Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ական» որոնման արդյունք՝ 4658 բառահոդված · Էջ 95 / 466
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 171, սյունակ 1 Էջ 171
ԳՈՒԼ I «թուբ, բթամիտ, թմրած»
Ծագումն անհայտ է
Կապ ունի՞ արդյոք գել «ոլորված, պիրկ», գելում «ոլորել, արկել. ճնշել, ճմլել, ճզմել» բառերի հետ, որ ծագում են հնդեւրոպական *uel- «պտտել, ոլորել» արմատից (*uol- > գուլ՞):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գլիլ, գլանալ
Էջ 171, սյունակ 1 Էջ 171
ԳՈՒՂՁՆ (գուղձ, գուղցն, քուց) «գուղձ, հողակոշտ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ghelg'h- «գեղձ (գնդաձեւ բան, ուռուցք, այտուցք)» (անմիջական նախաձեւ՝ *ghōlg'h-) o-ձայնդարձային ձեւ
Եթե հնդեւրոպական *ghelg'h- «գեղձ» ձեւն սկզբնապես ունեցել է «գնդաձեւ բան, ուռուցք, այտուցք» իմաստը, ապա գուղձն բառը կարող է գալ *ghōlg'h- տիպի ձայնդարձային ձեւից: - Ջահ.: Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 589) միացնում է կոճճն նույնիմաստ ձեւի հետ, որ տե՛ս առանձին։
Մատենագիտություն
Ջահ. None; ՀԱԲ 589
Տե՛ս նաեւ
Էջ 171, սյունակ 1 Էջ 171
ԳՈՒՃ I «ծնկոսկր, ծունկ»
Փոխառություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գճիլ, գճկել, դիւրագուճ, ընդգճիլ, ընդգճել, ընկճել, ընդգիծել, ընգումս
Էջ 172, սյունակ 1 Էջ 172
ԳՈՒՇԱՄ «մուշկ»
Ծագումն անհայտ է (՞)
Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 589) միացնում է գուճող բառի հետ:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 589
Տե՛ս նաեւ
Էջ 172, սյունակ 1 Էջ 172
ԳՈՒՃՈՂ ««ժանտաքիս (՞)» (բբ)»
Ծագումն անհայտ է (՞)
Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 589) միացնում է գուճամ բառի հետ:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 589
Տե՛ս նաեւ
Էջ 172, սյունակ 1 Էջ 172
ԳՈՒՄ I «խումբ, գումարում»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրան. գումար
Ենթադրական կազմություն՝ իրանական ծագման գումար բառից:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 172, սյունակ 1 Էջ 172
ԳՈՒՄԱԿ «հանդերձավորված կառք կամ սայլ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրան. (՞) (բուն աղբյուրը չի հավաստված)
Իրանական ծագման բառ, բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված:
Էջ 172, սյունակ 1 Էջ 172
ԳՈՒՄԱՆ «կասկած, երկբայություն, տարակույս, կարծիք»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. gumān
Աղբյուր՝ պ. gumān
Փոխառություն իրանական աղբյուրից: հմմտ. մ. պ., պ. gumān:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անգուման
Մատենագիտություն
H. AG 590; Աճ. ՀԱԲ 590
Էջ 172, սյունակ 1 Էջ 172
ԳՈՒՄԱՐ «համախումբ, հավաք»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ մ. պ. gumārtan (թերեւս, ավելի քիչ հավանական է) «կարգել, նշանակել, հանձնարարել, հանձնել»
Աղբյուր՝ մ. պ. gumāretan (թերեւս, ավելի քիչ հավանական է) «լիազորել, կարգել»
Աղբյուր՝ ակկադ. gamāru (gammaru) (թերեւս, ավելի քիչ հավանական է) «լիակատարություն»
Աղբյուր՝ ակկադ. gamartu(m) (թերեւս, ավելի քիչ հավանական է) «հավաք, ամբողջություն»
Աղբյուր՝ ակկադ. gummurtu(m) (թերեւս, ավելի քիչ հավանական է) «լիակատարություն»
Փոխառություն իրանական աղբյուրից. հմմտ. մ. պ. gumārtan «կարգել, նշանակել, հանձնարարել, հանձնել», gumāretan «լիազորել, կարգել» (թերեւս փոխառություն ակկադերենից. հմմտ. ակկադ. gamāru (gammaru) «լիակատարություն», gamartu(m) «հավաք, ամբողջություն», gummurtu(m) «լիակատարություն»), ավելի քիչ հավանական է անմիջական փոխառություն ենթադրելը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գումարել, գումարութիւն, բազմագումար, երկնագումար, հոգեգումար, համագումար, հանրագումար
Մատենագիտություն
H. AG 130; Աճ. ՀԱԲ 591
Էջ 172, սյունակ 1 Էջ 172
ԳՈՒՄԱՐՏԱԿ (-ի, -աց) «խումբ, բազմություն, բանակ, համախումբ, մարդարտաշար»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. gumārtak «լիազոր, հանձնակատար, կուսակալ»
Բաղադրություն՝ գումարտակել. -ակ-ի հանումով կազմվել են գումարտ, գումարտակական ձեւերը: Փոխառություն իրանական աղբյուրից, բայց մ. պ. gumārtak «լիազոր, հանձնակատար, կուսակալ» բառը իմաստով զգալիորեն տարբերվում է. ենթադրելի է սկզբնական այլ իմաստ, որ պահպանել է հայերենը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գումարտակել, գումարտ, գումարտակական
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 592
Տե՛ս նաեւ