Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«բաղ» որոնման արդյունք՝ 3993 բառահոդված · Էջ 98 / 400
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 215, սյունակ 1 Էջ 215
ԵՂՈՒԿ «խեղճ, թշվառ, ողորմելի, ավա՜ղ, ափսո՜ս, վա՜յ»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
հ.-ե. արմատ՝ *el- «բնաձայնական» -ուկ վերջածանցով
Աճառյանը բխեցնում է *leug’- «կոտրել, բեկանել» արմատից, բայց սրանից կա բնականոն լույծ-ը (լուծանել)։ *leug’-ի կողքին *leug- ձեւի առանձնացումը հարցը չի լուծում, որովհետեւ հայերենում *g-ն *u-ից հետո նույնպես պիտի փոխվեր ծ-ի։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եղկություն, եղկելի, եղկել, եղկանք, եղուկել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. ολολυγή «ճիչ, ողբ»
հուն. ελεγος «եղերերգ»
հուն. ελεος «կարեկցություն, խղճահարություն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 22; Ջահ. ՀԼՊ 136
Էջ 215, սյունակ 1 Էջ 215
ԵՂՈՒՆԳՆ ան, -ունք (-ունկն, ուշ` ղունգն, ղնգունք, ըղունկն, ըղնկունք) «եղունգ, թերիչ, հատիչ, եղնգաքար»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *nogh- (անմիջական նախաձեւ՝ *longh-, *ongh- / nogh-) *ongh-li- ձեւի կողքին
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եղնգաբերան, եղնգաքար, եղեգնաքար, եղենգնաքար, եղնգնեայ, լայնեղունգն, սարդեղունգն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. nakhá-
հուն. όνυξ
լատ. unguis
հ. վ. գ. nagal
լիտվ. nagas
ռուս. ноготь «եղունգ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 22-23; Ջահ. ՀԼՊ 141
Էջ 216, սյունակ 1 Էջ 216
ԵՂՋԻՒՐ (հին՝ եղջեր), -ջեր, -ջերց (-ջերաւ) «եղջիւր, կոտոշ, պոզ, սրվակ, մի անկիւնազարդ, այծեղջիւր (պտուղ)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *k’er- «վերնամաս, գլուխ, եղջիւր, գագաթ» (անմիջական նախաձեւ՝ *k’reuer- կամ *k’reuro-) արմատից ենթադրված
*k՛reuer- կամ *k՛reuro- նախաձեւի դեպքում ենթադրվում է *k՛r-ի նույնպիսի զարգացում, ինչպես *bhr-ի դեպքում (աղբիւր եւ եղբայր բառերում), որը քիչ հավանական է․ անհավանական է նաեւ խեթ․ *karauar «եղջիւր» եւ հայ․ եղջիւր բառերի համար *ghr-ով նախաձեւի վերականգնումը (փոխանակ *k՛r-ով նախաձեւի)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եղջերու, եղջերատր, եղջերիկ, եղջերուաքաղ, եղջերցել, միեղջերու, մահիկեղջիւր, ռնգեղջիւր, այծեղջիւր, միեղջիւր, եղջերենի, եղջերաւոր, եղջիւրաքոյս, եղջիւրահանդիպեալ
Էջ 216, սյունակ 1 Էջ 216
ԵՂՐԵՒԱՆԻ «շեփորուկ, շելակ, յասաման»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պրսկ. arγavan(i)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եղրուանիկ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 25
Էջ 216, սյունակ 1 Էջ 216
Ե-Մ անկ. էի, հրամ. ե՛ր, երուք, ստորադ. իցեմ, անորոշ (ուշ)՝ ել, -ոյ «լինել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *es- «լինել» (անմիջական նախաձեւ՝ *es-mi)
*es- «լինել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
էակ, էական, էանալ, էութիւն, էապես, անէ, անէութիւն, չէական, չէութիւն, չեզոք, նախէ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. ásmi
հուն. ειμί
հ. խուլ. em
լիտվ. esmì
հ. սլ. jesmĭ
Մատենագիտություն
H. AG 442; Աճ. ՀԱԲ 25-26
Էջ 217, սյունակ 1 Էջ 217
ԵՆՃԵՌՆ (այլեւ՝ ենճեռ- «ապառազեն(?)») «նենգ, խարդախ»
Անստույգ (՞)
Ծագումն անհայտ է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ենճեռնաշէն, զենճեռել
Էջ 217, սյունակ 1 Էջ 217
ԵՊԱՐՔՈՍ (եպարխոս) «կուսակալ, փոխարքա»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. έπαρχος
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եպարքոսական, եպարքոսութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 348; Աճ. ՀԱԲ 27
Տե՛ս նաեւ
Էջ 217, սյունակ 1 Էջ 217
ԵՊԵՐ (այպեր, ապեր) «նախատինք, եպերանք, պարսավանք»
Ծագումն անհայտ է
Ծագումն անհայտ է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եպերելի, եպերական, եպերանք, այպերանք, ապերանք, եպերումն, անեպեր
Էջ 217, սյունակ 1 Էջ 217
ԵՊԻԴԵՄԻ «համաճարակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. επιδημία
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եպիդեմիական, եպիդմական, եպիդեմական
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 28
Էջ 218, սյունակ 1 Էջ 218
ԵՊԻՍԿՈՊՈՍ (եպիսկապոս, եպիսկովպոս), -ի, -ից, -աց, հգն. -ունք «եպիսկոպոս»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. ἐπίσκοπος
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եպիսկոպոսութիւն, եպիսկոպոսանոց, եպիսկոպոսապետ, եպիսկոպոսարան, յառաջեպիսկոպոս, չեպիսկոպոս
Մատենագիտություն
H. AG 248; Աճ. ՀԱԲ 29
Տե՛ս նաեւ