Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«եւ» որոնման արդյունք՝ 4539 բառահոդված · Էջ 95 / 454
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 183, սյունակ 1 Էջ 183
ԴԱՆԴԱՂ ««ծանրաշարժ, թուլամորթ» (բրբ. «անխելք», բրբ. դանդալ «ապուշ»)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *dhandh- «դանդաղաշարժ, ծոյլ, հիմար, տխմար» (անմիջական նախաձեւ՝ *dhandhǝlo-) հեղինակի վերականգնմամբ
արմատից (հեղինակի վերականգնմամբ)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դանդաղիմ, դանդաղագին, դանդաղագոյն, դանդաղական, դանդաղամած, դանդաղկոտ, դանդաղաշարժ, դանդաղաքայլ, դանդաղկոտութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հնդկ. (պալի) dhandha «հիմար, տխմար, դանդաղաշարժ, ծոյլ»
Էջ 183, սյունակ 1 Էջ 183
ԴԱՆԴԱՆ II («դանդաղ» (ԲՀ)) «դանդաղ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
արմատով նոյնն է դանդաղ բառի հետ, որ հաւանաբար հնդեւրոպական ծագում ունի
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դանդանակ, դանդանական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հնդկ. (պալի) dhandha- «հիմար, տխմար, դանդաղաշարժ, ծոյլ»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Տե՛ս նաեւ
Էջ 183, սյունակ 1 Էջ 183
ԴԱՆԴԱՆԱԲԱՆԴ (դանդանաւանթ), -ի, -աց ուշ՝ նաեւ -ից «սանձ, երասանակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. *dandānaband
իրանական աղբիւրից` *dandānaband
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դանդանաւանդակապ
Մատենագիտություն
H. AG 134; Աճ. ՀԱԲ 621
Էջ 183, սյունակ 1 Էջ 183
ԴԱՆԴԱՉ -ի, -ից «երերում, տատանում, ցնորաբանութիւն»
Ծագումն անհայտ է
Հազիվ թե կապ ունի հնդեւրոպական *dhen- «վազել, հոսել» արմատի հետ (*dhn-dh-), որից` հնդկ. dhanayati «շարժում է, վազում է», dhānvati «վազում է, հոսում է»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դանդաչել, դանդաչուն, դանդաչութիւն, դանդաչուն-ք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հնդկ. dhanayati «շարժում է, վազում է»
հնդկ. dhānvati «վազում է, հոսում է»
Էջ 183, սյունակ 1 Էջ 183
ԴԱՆԴԻՌՆ (դանթիռն) «(գերեզմանային), մութ, խաւար»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *dhem- «ցնդել, ծխել, ծխալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *dhn-dh-)
արմատից, որից եւ գ. dunkel «մութ, մռայլ», խեթ. dankuiš «մութ, սեւ» բառերը. հազիվ թե սրա հետ կապ ունի խեթ. danduki «մահացու, մահկանացու» բառը
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գ. dunkel «մութ, մռայլ»
խեթ. dankuiš «մութ, սեւ»
խեթ. danduki «մահացու, մահկանացու»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 184, սյունակ 1 Էջ 184
ԴԱՇՆ (-ին, -ինք, -անց) «դաշինք, համաձայնություն, ներդաշնակություն, մեղմություն, պահպանակ, սաղավարտ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. *dašn
փոխառություն իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դաշնակ, դաշնաւոր, դաշնագիր, դաշնակից, դաշնակապէս, դաշնակայուր, դաշնակել, դաշնակումն, ներդաշնակ, դաշնակ, դաշնամուր, դաշնակահար, դաշնակցութիւն, դաշնակցել, դաշնագիր
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 622
Էջ 184, սյունակ 1 Էջ 184
ԴԱՇՆԱՆԵԼ «վանել»
Անստույգ
անստույգ իմաստով, որ ենթադրում է Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 623) ըստ վանել գլխաբառի բացատրության (ԲՀ 298), բայց այստեղ վանել-ի բացատրության մեջ նշված է երեք իմաստ կամ-ով` 1.«ենթադրել» («ընթադրել») 2.«դաշնանել» եւ 3. «հալածել կամ փախցնել»:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 623; ԲՀ 298
Էջ 184, սյունակ 1 Էջ 184
ԴԱՇՏ I (-ի, -աց, -ից) «դաշտ, հարթավայր»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. dašt
Աղբյուր՝ պ. dašt
փոխառություն իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դաշտագետին, դաշտական, դաշտաձեւ, դաշտային, դաշտավայր, դաշտատար, լեռնադաշտ, ձորադաշտակ
Մատենագիտություն
H. AG 134; Աճ. ՀԱԲ 623
Էջ 184, սյունակ 1 Էջ 184
ԴԱՇՏ II (թաշտ, տաշտ) «երաժշտական մի խաղ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական tašt
տրված ըստ ձեւի
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 624
Էջ 184, սյունակ 1 Էջ 184
ԴԱՌԵԼ (դառեալ) «կծել, խայթել»
Անստույգ (թերեւս)
պատկերավոր կազմություն` դառնալ բայից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
բրբ. դառած «կատաղած»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 624