Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«բաղ» որոնման արդյունք՝ 3993 բառահոդված · Էջ 96 / 400
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 210, սյունակ 1 Էջ 210
ԵԼ -ի, -ից «ելնելը, ելք, ընթացք, ավարտ, հաջող ավարտ, արեւածագ, արեւելք, բխում, հետույք, մորթի, ծակոտի, ծախս, հեռանալը, հրաժարում»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *el- (անմիջական նախաձեւ՝ *ele-/lā-, *el-ei-, *el-eu-) հիմքային ձեւերով, ընդ որում՝ *el-eu-ghe > ելոյզ
ընդել-ը գրված է նաեւ ընտել
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ելանել, ելեմուտ, ելամուտ, ելանելի, ելուստ, խաչելեալ, խաչելութիւն, վերելակ, վերելք, ելուն
Նոր՝
ելակետ, ելարան, զելանել, ընդելանիլ, ընդելակից, անընդել, մարղընդել, ձեռնընդել, ելուզանել, ելոյզ, ելուզումն, ելուզակ, եղուզակ, յեղուզակ, մարդելոյզ, նախելուզակ, ընդելուզանել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. ελθω
հուն. ελατιω «քշել»
հ. իռլ. luid «գնում էր» ((<*ludhe))
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 8-9; Pok. IEW 306-307
Տե՛ս նաեւ
Էջ 210, սյունակ 1 Էջ 210
ԵԼԱԿ (ելագ) «վարդազգի մի հատապտուղ, գետնամորի»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ թթր. yilak
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ելականոց, ելակենի
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 10
Էջ 211, սյունակ 1 Էջ 211
ԵԼԵԿՏՐՈՆ
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. ἤλεκτρον
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
էլեկտռեղեն, էլեկտռական, էլեկտռականութիւն, էլեկտռաբուժութիւն, էլեկտռաշարժ, էլեկտռաչափ, էլեկտռաքարշ
Մատենագիտություն
H. AG 347; Աճ. ՀԱԲ 10
Էջ 211, սյունակ 1 Էջ 211
ԵԼԵՓԱՆՏ (եղեփանդ, եղափանդ) «փիղ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. ἐλέφας
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եղեփանդական, եղափանդական, եղեփանդեան
Մատենագիտություն
H. AG 348; Աճ. ՀԱԲ 10
Էջ 211, սյունակ 1 Էջ 211
ԵԼԻՍՏ «հունական մի տիտղոս»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. < լատ. illustris «լուսավոր, լուսապայծառ» բառից
հունարենից, որ իր հերթին փոխառված է լատիներենից: Ըստ Աճառյանի (ՀԱԲ 2, 10)` նույնն է եղուստր-ի հետ. այս դեպքում ծագում է հուն. < լատ. illustris «լուսավոր, լուսապայծառ» բառից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ելիստութիւն
Էջ 211, սյունակ 1 Էջ 211
ԵԿ (գալ բայի կատարյալում եւ սրանից կազմվող ձեւերում), -ի, -իր, -ն, -եկ. (գոյ.) -ի, -աց, ուշ`-ից «գալուստ, եկվոր, եկամուտ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *guem- «գնալ, գալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *e-guem-t > *e-guen-t) եկ (= հ. հնդկ. á-gan)
Բնիկ հնդեւրոպական` *guem- «գնալ, գալ» արմատից. *e-guem-t > *e-guen-t > եկ (= հ. հնդկ. á-gan).
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եկամուտ, եկակոչ, եկումն, դեռեկ, ինքնեկ, նորեկ, երբեկ, նախեկող, ուղեկեալ, շեկ, զեկուցանել, իրազեկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. á-gām
հուն. ε-βην
գոթ. qiman «գալ»
գոթ. qums «գալուստ» (< *ku m-is)
թոխ. A käm, kum
թոխ. B kēm, kam «գալ»
Մատենագիտություն
H. AG 441; Աճ. ՀԱԲ 12; Pok. IEW 464
Էջ 211, սյունակ 1 Էջ 211
ԵԿԵՂԵՑԻ (-ւոյ, -եաւ) «ժողովուրդ, բազմություն, հավաքույթ, հավատացյալների հավաքույթ, տաճար, եկեղեցի»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. εκκλησία
(հին) ... ησι > - եցի անցումով, որ ժողովրդական ստուգաբանության արդյունք է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եկեղեցական, եկեղեցանալ, եկեղեցաշեն, եկեղեց(ե)պան, նախեկեղեցի
Մատենագիտություն
H. AG 347; Աճ. ՀԱԲ 12-13
Էջ 212, սյունակ 1 Էջ 212
ԵՂ (եղանիլ, կտր. եղե) ««լինել, գոյանալ», եղ «գոյություն, եղած բան», այլեւ յեղ-, յաղ-»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *el- «քշել, շարժել, շարժվել, գնալ»
հետեւելով Մեյեին, համեմատում է հուն. πελομαι բայի հետ եւ միացնում է *kuel- «պտտել, շրջել» արմատին:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եղանիլ, եղումն, եղական, եղելութիւն, եղուտ, եղանակ, եղոցել, եղան, անեղ, մակեղուս, յեղուլ, յեղութիւն, յեղումն, յեղափոխ, յեղաշրջել, յեղադարձել, յեղական, յեղակագույն, յեղանակ, յեղանակել, յեղինակաւոր, յեղակարծ, եղակարծ, աղեկարծ, յաղակարծ, երագայեղ, դիւրայեղ, խելայեղ, ծայրայեղ, եղեղել, յեղեղեանիս, յեղեղուկ, յեղյեղուկք, յեղյեղումն, անյեղելի, յաղթադարձիլ, յաղակարծ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. ελαύνω «քշել, շարժել»
հ. իռլ. luid «գնում էր»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 306; Աճ. ՀԱԲ 14; Աճ. ՀԱԲ 394
Էջ 212, սյունակ 1 Էջ 212
ԵՂԱՐ II (ուշ՝ եղեր) «ողբ, լաց, կոծ»
Ստուգաբանություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եղարամայր, եղերամայր, եղամայր, եղերական, եղերերգ
Էջ 213, սյունակ 1 Էջ 213
ԵՂԲԱՅՐ (-աւր, -արք, -արգ) «եղբայր, արենակից, կրոնաւոր, ընկեր»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bhrāter- «եղբայր»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եղբայրութիւն, եղբայրասէր, եղբայրատեաց, եղբաւրորդի, մաւրեղբայր, արքայեղբայր, հարսնեղբայր, տեառնեղբայր, ժողովեղբայր, եղբայրագիր, եղբայրազուրկ, եղբայրակից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հինդկ. bhrātar
աւ. brātar «եղբայր»
հուն. φρᾱτηρ «ֆրակտրիայի անդամ»
լատ. frater
գոթ. brōþar
հ. սլ. bratrъ
քոխ. Ա pracar
Բ procer «եղբայր»
Մատենագիտություն
H. AG 441; Աճ. ՀԱԲ 15-16