Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«որ» որոնման արդյունք՝ 4475 բառահոդված · Էջ 96 / 448
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 195, սյունակ 1 Էջ 195
ԴԵՐՁԻԿ (դերճուկ) ««շփոթ, խռով» (ԲՀ՝ «շփոթ կամ խռով կամ փարաջուն, որ է աւան»)»
Ծագումն անհայտ է
Անստույգ բառ։
Էջ 195, սյունակ 1 Էջ 195
ԴԵՐՄԱՆՈՑ (դերամնոց) ««հավիտենական սեր» (ԲՀ՝ «սեր հավիտենական»)»
Անստույգ
Անստույգ բառ։ Թեեւ ձեւավորումը թվում է հայկական (-անոց ածանցով), բայց սա կարող է խաբուսիկ լինել։
Էջ 195, սյունակ 1 Էջ 195
ԴԵՐՆԳՈՄԻՆ (դեռն գոմին, դունթիմին) ««հանկարծ» (ԲՀ՝ դեռն դոմին «յանկարծ կարօք»)»
Անստույգ
բառ կամ բառակապակցություն՝ ինչ-որ լեզվից (տեքստից) առնված։
Էջ 195, սյունակ 1 Էջ 195
ԴԵՐՎԵՐՆԵԼ ««շնորհել» (ԲՀ՝ դերվերնօղ «շնորհօղ»)»
Ծագումն անհայտ է
Անստույգ բառ։
Էջ 196, սյունակ 1 Էջ 196
ԴԵԶ
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dheig'h- «(կավ, խմոր) հունցել, շաղախել, ձեւավորել, քսել»
Հնարավոր է նույն արմատից ծագող իրանական ձեւի միջնորդություն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիզան, բոցադեզ, բազմադեզ, բոլորադեզ, երկայնադեզ, փոփրադեզ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. dēhī «թումբ, պատնեշ, ամբարտակ»
ավ. duēzayeiti «դիզում է, կանգնեցնում է, բարձրացնում է»
հուն. tēīxos «պատ, պարիսպ»
Մատենագիտություն
H. AG 439; Աճ. ՀԱԲ 659
Էջ 196, սյունակ 1 Էջ 196
ԴԷՄ (-ի, -աց) (հաճախ անեզ. գործածությամբ) «դեմք, երես, երեսակողմ, անձ, աչք, տեսողություն, դեպի, դեմ (նախադրություն)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. dēm
Աղբյուր՝ պ. dīm
Աղբյուր՝ պ. dīma
Աղբյուր՝ ավ. daēman
Փոխառություն իրանական աղբյուրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիմագրավել, դիմադարձ, դիմակալ, դիմել, բարեդեմ, բազմադիմի, երկդիմի, ընդդեմ, ընդդիմակաց, յառաջադէմ, ներդիմել, դիմատիպ, բացադիմի
Նոր՝
դիմագիծ, դիմանկար, անդիմադրելի
Մատենագիտություն
H. AG 140; Աճ. ՀԱԲ 660
Էջ 196, սյունակ 1 Էջ 196
ԴԷՊ (-ի, -աց) «դեպք, դիպված, հարմար, պատշաճ, դեպի, մեկի կողմը»
Փոխառություն
հ.-ե. արմատ՝ *dheya- «տեսնել, նայել»
Հավանաբար փոխառություն իրանական աղբյուրից։ Այն թերեւս հանգում է հնդեւրոպական *dheya- «տեսնել, նայել» արմատին, որտեղից իրանական ճանապարհով ծագում են հայ. դէմ, դէտ ձեւերը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դեպետդեպ, դեպուդեպ, դեպուղիղ, դիպուն, դիպան, դիպատրութիւն, դիպիլ, դիպող, դիպուկ, դիպադէպ, ինքնադէպ, բարեդէպ, հանդէպ, հանդիպիլ
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Տե՛ս նաեւ
Էջ 196, սյունակ 1 Էջ 196
ԴԷՏ (-ի, -աց) «դիտող, պահապան, հսկիչ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրան. *dēt
Փոխառություն իրանական աղբյուրից՝ *dēt։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դետակն, դիտել, դիտանոց, դիտաւոր, դիտաւորութիւն, դիտակ, հրաշադէտ, դիտադէտ, գիշերադէտ, գեղեցկադիտակ
Նոր՝
դիտարան, դիտատորեալ, դիտմամբ, ակնդէտ, աստղադիտակ, հեռադիտակ, մանրադիտակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ. dītan
պ. dīdan
ավ. vi-daētaz- «չորս կողմը նայող, դետ»
Մատենագիտություն
H. AG 141; Աճ. ՀԱԲ 662
Էջ 197, սյունակ 1 Էջ 197
ԴԺԿԱՄԱԿ (ուշ՝ դժկամայ) «անախորժ, տհաճ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *duskāmak
Աղբյուր՝ մ. պ. duškām
Աղբյուր՝ պ. dižkāma
Փոխառություն իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դժկամութիւն, դժկամակել
Մատենագիտություն
H. AG 142; Աճ. ՀԱԲ 663
Էջ 197, սյունակ 1 Էջ 197
ԴԺՈԽ (-ոյ (անեզ. գործած.)) (ճուճաղ, ճուճաղխ) «դժոխք, գեհեն, գերեզման, դժվար»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական (՞)
Փոխառություն իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դժոխակուլ, դժոխաբնակ, դժոխապետ, դժոխանման, դժոխաբանել, դժոխաւոր, դժոխերես, դժոխանալ, դժոխագնաց, դժոխելանելի, դժոխերասան, դժոխագիւտ, դժոխին
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ. dažoahva
պրթ. dožax
մ. պ. dušaxv
պ. dožax
Մատենագիտություն
H. AG 142-143; Աճ. ՀԱԲ 664; Ջահ. ՀԼՊ 523