Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«եւ» որոնման արդյունք՝ 4539 բառահոդված
· Էջ 96 / 454
Էջ 184, սյունակ 1
ԴԱՌՆ
«դառը, լեղի, դառնիճ (բույս), դժնդակ, անտանելի»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dhergh-
«բուսանվանական հիմք»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dhrghno-)
բուսանվանական հիմքից (*dhrghno- > դառն, եթե նախնական իմաստը բուսանվանական է): Ավելի քիչ հավանական է Լիդենի ստուգաբանությունը, որով դառն-ը կապվում է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դառնանալ,
դառնացուցանել,
դառնացուցիչ,
դառնութիւն,
դառնենի,
դառնապէս,
դառնաշունչ,
դառնադառն,
դառնահոգի,
դառնաբեր,
դառնիճ,
խաղողադառն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գալլոռոմ.
dragenos «փուշ»
լիտվ.
drignes «բանգի (թունավոր խոտ)»
ռուս.
дерён «հոն»
Մատենագիտություն
Ջահ. None;
Աճ. ՀԱԲ 624
Էջ 185, սյունակ 1
ԴԱՍ
(-ու, ուշ` նաեւ -ի, -ից)
«խումբ, կարգ, աստիճան, ժամերգութեան տեղ, ուսանելիք»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ խոտա-սակ. dasa
«բաժին կամ դաս, կարգ»
Աղբյուր՝ օս. dasun
«դարսել, հիմնել, կառուցել»
իրանական աղբիւրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դասադաս,
դասասաց,
դասալիք,
դասակ,
դասական,
դասակարգ,
դասաւորել,
դասել,
շարադասութիւն,
գերադասել,
նախադաս,
դասարան,
դասատու,
դասացուցակ,
երկդասեան,
դասարանցի,
դասարանական,
դասադուլ,
դասախօս,
դասընկեր,
դասընթաց,
դասաւանդել,
դասաւանդում
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
խոտա-սակ.
dasa «բաժին կամ դաս, կարգ»
օս.
dasun «դարսել, հիմնել, կառուցել»
Մատենագիտություն
Bailey, DKS 154
Էջ 185, սյունակ 1
ԴԱՍԱՆ
««կոխել» (ԲՀ)»
Ծագումն անհայտ է
Աղաւաղուած բառայօդուած, որ ձեռագրերից մէկում տրուած է բայական ձեւով` դասեմ «կոխեմ»: ԲՀ-ի հրատարակիչը (էջ 359) հնարաւոր է համարում նոյնացնել դասօն «խօսիլ» բառայօդուածի հետ` սա բխեցնելով եբր. lāšōn «լեզու» բառից
Էջ 185, սյունակ 1
ԴԱՍՏԱՊԱԿ
«թխուածք, խմորեղէն (՞)»
Փոխառություն (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *peku-
«եփել, թխել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *pak-)
Աղբյուր՝ իրան. dasta-
«ձեռք»
Աղբյուր՝ իրան. *pak-
«եփել, թխել»
իրանական աղբիւրից` dasta- «ձեռք» եւ *pak- (< հ.-ե. *peku-) «եփել, թխել»
Մատենագիտություն
Bailey, DKS 199
Էջ 185, սյունակ 1
ԴԱՍՏԱՐԱԿ
«ոսկրածուծ (՞)»
Ծագումն անհայտ է (՞)
Աճառեանը (ՀԱԲ 1, 628) եզրակացնում է «ոսկրածուծ» իմաստը «Եւ այլք` ի ջերմ հողմոյ եւ ի ցրտոյ, որ մտաներ ի դաստարակ ոսկերացն նորա եւ չորացուցանէր զձեռսն» հատուածից, սակայն կարելի է հասկանալ «ձեռքի ե...»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 628
Էջ 186, սյունակ 1
ԴԱՍՏԱՔԱՐ
«վարպետ, արվեստագետ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. dastkār
«վարպետ, արվեստագետ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 628
Էջ 186, սյունակ 1
ԴԱՏ
(-ի, -ից, հազվադեպ՝ -ու)
«դատ, դատաստան, իրավունք»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական dāt
հմմտ. մ. պ. dāt, հ. պ., ավ. dāta
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դատել,
դատակնիք,
դատապարտել,
դատապարտիչ,
դատավճիռ,
դատարան,
դատավետ,
դատափետել,
բռնադատել,
դատողութիւն
Նոր՝
քննադատել, դատական, դատապաշտպան
քննադատել, դատական, դատապաշտպան
Մատենագիտություն
H. AG 136;
Աճ. ՀԱԲ 629
Տե՛ս նաեւ
Էջ 186, սյունակ 1
ԴԱՏԱԽԱԶ
(-ի, -աց)
««դատահարույց, ամբաստանող» (նոր՝ «դատախազ»)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *dāt-xvāz
(*xvāz՝ xvāstan «ցանկանալ, ուզել» բայի արմատը)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դատախազութիւն,
դատախազել,
դատախազանք
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 522
Էջ 186, սյունակ 1
ԴԱՏԱՏԵԼ
(դատակել)
««ծանակել, անարգել» (ԲՀ)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
կազմված է դատ արմատից՝ -ատ ածանցով
Էջ 186, սյունակ 1
ԴԱՏԱՒՈՐ
(-ի, -աց)
«դատավոր, կառավարիչ, իշխան»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական dātvar
Աղբյուր՝ իրանական dātobar
հմմտ. մ. պ. dātvar, dātobar (-var վերջածանցը հայ. -աւոր ածանցի հետ բաղարկվել է եւ ստացել հայկական
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դատաւորանոց,
դատաւորարան
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։