Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«լի» որոնման արդյունք՝ 1599 բառահոդված · Էջ 95 / 160
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 429, սյունակ 1 Էջ 429
ԿՈՒՐԲԻԿՈՂ «զինված պահակ, պահապան»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ լատ. cruppelarius (բուն աղբյուրը չի հավաստված) «զրահակիր զինվոր»
բայց բուն աղբյուրը (հունարեն կամ լատիներեն) չի հավաստված (կասկածելի է լատ. cruppelarius «զրահակիր զինվոր»)
Էջ 429, սյունակ 1 Էջ 429
ԿՈՒՐԾՔ (-ից) «կուրծք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *geu- «ծռել, կամար կազմել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gug'-ro-) *-g' ածականով ձեւից
բայց բուն նախաձեւը չի ճշտուած։ հնչիւնապէս քիչ հաւանական են` 1) համեմատութիւնը ռուս. грудь «կուրծք» (<*grendh-. հնարաւոր է ենթադրել առանց ռնգայինի եւ շնչեղ *d-ով ձեւ)։ 2) բխեցումը *geu- «ծռել, կամար կազմել» արմատի *-g' ածականով ձեւից կազմուած *gug'-ro- նախաձեւից։ *geu-g'-ի համար` հմմտ. լիտվ. gùžas «կոճ, կոնգոմ, ելունդ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կրծացաւութիւն, կրծապահ, կրծանոց, կրծաբախ, միջակուրծք, կրծկալ, կրծոսկր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս. грудь «կուրծք» (<*grendh-)
լիտվ. gùžas «կոճ, կոնգոմ, ելունդ»
Էջ 429, սյունակ 1 Էջ 429
ԿՈՒՐՆԻՈՍ (կուրիոնոս, կուրնիոնոս, կիւրիոնոս, կիւրնիոնոս, կրաւնիոնոս) ««լուսաւորամիտ» (ԲՀ)» (ԲՀ)
Փոխառություն (՞)
Աղբյուր՝ հուն. κυρινος (՞) (բուն աղբյուրը (աղավաղվա՞ծ) չի հավաստված) «< լատ. Quirinus»
բայց բուն աղբիւրը (աղաւաղուա՞ծ) չի հաւաստուած (հազիւ թէ լինի հուն. κυρινος (< լատ. Quirinus) դիցանուան ազատ մեկնութիւնը)
Էջ 430, սյունակ 1 Էջ 430
ԿՈՓ III (կոփ-) «տաշում, խփում, ծեծում»
Բնաձայն (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kep/b(h)- «սուր գործիքով կտրել, ճեղքել» որպես բնաձայնական արմատ, չի ենթարկվել բաղաձայնական տեղաշարժի
հիմքերը հասնում են մինչեւ հնդեւրոպական *(s)kep/b(h)- «սուր գործիքով կտրել, ճեղքել» արմատը, եւ որը, որպես բնաձայնական արմատ, չի ենթարկվել բաղաձայնական տեղաշարժի
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոփել, կոփած, կոփածոյ, կոփիչ, կոփիւն, կոփոն, քար(ա)կոփ, փայտակոփ, դրամակոփ, թակակոփ, կարծրակոփ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ալբ. kep «կտրել, տաշել, ծակել, փորել»
լիտվ. kapóti «կտրել, ծեծել»
հ. սլ. kopati
ռուս. копать «փորել»
Էջ 431, սյունակ 1 Էջ 431
ԿՈՒԻ (-ոյ) «կառչելու տեղ, կովան, կռիվ, ընդհարում, պայքար, պատերազմ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷēr- «ծանր» (անմիջական նախաձեւ՝ *gʷēri- (°))
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *gʷēri- (°) *gʷēr- «ծանր» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կռուիլ, կռուական, կռուակից, կռուանոց, կռուասէր, կռուարար, գազանակռիւ, զատեկռիւ, բանակռիւ, մենակռիւ, մերկակռիւ, նաւակռիւ, բռնակռիւ, լծակռիւ, ընդդիմակռուել, անկռիւ, անկռուելի, բանակռուութիւն, ոտնկռիւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. βρῑμη «խիստ, ճնշում, գրոհ»
հ. վ. գ. krēg «համառություն»
մ. վ. գ. kriec «ջանք, կայունություն, կռիվ, վեճ»
գ. krieg «կռիվ»
Էջ 431, սյունակ 1 Էջ 431
ԿՈՌԹ- (եւ կոատ- °) «բուսանվանական արմատ»
Ստուգաբանություն
հ.-ե. արմատ՝ *ger- «պտտել, ոլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gr-et-(h)-)
Կապ ունի՞ արդեօք հ.-ե. *gr-et-(h)-ի հետ, որ գալիս է *ger- «պտտել, ոլորել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոռթն, կոռթո, կոռթուկ, կոատունկ
Էջ 432, սյունակ 1 Էջ 432
ԿՍՏԵԼ «պատառոտել, ցտել, կետ-կետ նշաններ դնել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *geid- «ծակել, խուտուտ ածել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gid-)
արմատից․ հմմտ. հայ. կետ, կծանել, հ. խլ. citla, հ. վ. գ. kizzilōn «խուտուտ ածել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կստել (կստոտ), կտկտել, կուտկուտիլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. կետ
հայ. կծանել
հ. խլ. citla
հ. վ. գ. kizzilōn «խուտուտ ածել»
Էջ 432, սյունակ 1 Էջ 432
ԿՍՏԻ «կեղեւ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kei-t- «կտրել, անջատել»
քքիւ, քքուել ձեւերը նախնական են, եւ կարելի է բխեցնել հնդեւրոպական *(s)kei-t- «կտրել, անջատել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կստուել, քքուել, քքիւ անել
Էջ 435, սյունակ 1 Էջ 435
ԿՐԿՈՒՏ «խսիվ, փայտի կտորտանք»
Անստույգ (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ger- «հավաքել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gēr-g-, *grē-g-) կրկնավոր ձեւ
Թերեւս կազմված է -ուտ վերջածանցով՝ կրկ- արմատից, որ կարող է գալ հնդեւրոպական *ger- «հավաքել» արմատի կրկնավոր ձեւից (*gēr-g-, *grē-g-)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կրկտակերտ, կրկտաքաղ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. grex, -gis «խումբ, կույտ»
մ. իռլ. graig «երամակ»
լիտվ. gùrguol «բազմություն, ամբոխ»
Էջ 435, սյունակ 1 Էջ 435
ԿՐԿՋԱԼ «կղկղալ, ձայն արձակել (կաքավի մասին)»
Բնաձայն (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ger- «բնաձայնական արմատ»
Բնաձայն կազմություն, որի հիմքերը թերեւս հասնում են մինչեւ հնդեւրոպական *ger- բնաձայնական արմատը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կրկջաձայն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. կռունկ
լիտվ. girgždėti «ճռնչալ»