Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ող» որոնման արդյունք՝ 1700 բառահոդված · Էջ 97 / 170
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 474, սյունակ 1 Էջ 474
ՁԵՂՈՒՆ -ուան «ձեղուն, առաստաղ, քիմք»
Բնիկ հնդեւրոպական
Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 148) սրան միացնում է ձողունք «առաստաղ, կտուր» բառը (որպէս ձայնդարձային ձեւ), որ ՆԿԲ-ն դիտում է ձող բառի հոգնակի (հաւաքական) ձեւ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձեղունանալ, դուն, ձեղունահանբ, բարձրաձեղուն, հաստաձեղուն, եռաձեղուն, հրաձեղուն, երեքձեղեայ, չորեքձեղունեայ, երկնաձեղուն, սրահաձեղուն, կարծրաձեղուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. χείλος «շրթունք»
հ. յուլ. giolnar «ծնոտ»
Մատենագիտություն
Pok IEW 436; Աճ. ՀԱԲ 148
Էջ 475, սյունակ 1 Էջ 475
ՁԵՒ (-ոյ, ուշ նաեւ` -ի) «ձեւ, արտաքին տեսք, կերպարանք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'heu- «լցնել, թափել» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'heuo-)
արմատից. հմմտ. հայ. ձոյլ, ձագար:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձեւանալ, ձեւողանալ, ձեւիչ, տձեւ, տձեւութիւն, անձեւ, կաքաւաձեւ, կամարաձեւ, ծաղկաձեւ, գրածեւ, դաշտաձեւ, բոլորաձեւ, լեռնաձեւ, ձեւաբանութիւն, ձեւապաշտ, ձեւափոխել, ձեւափոխութիւն, ձուաձեւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. χέω «լցնել, թափել»
հ. շուեդ. giuta «ձուլակաղապար»
Մատենագիտություն
H. AG 469; Աճ. ՀԱԲ 150; Pok. IEW 447
Էջ 475, սյունակ 1 Էջ 475
ՁԻԳ «ձիգ, պիրկ, ամուր, պինդ, երկար, հիւսուածք, գործուածք, զգեստ, արորաձող, նեարդ, նետ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *g'hei- «քշել, արագ շարժել, նետել, շպրտել» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'he-gh- կամ *g'hi-u-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձգել, ձգիչ, ձգարան, ակնատաձիգ, քաջաձիգ, նետաձիգ, հրաձիգ, բացաձիգ, լիաձիգ, երկնաձիգ, ձեռնաձգութիւն, ձգձգել, ձգտել, ձգակապ, ձգափոկ, ձգողութիւն, ձգողականութիւն, առաձգական, հրաձգարան, հրաձգութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
աւ. zaena «զէնք»
հ. հնդկ. haya- «նժոյգ»
հայ. ձի
Տե՛ս նաեւ
Էջ 475, սյունակ 1 Էջ 475
ՁԻՂԿ «մի հանքանյութ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *g'hel- «փայլել, շողալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'hel-g-)
արմատից:
Էջ 476, սյունակ 1 Էջ 476
ՁԻՒՆ (-եան, -եանէ) «ձյուն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'hei- «ձմեռ, ձյուն» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'hiiom-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձիւնանալ, ձիւնաջուր, ձիւնաբեր, ձիւնաբող, ձիւնախաղ, ձիւնասառն, ձիւնախառն, ձիւնածաղիկ, ձիւնել, ձիւնասպիտակ, ձիւնագունդ, ձիւնագնդիկ, ձիւնահալք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ. zyā «ձմեռ»
հուն. chiōn «ձյուն»
լատ. hiems «ձմեռ»
Մատենագիտություն
H. AG 470; Աճ. ՀԱԲ 155
Էջ 476, սյունակ 1 Էջ 476
ՁԼԵԼ «հողը պատռել, ակոսել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'hel- «կտրել»
ծագում է հնդեւրոպական *g'hel-ից` *g'hel- «կտրել» արմատից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. halá- «գութան»
գոթ. giltha «մանգաղ»
հայ. ձող
Մատենագիտություն
Pok. IEW 434
Էջ 476, սյունակ 1 Էջ 476
ՁՄԵԼ «դիտել, սեւեռուն կերպով նայել»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *g'hel- «փայլել, շողալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'hel-mo- / *g'hlu-me)
բնիկ հնդեւրոպական` *g'hel-mo-(?) (*g'hlu-me) *g'hel- «փայլել, շողալ» արմատից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
նորվ. glyma «մռայլ կերպով, սպառնալից կամ դարանակուտ նայել»
արեւելափրիզ. glumen «դարանակուտ»
հայ. ձաղ (հայ-գերմանական զուգաբանություն)
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 170
Էջ 476, սյունակ 1 Էջ 476
ՁՈՂ -ոյ «երկար փայտ, ցողուն, բուն, երկար ճյուղ, երկար շերտ, ձող»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'hel- «կտրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'hol-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձողիք, ձողամբարձ, ձողաբարձ, ձողակերտ, ձողաձեւ, ձողաչափել, ձողձողել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ. žúolis «հաստ փայտ, բուն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 157; Pok. IEW 434
Էջ 477, սյունակ 1 Էջ 477
ՁՈՐՏԱԼ «տրոփել, բպրտալ, դողդողալ»
Ծագումն անհայտ է
Էջ 477, սյունակ 1 Էջ 477
ՁՐՁԵԼ «կորզել, շորթել, կեղեքել, գողանալ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *g'her- «բռնել, գրավել» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'her-g'h- կամ *g'her-di-) արմատից (բաղարկված *g'her- «փոքր, մանր» արմատի հետ)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հնդկ. harati «բերում է, տանում է, բռնում է»