Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«նա» որոնման արդյունք՝ 5512 բառահոդված · Էջ 94 / 552
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 157, սյունակ 1 Էջ 157
ԳԵՐԱՆ (-ի, -աց, ուշ՝ -ից) «գերան, մարդակ, մի օդերեւոյթ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *uer- «լաստենի. գերան. ձող» (անմիջական նախաձեւ՝ *uerŝnā- *uer(ն)nā-)
հիմքից։ (հայ-ալբանա-կելտական զուգաբանութիւն)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գերանալից, գերանալիր, գերանակիր, գերանաձեւ, գերանանալ, բազմագերան, բնագերան, մայրագերան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ալբ. verrε «լաստենի»
բրետ. gwern «կայմ. լաստենի»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 540; Pok. IEW 1169
Էջ 157, սյունակ 1 Էջ 157
ԳԵՐԱՆԴԻ «գերանդի, մանգաղ»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *uer- «պտտել, ծռել» (անմիջական նախաձեւ՝ *uerŝnā-)
եթե կապ ունի գերան (*uerŝnā-) բառի կամ *uer- «պտտել, ծռել» արմատի հետ (հմմտ. հ. հնդկ. vrnta- «կոթ. ցողուն») (՞) (ըստ Պետերսոնի)։ քիչ հաւանական է բխեցումը *uer- «պատռել, ճեղքել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գերանդազէն, գերանդաբեր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. vrnta- «կոթ. ցողուն»
Էջ 157, սյունակ 1 Էջ 157
ԳԵՐԱՍՏԱՆ «պատսպարան, ապահով տեղ» (բբ)
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *uer- «նկատել, ուշադրութիւն դարձնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *գեր-)
հայերեն կազմութիւն՝ առանձին չպահպանուած *գեր- «ապահով լինել» արմատից եւ -(ա)ստան ածանցից։ *գեր-ը կարող էր ծագել հնդեւրոպական *uer- «նկատել, ուշադրութիւն դարձնել» արմատից։ Հնարաւոր է ամբողջովին իրանական աղբիւրից ծագելու մասին վարկածը, բայց նման բառ չի հաւաստուած:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. ουρος «պահապան»
արա ωρα «պահպանութիւն, հոգս, խնամք»
գոթ. war(s)
հ. իռլ. varr «ուշադիր»
հ. անգլ. warian «պահպանել»
հ. վ. գ. wart «պահապան»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 157, սյունակ 1 Էջ 157
ԳԵՐԲՆ «սրբիչ, ջնջոց. ավել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *uer- «պտտել» (անմիջական նախաձեւ՝ *uer-p-om-) *p- ածականով
արմատից։ Աւելի քիչ հաւանական է կապել գերփել (գերթել) «շորթել, կողոպտել, ջնջել, աւերել» բայի արմատի հետ:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. ρωπες «ճիպոտներ, թուփ, թփուտ»
լատ. veprēs «փշաթուփ»
հ. վ. գ. worf «գերանդու կոթ»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 157, սյունակ 1 Էջ 157
ԳԵՐԴԱՍՏԱՆ (-ի, -աց) «ծառաների եւ գերիների ամբողջութիւն, ինչք, կալուածք, ընտանիք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gher- «ցանկապատել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gher-dh-) -(ա)ստան ածանցով
իրանական միջնորդութեամբ՝ արմատից։ (սխալ ստուգաբանութեամբ՝ գերդաստուռն)։ (իրանական միջնորդութեան վարկածը հեղինակինն է) :
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գերդաստակական, գերդաստանիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
փռյուգ. gordum «քաղաք»
հուն. κορθίς «կոյտ. բազմութիւն»
գոթ. gards «տուն»
հ. անգլ. geard «բակ»
հ. սաքս. gard «բնակարան» (հզն.)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 541
Էջ 157, սյունակ 1 Էջ 157
ԳԵՐԵԶՄԱՆ (-ի, -աց) «գերեզման, շիրիմ»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ ավ. garō dəmāna (թերեւս) «գովեստի տուն (իմա՛ «արքայութիւն»)»
Աղբյուր՝ մ. պ. garōtmān (թերեւս) «երկինք»
Աղբյուր՝ պ. garizmān (թերեւս) «երկինք»
Աղբյուր՝ պ. garazmān (թերեւս) «երկինք»
աղբիւրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գերեզմանատուն, գերեզմանակրկիտ, գերեզմանահատ, գերեզմանատեղի, գերեզմանաւրինէք, գերեզմանափոր, գերեզմանաքար, գերեզմանոց, գերեզմանային
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 542
Էջ 157, սյունակ 1 Էջ 157
ԳԵՐԵՐԻ «գետնասողուն»
Ծագումն անհայտ է
Էջ 157, սյունակ 1 Էջ 157
ԳԵՐԻ «գերի, գերիների խումբ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *uer- «գտնել, վերցնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ueriio-)
արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գերել, գերեդարձ, գերեկից, գերեվար, գերիչ, գերութիւն, մարդագերի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. ευρισκω «գտնել, ստանալ, ձեռք բերել»
ռուս. об-рести «ձեռք բերել»
Էջ 158, սյունակ 1 Էջ 158
ԳԵՐԻՈՆ (գերիւն(ն)°) (բրբ. կերիոն) «աղիմա, խարշափուն»
Ծագումն անհայտ է
Աղբյուր՝ հուն. γηρτιον «ուղտափուշի գլուխ»
Կա հուն. γηρτιον բուսանունը, բայց այն նշանակում է «ուղտափուշի գլուխ»։
Էջ 158, սյունակ 1 Էջ 158
ԳԵՐԴ «մի բույս՝ աղավնաբուս» (ԲՀ)
Ծագումն անհայտ է
Անստույգ բառ։