համարում է Կորճայք նահանգի անունից, բայց սա էլ իր հերթին ծագում է կորճ բառից. կորճայ, կործալեզու, կործաբար բառերը գալիս են Կորճայք-ի հիմքից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կորճայ,
կործալեզու,
կործաբար,
բեկկորճ,
պեկկորճ,
ծակկորճ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
արեւելաֆրիզ.
kret «կնճռոտված պտուղ» (*ger-d->)
լատվ.
grùods «խիստ ոլորված, պիրկ»
անգլ.
crook «կեռ. ոլորան» (*ger-g->)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 652
Տե՛ս նաեւ
Էջ 427, սյունակ 1
ԿՈՒՇՏ
-ի, -աց
((ուշ) կուշտ, կշտացած, խոռոչ)
«կող, փոր»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրան. *kušt
իրան. աղբյուրից՝
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կշտագող,
կշտապինդ,
կշտապնդութիւն,
կշտալիր,
սնակուշտ,
թուլակուշտ,
անկուշտ,
կշտանալ,
կշտում,
կուշտակուռ,
կուշտկուշտ,
կուշտփոր,
կշտահամ,
կշտափորիկ,
կշտապատառ,
կուտակուշտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ.
kušt «կող, կուշտ»
զազա
kišt «կող, կուշտ»
Մատենագիտություն
H. AG 173;
Աճ. ՀԱԲ 660-661
Էջ 427, սյունակ 1
ԿՈՒՊԱԿ
«բաստեոն, դեսպակ, գահավորակ»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ իրան. (՞)
(թերեւս)
իրանական աղբյուրից, բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված:
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։