Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«մի» որոնման արդյունք՝ 2396 բառահոդված · Էջ 96 / 240
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 359, սյունակ 1 Էջ 359
ԾԱՆԾԱՂ (ճանճաղ, ծանծախ) «ծանծաղ, ոչ խոր»
Անստույգ
Կրկնաւոր կազմութիւն՝ անծանօթ *ծան (կամ *ծաղ) արմատից (հմմտ. դանդաղ): Ենթաշերտային բա՞ռ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծանծաղամիտ, ծանծաղուտ, ծանծաղապէս
Էջ 360, սյունակ 1 Էջ 360
ԾԱՌ(Ի)Գ (-ու) (ծառուգ?) «եղջիւրաւոր մի կենդանի»
Ծագումն անհայտ է
Էջ 360, սյունակ 1 Էջ 360
ԾԱՐԲ «մի տեսակ օձ, ծարաւահարոյց օձ»
Ծագումն անհայտ է (՞)
Կապ ունի՞ ծարաւ բառի հետ։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 360, սյունակ 1 Էջ 360
ԾԱՒԱԼ (-ի, -աց) «ծաւալ, սփռուածք, տարածում»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'eu- «շտապեցնել, շտապել»
Իմաստով հեռու է հնդեւրոպական *g'eu- «շտապեցնել, շտապել» արմատից։ Միւս կողմից՝ անհայտ է հարաբերութիւնը բաւալ, տապալ, ճապաղ բառերի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծաւալիլ, ծաւալանալ, ծաւալումն, բոցածաւալ, լայնածաւալ, խաղաղածաւալ, լուսածաւալ, ծաղկածաւալ, գեղեցկածաւալ, գերածաւալ, ծովածաւալ
Նոր՝
ծաւալուն, ընդարձակածաւալ, меծածաւալ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 361, սյունակ 1 Էջ 361
ԾԱՓ II «կավե աման, կճուճ, պուտուկ, մի բույս»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
ծեփ բառի ձայնդարձային ձեւ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծափծափ, ծափկոտրուկ, ծափծիլ, ծիլծափ, ծափկիկ
Էջ 361, սյունակ 1 Էջ 361
ԾԵՐ I ««ծերացում» (ծեր, -ոյ «ծեր, ծերունի»)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'er- «հասունանալ, ծերանալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'ero-)
«հասունանալ, ծերանալ» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծերանալ, ծերունի, ծերակոյտ, ծերոյթ, ծերութիւն, դառնաձեր, չարաձեր, միջաձեր, յետնաձեր, ծերունազարդ, ծերունական, ծերակուտական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. jārant «ծեր, թույլ, ծերունի»
հուն. γέρων «ծեր. ծերունի»
ռուս. зреть «հասունանալ»
Մատենագիտություն
H. AG 456; Աճ. ՀԱԲ 452
Էջ 362, սյունակ 1 Էջ 362
ԾԷՍ (-ի) «ծես, արարողություն»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ վրաց. cesi (թերեւս) «կարգ, ծես»
հնարավոր է, որ հայերենը եւ վրացերենը ծագում են մի երրորդ աղբյուրից` թերեւս ուրարտերենից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծիսական, ծիսակատարություն
Էջ 362, սյունակ 1 Էջ 362
ԾԻԹՐԱՅ (ծիթրասին) «զանգակազգի մի բույս` Campanula rapunculus L.» (բուսաբանական)
Ծագումն անհայտ է
Էջ 362, սյունակ 1 Էջ 362
ԾԻԾԱՌՆ (-ռան) (ծիծեռն, ծիծեառն) «ծիծեռնակ, մի համաստեղություն» (աստղագիտական)
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'ar- «բնաձայնական» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'oíg'aron-) կրկնավոր
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծիծառնուկ, ծիծեռնակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ou. zarin «երգել»
ou. zarun «երգել»
հուն. γῆρυς «ձայն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 456; Pok. IEW 352
Էջ 362, սյունակ 1 Էջ 362
Ծ(Ի)ՄԵԼ (զիմել) «ագռավաբանջար, կատվաբույթ» (բուսաբանական)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ վրաց. jumela (բուն աղբյուրը չի հավաստված) «հավակատար»
Աղբյուր՝ վրաց. camali (բուն աղբյուրը չի հավաստված) «դեղ»
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 464) նշում է կովկասյան (քարթվելական) երկու հնարավոր աղբյուր: Նման են հնչում նաեւ ռուս. жасминда «հավակատար» եւ հայ. շոմին «ծմել, սպանախ» բառերը:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս. жасминда «հավակատար»
հայ. շոմին «ծմել, սպանախ»
Մատենագիտություն
Աճառյան (ՀԱԲ) 464