Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«որ» որոնման արդյունք՝ 4475 բառահոդված
· Էջ 95 / 448
Էջ 194, սյունակ 1
ԴԵՌ
«դեռ, տակաւին, նոր միայն, ժամանակ, տարիք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *dher-
«պահել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dhers- / *dher-)
արմատից, որտեղից` դարել, դադար։ Հյուբշմանը (AG 438) եւ Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 654) համեմատում են լիտվ. dar «դեռ, տակաւին» բառի հետ, բայց սա լիտվ. dābar «դեռ, տակաւին» բառի կրճատ ձեւն է։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դեռեւս,
դեռադեռ,
դեռաբողբոջ,
դեռաբոյս,
դեռահաւատ,
դեռընտիր,
մինչդեռ,
դեռահաս,
դեռատի
Մատենագիտություն
AG 438;
Աճառյան (ՀԱԲ) 654;
Fraenkel, LEW 79
Տե՛ս նաեւ
Էջ 194, սյունակ 1
ԴԵՍՊԱԿ
(-ի, -աց)
«ծածկաւոր պատգարակ, գահաւորակ, ծածկաւոր կառք»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրան. *dēspak
Աղբյուր՝ հրեբերեն dīspaq
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից` *dēspak. հմմտ. հրեբերեն (<իրան.) dīspaq։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հրեբերեն
dīspaq (փոխառյալ իրանականից)
Մատենագիտություն
H. AG 140;
Աճ. ՀԱԲ 654
Էջ 194, սյունակ 1
ԴԵՍՊԱՆ
(-ի, -աց, -ից)
«դեսպան, պաշտօնեայ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. bagdēspan
«արքայական սուրհանդակ, դեսպան»
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դեսպանագնաց,
դեսպանութիւն,
պնդադեսպան,
դեսպանաժողով,
դեսպանատուն
Մատենագիտություն
H. AG 140;
Աճ. ՀԱԲ 654
Էջ 194, սյունակ 1
ԴԵՐ-
«փոխ(ա)-. հակա-», դեր «դեր, գործառոյթ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *dher-
«պահել»
արմատից, որտեղից` հայ. դարել, դադար, այլեւ հ. հնդկ. dhar- «պահել, տանել, հաստատել», հուն. θρᾶνος «աթոռ, նայելու տեղ», լիտվ. darýti «անել»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դերանուն,
դերաքրիստոս,
դերայ,
դերասան,
դերասանական,
դերակատար,
դերաբաժանում,
դերբայ,
դեր(ա)կոմս
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
դարել
հայ.
դադար
h. հնդկ.
dhar- «պահել, տանել, հաստատել»
հուն.
θρᾶνος «աթոռ, նայելու տեղ»
լիտվ.
darýti «անել»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 194, սյունակ 1
ԴԵՐԱԲՈՒՆ
(դերբարահուն)
«ամենահայր»
(ԲՀ՝ «ամենից հայր»)
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
Անստույգ բառ. -արուն բաղադրիչը թերեւս արաբ. abun «հայր» բառն է, որ հասկացել է նաեւ գրիչներից մեկը՝ այն փոխարինելով թրք. baba «հայր» բառով դերբարահուն ձեւի մեջ։ Ամբողջապես առնված` բառի ծագումը չի ճշգրտված։
Էջ 194, սյունակ 1
ԴԵՐԲՈՒԿ
(դարբուկ)
«առապար, խորդուբորդ տեղ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dherbh-
«աշխատել»
որպէս «դժվարամատույց, չարչարանք հարուցող»
Բնիկ հնդեւրոպական` *dherbh- «աշխատել» արմատից` որպէս «դժվարամատույց, չարչարանք հարուցող»։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
h. անգլ.
deorfan «աշխատել, մեռնել, խորտակվել»
մ. վ. գ.
verderben «մեռնել, խորտակվել, կործանվել, փչացնել, վնասել»
լիտվ.
dirbti «աշ...»
Էջ 195, սյունակ 1
ԴԵՐԵՒ
«ավերակ, խոպան, ամայի տեղ, փուլ, դատարկ, ունայն, իզուր»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dherbh-
«աշխատել»
արմատից, որից՝ հայ. դերբուկ, այլեւ լիտվ. dirbti «աշխատել», մ. վ. գ. verderben «մեռնել, խորտակվել, փչացնել, վնասել»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դերեւանալ,
դերեւանք,
դերեւումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
dirbti «աշխատել»
մ. վ. գ.
verderben «մեռնել, խորտակվել, փչացնել, վնասել»
լիտվ.
dárbas «աշխատանք»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 257;
Ջահ. None
Էջ 195, սյունակ 1
ԴԵՐԻ
««վանք» (բրբ. «ուխտագնացություն, ուխտագնացության ժամանակ տոնախմբություն», «տոնավաճառ», «մի պար»)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ասոր. dairā
«վանք»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դերեն,
դերանիկ,
դերինակ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 656
Էջ 195, սյունակ 1
ԴԵՐՁԱԿ
(-ի, -աց)
(ուշ՝ նաեւ դերձիկ, դերզիկ)
«դերձակ, հագուստ կարող, կոշկակար»
Փոխառություն
հ.-ե. արմատ՝ *dhergh-
«պտտել, դարձնել, ոլորել»
Աղբյուր՝ մ. պ. darzīk
Աղբյուր՝ պ. darzī
«դերձակ»
Աճառյանը, հենվելով Լիդենի վրա, գտնում է, որ հնարավոր է համարել բնիկ հնդեւրոպական՝ *dhergh- «պտտել, դարձնել, ոլորել» արմատից, որտեղից՝ հայ. դարձ եւ մ. պ. darzīk ձեւերը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դերձականոց,
դերձակուհի,
դերձակություն
Մատենագիտություն
H. AG 140;
Աճ. ՀԱԲ 656-657
Էջ 195, սյունակ 1
ԴԵՐՁԱՆ
«թել»
Փոխառություն
հ.-ե. արմատ՝ *dhergh-
«պտտել, դարձնել, ոլորել»
Աղբյուր՝ իրանական darzīk
Աղբյուր՝ պ. darz, darza
«կար»
Աղբյուր՝ պ. darzmān, darzan
«թել, ասեղ»
Աճառյանը հնարավոր է համարում դերձակ բառի հետ միասին համարել բնիկ հնդեւրոպական՝ միեւնույն *dhergh- «պտտել, դարձնել, ոլորել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դերձանիլ
Մատենագիտություն
H. AG 140;
Աճ. ՀԱԲ 656-657
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։