Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«որ» որոնման արդյունք՝ 4475 բառահոդված · Էջ 98 / 448
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 199, սյունակ 1 Էջ 199
ԴԻՈՊՏՌԱ (սխալմամբ՝ խոպտառ, նոր՝ դիոպտը) «երկրաչափական մի գործիք՝ դիոպտը»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. δίοπτρα
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 670
Էջ 199, սյունակ 1 Էջ 199
ԴԻՈԿԱՆԴԻԴՄ «մի պաշտոն կամ տիտղոս Հռոմում»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ լատ. dioconus (թերեւս)
Աղբյուր՝ հուն. διακόνος (թերեւս) «սարկավագ»
աղավաղված գրչությամբ (առաջին մասում թերեւս dioconus կամ հուն. διακόνος «սարկավագ» բառն է, որ հայերենում փոխառված է դիակոն ձեւով)
Տե՛ս նաեւ
Էջ 199, սյունակ 1 Էջ 199
ԴՊԱԿ (-ի, -աց) «մետաքսյա ոսկեթել գործվածք, դրանից կարված զգեստ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. dēpāk
Աղբյուր՝ պ. dēba
Փոխառություն իրանական աղբյուրից։ հմմտ. մ. պ. dēpāk, պ. dēba
Մատենագիտություն
H. AG 143; Աճ. ՀԱԲ 670
Էջ 199, սյունակ 1 Էջ 199
ԴՊԱՀ (-ոջ, -ւոջ) «ժամանակավոր բանտ»
Փոխառություն
Հավանաբար փոխառություն իրանական աղբյուրից, բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դպահատուր
Էջ 200, սյունակ 1 Էջ 200
ԴԻՒԹ -ի, -աց, ուշ՝ նաեւ -ից (դութ «իմաստուն»՝ ԲՀ) «կախարդ, վհուկ, դյութական, կախարդական»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *dheu- «ծուխ»
հմմտ. հուն. θυτνης եւ (θυτηρ) «զոհամատույց, քուրմ» բառի իմաստի տիպի նախնական իմաստով։ - Ջահ.։ Հազիվ թե հին փոխառություն լինի հունարենից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դութել, դիւթութիւն, դիւթական, ալիւրաղիւթ, զարեդիւթ, չարադիւթ
Նոր՝
դիւթիչ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. θυτνης, θυτηρ «զոհամատույց, քուրմ»
Էջ 200, սյունակ 1 Էջ 200
ԴԻՒՐ -ի, -ից (դոյր, դորր, դուր, դեր) «հարթ, հարթ տեղ, դյուրին, հեշտ, հաճելի, անդորր, հանգիստ»
Ծագումն անհայտ է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիւրել, դիւրիչ, դիւրութիւն, դիւրին, դիւրաբեկ, դիւրագին, դիւրաթափ, դիւրասնունդ, դիւրայոյս, անձնդիր, մտադիր, սրտդիր
Նոր՝
դիւրաբորբոք, դիւրագռգիռ, դիւրազգաց, դիւրաթեք, դիւրահունչ, դիւրամատչելի, դիւրամարս, դիւրըմբռնելի, անդորր, դուրեկան
Էջ 200, սյունակ 1 Էջ 200
ԴԻՔ դից (դից-), դիաւք (անեզ.) «աստված, կուռք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dhes- «կրոնական բնույթի արմատից» (անմիջական նախաձեւ՝ *dhēses-)
հուն. θεός «աստված» բառը հակված են բխեցնելու *dheues-ից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիցախելար, դիցապաշտ, դիցախառն, դիցասեր, դիցազն, դիցազնական
Նոր՝
դիցազներգ, դիցազներգակ, դիցազներգական, դիցազներգու, դիցազներգութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. fanum «սրբատեղի, աստծուն նվիրված տեղ»
լատ. festus «տոնական («կրոնական տոններին նվիրված»)»
հուն. θεός «աստված»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 672
Էջ 200, սյունակ 1 Էջ 200
ԴԿՈՒՂ (դկուլ) «լորի»
Ծագումն անհայտ է
Էջ 200, սյունակ 1 Էջ 200
ԴՂՈՐԴ «ցնցում, շարժում, դղրդոց»
Ստուգաբանություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դղորդել, դղորդումն, դղրդիւն, ադղրդումն
Էջ 201, սյունակ 1 Էջ 201
ԴՆԴԵՂ (դնդող-) ««ալիք, ծփանք» (բրբ.)» (բրբ.)
Անստույգ (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *dhel- «դողալ, դողդողալ»
Հնարավոր է կապը հնում ավանդված դնդղանք անստույգ բառի հետ («ալիք, ծփանք» կամ «վեճ, հակադրություն»): Բացառված չէ կապը հնդեւրոպական *dhel- «դողալ, դողդողալ» արմատի հետ, որից ծագում են դող-ը եւ, թերեւս, դդ-որդ բառի դդ- բաղադրիչը:
Տե՛ս նաեւ