Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ամ» որոնման արդյունք՝ 3432 բառահոդված
· Էջ 97 / 344
Էջ 223, սյունակ 1
ԵՐԵՐ
(երր)
«երերում, տատանում»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *tres-
«դողալ, երերալ»
կրկնությամբ կազմված
հ.-ե. արմատ՝ *rei-r(ēi)-
«դողալ, դողդողալ»
վերականգնում
Բնիկ հնդեւրոպական` *tres- «դողալ, երերալ» արմատից` կրկնությամբ կազմված: Մոկռոնին (Pok. IEW 1, 1095) հանում է *tresri- ձեւից, բայց սա պիտի տար *երեռ: Եթե ճիշտ է հնդեւրոպական կրկնավոր *rei-r(ēi)- «դողալ, դողդողալ» ձեւի վերականգնումը (հմմտ. գոթ. reiran «դողալ», հ. հնդկ. lēlāyáti «օրորվում է, երերում է, դողում է»), ապա հնարավոր է երեր-ի պատկանելությունը սրան:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երերիր,
երերագին,
երերում
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
trasati «դողում է»
հուն.
τρεω «դողալ, վախից փախչել»
լիտվ.
trĭšëti «դողալ»
գոթ.
reiran «դողալ»
հ. հնդկ.
lēlāyáti «օրորվում է, երերում է, դողում է»
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 48;
Pok. IEW 1095
Էջ 224, սյունակ 1
ԵՐԵՔ
(-ից)
«երեք (3)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *treies-
«երեք»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tri-)
բաղադրություններում
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *treies-, *tri- (բաղադրություններում)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երեքամեայ,
երեքիկին,
երեքկնիկ,
երեքտասան,
երեք(հ)արիւր,
երեքսաւրեայ,
երեքակ,
երեքլեզուեան,
երեքբզեան,
երեքպայծառ,
երեքապայծառ,
երեքսրբեան,
երեքայարկ,
երեքայարմար,
երեքնուկ,
երեքնուկի,
երիցս,
երիր,
երրորդ,
երրորդութիւն,
երրակի,
երրակ,
երեքեան,
եռայարկ,
եռանկեան,
եռավանկ,
եռանկիւն,
եռաժանի
Նոր՝
եռափ, եռակայմ, եռահատոր, եռապատիկ, եռապատկել, եռապետ, եռապետութիւն, եռապետական, եռաստիճան, եռատամ
եռափ, եռակայմ, եռահատոր, եռապատիկ, եռապատկել, եռապետ, եռապետութիւն, եռապետական, եռաստիճան, եռատամ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
trayā
հուն.
τρεῖς
լատ.
trēs
հ. խլ.
tri
գոթ.
þreis
պրուս.
tris
խեթ.
tri «3»
Մատենագիտություն
H. AG 444;
Աճ. ՀԱԲ 50;
Pok. IEW 1090-1091
Էջ 224, սյունակ 1
ԵՐԷ
(-ոյ)
(երէ, երայ, հգն. երունք)
«որս, որսի կենդանի, կենդանի էակ»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *er(i)-
«կենդանանիշ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *eretiio-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *eretiio- (՞) *er(i)- կենդանանիշ արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երէվայրի,
քաջերէ,
շիկերէ,
երէորս
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
երինջ, որոջ (<*երոջ)
հուն.
ἔριφος «ուլ»
լատ.
ariēs, -etis «արու ոչխար, խոյ»
հ. խլ.
heirp «այծյամ, այծ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 123
Էջ 224, սյունակ 1
ԵՐԷԹ
(երեք)
«հալումաշ, նիհար, ցամաքած» եւ «ճեղքված, ճաքճաքած (՞)»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker-
«կտրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *krei-t-)
Եթե ընդունելի է երկրորդ իմաստը, ապա, թերեւս, ծագում է հնդեւրոպական *krei-t-ից` *(s)ker- «կտրել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երթանալ
Էջ 224, սյունակ 1
ԵՐԹԱԿ
«համատարած»
(ԲՀ)
Անստույգ
Ճիշտ ձեւն է երկաթ, որ առկա է բոլոր ձեռագրերում, բացի մեկից (հմմտ. Ամալյան, ԲՀ 365). բայց ինչո՞ւ է բացատրված «համատարած»։
Էջ 224, սյունակ 1
ԵՐԷԿ
(-ի, -եկի եւ -իկի)
«երեկ, երեկվա օր»
Անստույգ
Նույնն է համարվում երեկ «երեկո» բառի հետ, բայց հնչյունական փոխհարաբերությունը չի բացատրված։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երեկեան,
իրիկեան,
երեկածին
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 52
Տե՛ս նաեւ
Էջ 224, սյունակ 1
ԵՐԷՑ
((երէց, իրից), -ու, -ուէ, -ամբ, -ունք, -անց, ուշ՝ -ոյ, -աւ, -ունիք, -ունեաց)
«ավագ քահանա»
Ստուգաբանություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երիցակից,
երիցանալ,
երիցանի,
երիցապետ,
երիցութիւն,
երեցութիւն,
իրիցութիւն,
երիցուկ,
իրիցուկ,
հացերէց,
աւագերէց,
բարձ-
Էջ 225, սյունակ 1
ԵՐԺ
(-իւ)
«դեղագործական աղավնիճ, համամա (բոյս)»
(ԲՀ)
Ծագումն անհայտ է
Էջ 225, սյունակ 1
ԵՐԻ
(-ւոյ, -եաց)
(երի)
«կենդանու կրծքամաս, երբուծ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *rēiti-
Աճառեանը (ՀԱԲ 2, 54) բխեցնում է հնդեւրոպական *perə- «առջեւ» ձեւից, բայց բերած օրինակները բուն մարմնամասերի անուանումներ չեն:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
rietas «ազդր»
լատվ.
rieta «ոտք»
հ. սլ.
ritə «հետույք»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 863;
Աճ. ՀԱԲ 54
Էջ 225, սյունակ 1
ԵՐԻԹ
(իրիթ)
«մեծ սեպ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *uer-
«պատռել, ճեղքել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *urit-)
այս արմատի *ureid-s- ձեւից է համարվում երգիծանել-ը (տե՛ս): Աւելի քիչ հաւանական է *rei- «պատռել, քերծել» արմատի *re-t- ձեւից բխեցնելը:
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 156
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։