Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ել» որոնման արդյունք՝ 4109 բառահոդված · Էջ 98 / 411
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 218, սյունակ 1 Էջ 218
ԵՌԱՆԴ I «երեկվա նախորդ օրը»
Բնիկ հնդեւրոպական
Կազմված է եռ եւ անդ բաղադրիչներից: Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 32) մերժում է այս մեկնութիւնը այն պատճառաբանութեամբ, որ եռ-ով բաղադրված բառերը հետոսկեդարյան են. սակայն ոսկեդարյան եւ հետոսկեդարյանի նման հակադրութիւնը օրինաչափ չէ. հետոսկեդարյան համարված շատ ձեւեր հանդիպում են «ոսկեդարյան» կոչված շրջանում:
Մատենագիտություն
Աճառյան (ՀԱԲ) 32; Վ. Առաքելյան, ԱՀԳԼՊ 91-106
Էջ 218, սյունակ 1 Էջ 218
ԵՌԱՆԴ II «սահման. (թրբ.) սահմանաթումբ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *rem- «հանգստանալ, հեն(վ)ել» (անմիջական նախաձեւ՝ *rnt < *rmt-)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. խվ. rond
գ. Rand «եզր, սահման»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 219, սյունակ 1 Էջ 219
ԵՐԱԳԱԶ -ի, -ից, նաեւ -անք (արագազ) «որսացանց, թակարդ»
Փոխառություն (հավանաբար)
Աղբյուր՝ արխ. aragua (հավանաբար) «թակարդ, ծուղակ»
Հավանաբար փոխառություն, բայց կովկասյան ծագման (հմմտ. արխ. aragua «թակարդ, ծուղակ» - Ջահ. ՀԼՊ 603-612) եւ իրանական ծագման (իրան. *razg) < հ.-ե. *rezg- «հյուսել, ոլորել» (Փերիխանյան, ՄԷՍԴՅԱ 39-42) վարկածները համոզիչ չեն:
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 603-612; Փերիխանյան, ՄԷՍԴՅԱ 39-42
Էջ 219, սյունակ 1 Էջ 219
ԵՐԱԶԳԱՅ -ի, -ից (Երազգա-որս) «?»
Փոխառություն
հ.-ե. արմատ՝ *rezg- «հյուսել, ոլորել»
Աղբյուր՝ իրան. razg/ragz
Փերիխանյանը (ՄԷՍԴՅԱ 32-49) միացնում է երագազ (արագազ) «որսացանց, թակարդ» բառի հետ եւ բխեցնում իրան. razg/ragz < հ.-ե. *rezg- «հյուսել, ոլորել» արմատից:
Մատենագիտություն
ՄԷՍԴՅԱ 32-49
Տե՛ս նաեւ
Էջ 219, սյունակ 1 Էջ 219
ԵՐԱԽԱՅ (նոր` երեխայ) «անկնունք, չմկրտված մարդ, նորածին մանուկ, մանկամիտ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրան. (՞) (բուն աղբյուրը չի հավաստված)
Աղբյուր՝ մ. պ. raxīk (rahīk) (բուն աղբյուրը չի հավաստված) «տղա, ծառա»
Աղբյուր՝ ասոր. *raxā (բուն աղբյուրը չի հավաստված)
Փոխառություն, բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված. հմմտ. մ. պ. raxīk (rahīk) «տղա, ծառա»: Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 35) ենթադրում է ասոր. *raxā ձեւ, որից փոխառված են հայ. ձեւը եւ մ. պ. raxīk-ը: Սրա հետ թերեւս նույնն է Բեհիստունի արձանագրության մեջ պարսկական Դարեհ թագավորի հիշատակած Արախա-ն` Հալդիտայի որդու անունը: Հազիվ թե կապ ունենա ակկադ. rehu(m) «ծնել» բայից ածանցված որեւէ ձեւի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երախայական, երախայանալ, երախայապես, երախայամիտ, երեխայություն
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 35
Էջ 220, սյունակ 1 Էջ 220
ԵՐԱԽՏ «երախտիք»
Փոխառություն (՞)
Աղբյուր՝ իրանական *raxti (՞) (ամբողջական փոխառութիւ՞ն)
եւ այլն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երախտիք, երախտագործ, երախտակորոյս, երախտաւոր, երախտառու, ապերախտ, բազմերախտ, աներախտիք, երախտել, երախտանք
Նոր՝
երախտագէտ, երախտաճանաչ, երախտապարտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. raktá «բարեհաճ, համակիր»
Մատենագիտություն
H. AG 510; Աճ. ՀԱԲ 36; Mayrhofer, KEWA 36
Էջ 220, սյունակ 1 Էջ 220
ԵՐԱՀ(ԻԿ) (րա՞հ) «պատուուած» կամ «ուրախ»
Անստույգ
Կապ ունի՞ արդեօք րախ (= ուրախ) բառի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
րահատետել
Էջ 220, սյունակ 1 Էջ 220
ԵՐԱՄ (-ի, -աց, ուշ՝ -ի, -ից, -աց, -ոյ) (րամ, -ի) «խումբ, բազմութիւն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. ramak
Աղբյուր՝ պ. ram(a)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երամական, երամանալ, բազմերամ, մանրերամ, շներամ, խոտներամ, համերամ, խոզերամակ, ուղտերամ, րամամայ, րամմապետ, րապետ, րամել, րամամրել
Մատենագիտություն
H. AG 147; Աճ. ՀԱԲ 37
Տե՛ս նաեւ
Էջ 220, սյունակ 1 Էջ 220
ԵՐԱՄԱԿ (արամակ, երմակ) «երամակ, անասնախումբ, ոջլախումբ, ռջի»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *ramak
(երամ-ի հետ միացուած)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոզերամակ, ուղտերամակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ. ramak
բելուջ. ramag
Մատենագիտություն
H. AG 147; Աճ. ՀԱԲ 37
Տե՛ս նաեւ
Էջ 220, սյունակ 1 Էջ 220
ԵՐԱՄԱՂ(Ի) (երամող) «տղայախումբ (?)»
Անստույգ (՞)
Եթէ ճիշտ է երամող տարբերակը (Նարեկացի, «Տաղեր եւ գանձեր», 1981, էջ 89), որ կարող է կազմուած լինել *երամիլ «խմբուել» բայից, ապա երամաղ-ը երամող դերբայական ձեւի աղաւաղումն է