Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ել» որոնման արդյունք՝ 4109 բառահոդված
· Էջ 96 / 411
Էջ 214, սյունակ 1
ԵՂԵՍՄԱ(Թ)
(եղեսոմք)
««ելս» (ԲՀ)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ եբրայերեն ինչ-որ բառ
(բուն աղբյուրը չի հավաստված)
տառադարձություն ինչ-որ բառի (հատուկ անվան), բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված:
Էջ 214, սյունակ 1
ԵՂԷԶ
(եղեզ, ըղեզ)
««թաց գետին» (բրբռ. աղեզ «գետափ, ծովափ»)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)leigh-
«թաց՝ լպրծուն գետին, սահել, կպչուն, մածուցիկ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *(s)lei-)
*(s)lei-mo- > լատ. limus: հմմտ. *(s)leib- > հայ. լպիրծ, լպրծուն:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. ն. գերմ.
slēk «տիղմ»
ռուս.
слизкий «լպրծուն»
լատ.
līmus «տիղմ, ցեխ, կեղտ»
հ. վ. գերմ.
leim «կավ»
Էջ 214, սյունակ 1
ԵՂԻ
«դեռահաս՝ կաթնահամ ցորեն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *lēso-
«սակավ, թույլ, պակասել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *lei- (*elei-))
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
λιαρος «մեղմ, քնքուշ, փափուկ»
գերմ.
laisiz «նվազ, սակավ»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 214, սյունակ 1
ԵՂԻՃ
(աղիճ, աղիջ, եղինջ, աղինջ, աղինճ)
Ծագումն անհայտ է
Հազիվ թե կապ ունի հնդեւրոպական *(s)kel- «կտրել» արմատի հետ՝ *klidio- (որպես «կտրող, ծակող»):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եղիճիկ
Էջ 214, սյունակ 1
ԵՂԾ
«խանգարված, ապականված, ավեր, տձեւ, անկերպարան, պակասավոր, վատ, շինձու, հերքում»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *el-g-
«ոչնչացնել, փչացնել, ապականել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *el-)
որից, թերեւս՝ *el-g- «խեղճ, աղքատ, պակասավոր», *elk- «քաղցած, վատ»: Իմաստային առումով հեռու է հ.-ե. *selg- «արձակել, նետել, թափել» արմատը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եղծ(ան)եմ,
եղծումն,
եղծանելի,
եղծագործ,
եղծագործեմ,
եղծական,
անեղծ,
անեղծական,
դյուրեղծ,
առեղծանել,
զեղծ(ան)ել,
զեղծիմ,
զեղծ(եց)ուցանեմ,
զեղծմութիւն,
շնորհազեղծ,
հայրազեղծ,
մարմնազեղծ,
ծայրազեղծ
Նոր՝
զեղծում, զեղծարար
զեղծում, զեղծարար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ολλυμι «կործանել, ոչնչացնել, սպանել, քանդել. հեռացնել»
հուն.
ολεκω «ոչնչացնել, կործանել»
բրետ.
ol «պակասություն, կարիք»
մ. բրետ.
el «պակասություն, կարիք»
Էջ 214, սյունակ 1
ԵՂԿ
«գաղջ, գոլ, տաքուկ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *leg-
«կաթել, կաթ-կաթ հոսել»
Եթե ճիշտ է Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 21), որ կապում է լկիլ «հալչել (սառույցի մասին)» բայի հետ, ապա եղկ-ը գալիս է *leg- «կաթել, կաթ-կաթ հոսել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եղկացուցանել,
եղկութիւն,
կիսեղկ
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 21
Էջ 215, սյունակ 1
ԵՂՁԱՆԱԼ
«աղաչել, պաղատել»
Անստույգ
Կապ ունի՞ արդյոք խղճ արմատի հետ
Էջ 215, սյունակ 1
ԵՂՄ
«մեղմ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *el-
«հանգստանալ, հանդարտվել»
հ.-ե. արմատ՝ *sel-
«բարեհաճ լինել»
Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *el- արմատի հետ, որի տակ միավորվող ձեւերը առանց այն էլ կասկածելի են։ Կասկածելի է կապը նաեւ *sel- արմատի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եղմիկ
Էջ 215, սյունակ 1
ԵՂՄՈՆԻ
(էլմոնի)
(եղմունի, ելոմոնի, եղմոնայ, եղմոնաս, եղմոնի փեղմոնի, փեղմոնի եղմոնի)
«այսինչ (եւ) այնինչ»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ հուն. ελμωνί < եբր. almōnī palmōnī
(թերեւս)
ԲՀ-ում տարբեր ձեւերի աղավաղումով ստեղծվել են առանձին բառաձեւեր՝ երբեմն տարբեր մեկնությամբ։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 21
Տե՛ս նաեւ
Էջ 215, սյունակ 1
ԵՂՈՒԿ
«խեղճ, թշվառ, ողորմելի, ավա՜ղ, ափսո՜ս, վա՜յ»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
հ.-ե. արմատ՝ *el-
«բնաձայնական»
-ուկ վերջածանցով
Աճառյանը բխեցնում է *leug’- «կոտրել, բեկանել» արմատից, բայց սրանից կա բնականոն լույծ-ը (լուծանել)։ *leug’-ի կողքին *leug- ձեւի առանձնացումը հարցը չի լուծում, որովհետեւ հայերենում *g-ն *u-ից հետո նույնպես պիտի փոխվեր ծ-ի։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եղկություն,
եղկելի,
եղկել,
եղկանք,
եղուկել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ολολυγή «ճիչ, ողբ»
հուն.
ελεγος «եղերերգ»
հուն.
ελεος «կարեկցություն, խղճահարություն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 22;
Ջահ. ՀԼՊ 136
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։