Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«մի» որոնման արդյունք՝ 2396 բառահոդված · Էջ 98 / 240
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 366, սյունակ 1 Էջ 366
ԾՈՆ «մի բույս (՞)»
Ծագումն անհայտ է (՞)
Անստույգ բառ:
Էջ 367, սյունակ 1 Էջ 367
ԾՈՐ «ծոր, ծորվանք»
Անստույգ (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ter- «անմաքուր հեղուկ»
Աղբյուր՝ քարթվ. *cur (թերեւս) «քամել»
թերեւս փոխառութիւն կովկասեան (քարթվէլական) աղբիւրից, կամ, թերեւս, վերջինիս հետ մասին մի երրորդ աղբիւրից։ Եթէ ճիշտ են թմրիլ-ծմրիլ, թոյլ-ծոյլ զուգահեռները (թ/ծ հերթագայութեամբ), ապա կարող է գալ հնդեւրոպական արմատից, որտեղից՝ թոր, թորել, թարախ, եւ այս դէպքում Աճառեանի կարծիքը հնարաւոր է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծորել, ծորածոյ, ծորան, ծորուն, ծորենի, ծո(ր)ծոր, անծորելի, երկնածորան, հրածորան, շարաւածոր, քարափածոր
Նոր՝
ծորակ, ծորակաւոր, մեղրածոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց. cur
մեղր. cur/cir
ճան. (n)cor
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 469
Տե՛ս նաեւ
Էջ 367, սյունակ 1 Էջ 367
ԾՈՒԾ -ոյ «ծուծ, ծծելիք. մի հարկ (°), ոսկրածուծ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
թերեւս հնդեւրոպական ծագման ծիծ բառի ձայնդարձային ձեւը։ Աճառեանը համարում է «կովկասեան» (քարթվէլական) ծագման բառ՝ բերելով մի շարք բառեր։ Մեր օրերում առանձնացւում է քարթվէլական *cow- «ծծել» արմատ, որի համար նշւում են նախիյան - դաղստանյան զուգահեռներ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծուծ-ք, ծծել, ծծինք, քարախածուծ, ուղղածուծ, կաթնածուծ, կովածուծ, մեղրածուծ
Նոր՝
ծծան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց. juju «ծիծ»
վրաց. cov(n)a «ծծել, ծծում»
վրաց. cucna «ծծել, ծծում»
վրաց. cucva «խոնավացնել, թրջել»
վրաց. cici «ծիծ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 471; Կլիմով, ԷՍԿՅ 246
Տե՛ս նաեւ
Էջ 368, սյունակ 1 Էջ 368
ԾՈՒՆՐ (ուշ՝ ծունդր) «ծունկ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'enu- «ծունկ» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'onu-r-) մի այլ ձեւ
Բնիկ հնդեւրոպական՝ ծունգ բառի (տե՛ս) մի այլ ձեւ՝ *g'onu-r-` *g'enu- հիմքից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծունրդրութիւն, ծնրադրութիւն, ծնրադրական, ծնրել
Մատենագիտություն
H. AG 457; Աճ. ՀԱԲ 473; Pok. IEW 381
Տե՛ս նաեւ
Էջ 368, սյունակ 1 Էջ 368
ԾՈՓՈՐ I (փռույգ, ֆրիզ (ճարտարապետական տերմին)) (ճարտարապետական տերմին)
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
կազմված է ծոփ (ծոպ) արմատից՝ -որ վերջածանցով (ըստ Նորայր Բյուզանդացու)
Էջ 368, սյունակ 1 Էջ 368
ԾՈՓՈՐ II «մի բույս՝ ֆիլոդենդրոն»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
նույն ծագումն ունի, ինչ նախորդը
Տե՛ս նաեւ
Էջ 369, սյունակ 1 Էջ 369
ԾՊՏԵԼ «ծպտել, հագուստափոխել, կերպանափոխել, խուսափել, հալածել, ծածկել, թաքցնել, տարածել»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ ակկադ. sibtu (թերեւս, կասկածով) «մի զգեստ»
Աղբյուր՝ ակկադ. subātu(m) (թերեւս, կասկածով) «կտոր, զգեստ, հագուստ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 472
Էջ 371, սյունակ 1 Էջ 371
ԿԱԲՈՍ -ի «ծանրության մի հին չափ՝ 11 քսեստ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. καβος < եբր. qab
Մատենագիտություն
H. AG 353; Աճ. ՀԱԲ 477
Էջ 371, սյունակ 1 Էջ 371
ԿԱԴՄԱՍԴԵԿՈՎԹ «մի կշռաչափ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. μετεκώθ < եբր. mǝnaqqiyot) (սխալով
(սխալով)։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 477
Տե՛ս նաեւ
Էջ 371, սյունակ 1 Էջ 371
ԿԱԶՄ -ոյ «սարք, հանդերձանք, զարդ, պատրաստ, զինված»
Փոխառություն
թերեւս փոխառություն իրանական աղբյուրից, բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կազմել, կազմիչ, կազմած, կազմակերպել, կազմութիւն, կազմուած, գեղեցկակազմութիւն, երկնակազմ, պնդակազմ
Նոր՝
կազմակերպիչ, կազմակերպչական, կազմակերպական, կազմակերպութիւն, կազմատուն, կազմարար, կազմալուծել, կազմախօսութիւն, ամրակազմ, անկազմ, անկազմակերպ, թղթակազմ, լաթակազմ, կաշեկազմ, հիմնակազմ, փառակազմն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ն. պ. kāz «փարախ, խրճիթ» (ըստ Bailey-ի)