Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ահ» որոնման արդյունք՝ 1859 բառահոդված
· Էջ 98 / 186
Էջ 416, սյունակ 1
ԿՈՂ
(-ի, -ից, -աց)
(կողն, -ան)
«կող, կողք, կողմ, կողակից, կին»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gol-
«ճյուղ»
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 621), հետեւելով Մեյեին, համեմատում է բոխս. Ա källyme, Բ källymiye «կողմ» բառերի հետ, սակայն այս բառերի բուն իմաստն է «ուղղություն, աշխարհի կողմ», եւ նրանց համեմատությունը հուն. κλίμα «աշխարհամաս. աշխարհի կողմ» բառի հետ ավելի հավանական է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կողակից,
կողաբաղ,
կողահերձ,
կողահոս,
կողամայր,
կողնիլ,
զառիկող,
զառիկողի,
հարստակող,
միջակող,
պատկողանդոց,
անկողին,
ընկողին,
անգողին,
ընգողին,
ընկողնիլ,
գետնանկողին
Նոր՝
կողոսկր, կողիկ
կողոսկր, կողիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
կողր «ճյուղ»
ռուս.
голья «ճյուղ»
Մատենագիտություն
Աճառյան 621
Տե՛ս նաեւ
Էջ 417, սյունակ 1
ԿՈՂՄՆ
-ան, -անք, -անց (կողմ)
«կողմ, կողք, երկիր, երկրամաս»
Բնիկ հնդեւրոպական
Ծագում է կող բառարմատից՝ -մն վերջածանցով (հին կազմութիւն)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կողմանոց,
կողմանիլ,
ընկողմանիլ,
միակողմանի,
կողմնիլ,
կողմնապահ,
կողմնակի,
կողմնափակ,
կողմնակալ,
լեռնակողմն,
միակողմն,
արեւելակողմն,
հարավակողմն,
լանջակողմն,
ծովակողմն,
դաշտակողմն,
կողմիլ,
կողմապահ,
երկակողմ,
ձախակողմեան,
աջակողմեան
Նոր՝
կողմնացույց, անկողմնակալ, անկողմնապահ
կողմնացույց, անկողմնակալ, անկողմնապահ
Մատենագիտություն
H. AG 422;
Աճ. ՀԱԲ 622
Էջ 417, սյունակ 1
ԿՈՂՄՆԵԼ
«կռահել, ենթադրել»
Ծագումն անհայտ է
Էջ 417, սյունակ 1
ԿՈՂՈՎ
(կողոփ, կողոբ), -ոյ
«կողով, խմորագնդիկ, գնդիկ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gel-
«գնդ(վ)ել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *golob(h)-)
ձեւից, որ ծագում է *gel- «գնդ(վ)ել» արմատից
բնիկ հնդեւրոպական՝ *golob(h)- *gelb(h)-, *glb(h)- «սեղմել» ձեւից, որ ծագում է *gel- «գնդ(վ)ել» արմատից։ Աճառեանը (ՀԱԲ 2, 623) բխեցնում է «ասորական անծանօթ մի բարբառից»՝ բերելով եբր. kəluw «պտղակողով», ասոր. kullāšā, արաբ. gilf «կողով» զուգահեռները։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
globus «գունդ, խումբ, հրոսախումբ»
հ. վ. գ.
klāftra
ն. գ.
klafter «տարածուած ձեռքերի ընդգրկման չափ, սաժեն»
շվեյց.
chlupfel «խուրձ»
լիտվ.
glėbti «գրկել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 623
Էջ 418, սյունակ 1
Էջ 418, սյունակ 1
ԿՈՄՍ
(կոմիտոս), -ի, -ից, -ունք
««կոմս» (կոմէս «հունահայքի կառավարիչ»)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ասոր. qōms < հուն. κόμης) (եւ կոմէս < հուն. κόμης
(եւ կոմէս < հուն. κόμης):
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 628
Էջ 418, սյունակ 1
ԿՈՅՍ
I
-ի, -աց
«կողմ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական kōs
«կողմ»
աղբիւրից.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կուսակալ,
կուսակալել,
կուսակալութիւն,
յայսկոյս,
յայնկոյս,
յետ(ս)կոյս,
աստուածակոյս,
մեկուսի,
մեկուսանալ,
չորեքկուսի,
քառակուսի,
երեքկուսի,
ծովակոյս,
կուսանկեա,
կուսանկատ
Նոր՝
կուսակից, կուսակցական, կուսակցութիւն, անկուսակցական
կուսակից, կուսակցական, կուսակցութիւն, անկուսակցական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
սողդ.
kōs «կողմ»
մ. պրթ.
kōs (kws) «կողմ» ((Թուրֆան))
Մատենագիտություն
Bailey, DKS 64;
Ջահ. ՊԲՀ 184
Տե՛ս նաեւ
Էջ 419, սյունակ 1
ԿՈՆԱՔՈՂ
««պատկերահան» (կամ «ամենակալ»?)»
(ԲՀ)
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ հուն. εἰκών
(թերեւս)
«պատկեր»
աղավաղված, որի կոն- բաղադրիչը հուն. εἰκών (οἰκος-ի հայց. ձեւ) «պատկեր» բառն է
Էջ 420, սյունակ 1
ԿՈՊԱՐ
(բրբ. կոպառ, կուպար, կոփար)
«սահման»
Ծագումն անհայտ է
բրբ. «արահետ, կածան»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոպարական,
կոպարաւոր
Էջ 421, սյունակ 1
ԿՈՌՈՆ
(անգոն կոռոնաւոր)
«երկնքի յոթ գոտիներից մեկը՝ մեծասփիռ»
(հին աստղաբաշխության տերմին)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. κορώνη
«պսակ, ավարտ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոռոնաւոր
Մատենագիտություն
Ջահ. ՊԲՀ 89
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։