Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Արդյունք՝ 11298 բառահոդված (շտեմարանում ընդհանուր՝ 11298) · Էջ 98 / 1130
Արտահանման համար ընտրեք որեւէ զտիչ (լեզու, ծագում, կասկածելիություն կամ բառ)
Էջ 90, սյունակ 1 Էջ 90
ԱՐԽ «առու»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ թրք. ark
Աղբյուր՝ ադրբ. arx
Փոխառութիւն թուրքական աղբիւրից
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 317
Էջ 90, սյունակ 1 Էջ 90
ԱՐԾԱԹ (-ոյ) «արծաթ, դրամ, հարստութիւն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *arg’- «փայլուն, սպիտակափայլ» (անմիջական նախաձեւ՝ *argəto-) միայնակ կանգնած. -աթ-ով համընկնում է երկաթ բառի հետ
հ.-ե. արմատ՝ *arg’- (անմիջական նախաձեւ՝ *arg’ənto-) աւելի սպասելի էր, պիտի տար արծանթ
Բնիկ հնդեւրոպական, թէեւ բուն նախաձեւի վերականգնումը դժւարութիւն է յարուցում՝ *argəto- (միայնակ կանգնած. -աթ-ով համընկնում է երկաթ բառի հետ), բայց աւելի սպասելի էր *arg’ənto- (պիտի տար արծանթ ) *arg’- «փայլուն, սպիտակափայլ» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արծաթագին, արծաթագոյն, արծաթագործ, արծաթազօծ, արծաթահանք, արծաթեղէն, արծաթի, անարծաթ, բազմարծաթ, կլարծաթ
Նոր՝
արծաթաձուկ, արծաթապաշտ, արծաթազօրել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. rajatám
ավ. әrәzata
լատ. argentum
հ. իռլ. argat «արծաթ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 90, սյունակ 1 Էջ 90
ԱՐԾԱՐԾ(ԱՆ)ԵԼ «բորբոքել»
Ստուգաբանություն
Էջ 91, սյունակ 1 Էջ 91
ԱՐԾԱՐԾԵԼ
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *arg'- «փայլուն, սպիտակաւուն» Կրկնաւոր կազմութիւն
Կրկնաւոր կազմութիւն` բնիկ հնդեւրոպական *arg'- «փայլուն, սպիտակաւուն» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արծարծութիւն, արծարծումն, արծարծիչ, իրարծարծ, մշտարծարծ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. árjuna «սպիտակ, լուսաւոր»
հուն. άργός «վառ ճերմակ, շողշողուն»
լատ. arguo «լուսաբանել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 318-319
Տե՛ս նաեւ
Էջ 91, սյունակ 1 Էջ 91
ԱՐԾԻՆ «մի բոյս` աղուեսաձութ, satyrion» (բուս.)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. άρσην
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 318
Էջ 91, սյունակ 1 Էջ 91
ԱՐԾՆԵԼ «տաք երկաթով փայտին գծագրել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *arg'- «փայլուն, սպիտակ»
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. árjuna «սպիտակ, լուսաւոր»
հուն. άργός «վառ ճերմակ, շողշողուն»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 91, սյունակ 1 Էջ 91
ԱՐԾՈՒԵՍՔ (արծվեսք, արծովեսք, արծուէս, արծըւէս) «արքեպիսկոպոս» (եկեղեց.)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հ. ֆրանս. arcevesque
Աղբյուր՝ հ. ֆրանս. arcivesque
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 319
Էջ 91, սյունակ 1 Էջ 91
ԱՐԾՈՒԻ (-ոյ, -եաց) (ուշ` արծիւ, -ի, -ից, -ոյ) «արծիվ (թռչուն), մի համաստեղութիւն» (կենդանաբ., աստղաբ.)
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *rg'ipio-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արծուենշան, արծուեկիր, արծուանշան, արծուաթռիչ, արծուակերպ, արծուաբեր, արծուաճանկ, արծուունգն, արծուունկն, արծըռունկն, արծռուկն, արծունգութիւն, գետարծուի, արծուացաւ, արծուիք, արծուադրոշ, արծուաթիթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. rjipyá «սլացող, նետվող (արծվի մասին)»
ավ. ǝrǝzifya «արծիվ»
Մատենագիտություն
H. AG 424; Աճ. ՀԱԲ 320
Էջ 91, սյունակ 1 Էջ 91
ԱՐԾՊԱՅ «սղոցուկ, սղոցախոտ Serratula L.» (բուս.)
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *arg'-
արծ-ը բնիկ հնդեւրոպական բաղադրիչ է (*arg'-, որտեղից` արծաթ, արծարծել, արծնել): Այս դէպքում անյայտ է -պայ-ը:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 91, սյունակ 1 Էջ 91
ԱՐԿ I «աւան»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական ark < լատ. arx, arcis) (° «միջնաբերդ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 322