Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«մի» որոնման արդյունք՝ 2396 բառահոդված · Էջ 94 / 240
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 350, սյունակ 1 Էջ 350
ԽՈՒՐՁՆ (-ձան, -ձունք) «խուրձ, կապոց»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *kert- «պտտել, ոլորել, կծկել, կուլ ածել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khōrtio-no- (?))
Պարզ չէ հարաբերությունը հնդեւրոպական *kures-, *kuers-, *kurs- «փայտ, ծառ» եւ օս. (իրան.) kwiris «խուրձ», կովկասյան (աբազ. kwres, ինգ. kurs «կապոց, խուրձ»), այլեւ ֆիննոուգր. համիմաստ բառերի միջեւ (տե՛ս Աբաեւ, ИЭСОЯ 120, Ջաուկյան, ОИДПАЯ 120, ծան.):
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հնդկ. krtati «կապում է, կցում է»
հուն. καρταλ(λ)ος «զամբյուղ»
լատ. cratis «հյուսված ցանկապատ, ցանկապատիկ»
հ. վ. գ. horst «թփուտ»
Մատենագիտություն
Джаукян, ОИДПАЯ 120
Տե՛ս նաեւ
Էջ 351, սյունակ 1 Էջ 351
ԽՊՄԻԼ «դուրս նետվել»
Ծագումն անհայտ է
Էջ 351, սյունակ 1 Էջ 351
ԽՌԻՒՊԻՍՈՆ (խռեպիսոն) «մի տեսակ ձյութ»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ պ. qīr (թերեւս) «կուպր»
Աղբյուր՝ հուն. πίσσα (թերեւս) «ձյութ»
Փոխառություն՝ պ. qīr «կուպր» + հուն. πίσσα «ձյութ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 425
Էջ 352, սյունակ 1 Էջ 352
ԽՈՌՈՒԿ «կաղամբազգի մի բույս» (բուսանվանական)
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker- «կտրել, հատել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khōr-s-)
Կազմված է բուսանվանակազմիչ -ուկ ածանցով՝ խոռ- (խոռ՞ռ, խի՞ռ) անծանոթ արմատից. հնարավոր՞ է արդյոք վերջինիս կապը *(s)ker- «կտրել, հատել» արմատի *kh-ով եւ *-s ածականով տարբերակի հետ (*խոռ- < *khōr-s- կամ խիռ < *khēr-s-). հմմտ. հուն. κορσοω «խուզել», մ. իռլ. կիմր. corr «նվազ, հյուծված, գաճաճ», խեթ. karš, karšciā «կտրել, հատել»:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. κορσοω «խուզել»
մ. իռլ. corr «նվազ, հյուծված, գաճաճ»
կիմր. corr «նվազ, հյուծված, գաճաճ»
խեթ. karš, karšciā «կտրել, հատել»
Էջ 353, սյունակ 1 Էջ 353
ԽՍՏՈՐ (ուշ՝ սխտոր), -ի, -ից, ուշ՝ -ոյ «սխտոր»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *sker-d- «կտրել, հատել» (անմիջական նախաձեւ՝ *sk(h)oro-do-) խստոր < *khosodoro- < *skhodoro- ՞
հայ-հունա-ալբանական զուգաբանություն ՞՝ *sk(h)oro-do- նախաձեւի մի տարբերակից, որ թերեւս գալիս է *sker-d- «կտրել, հատել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խստորապրաս, խստորակ, խստորուկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. σκόρ(ο)δον
ալբ. hurdε
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 428; Ջահ. ՀԼՊ 148
Էջ 353, սյունակ 1 Էջ 353
ԽՏԱՐԵԼ «կոխել, վեհ երեւալ» (ԲՀ)՝ «կոխել կամ վեհ երեւել»
Ծագումն անհայտ է
սրա աղավաղումից՝ «կոխել կամ վեհերել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 428
Էջ 353, սյունակ 1 Էջ 353
ԽՏՈՒՏ II «մի ձուկ»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
խստուտ(իկ)-ի հնչյունափոխված ձեւը։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 354, սյունակ 1 Էջ 354
ԽՐԱՄ (ի խրամի) «պատի կամ պարսպի ճեղք, փլվածք, պարսպի շուրջը փորված փոս, առու»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker- «կտրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khrem- (°))
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խրամակարկատ, խրամապահ, խրամատ, խրամատել, խրամատութիւն, խրամապատել
Նոր՝
խրամատային
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. վ. գ. schram «ժայռաճեղք, ծերպ, անցք»
Մատենագիտություն
Ջհաուկյան, ՕԻԴՊԱՅ 121
Էջ 354, սյունակ 1 Էջ 354
ԽՐԱՑ (-ից) «կոշկաթել, բաճկոնի թել, բուղ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker- «պտտել, ծռել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khrokso- (°))
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խրացել, խրացատեսակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. սլավ. so-kričiti «ի մի ձգել»
ռուս. крячить «պտտել-ամրացնել»
նորվ. herkja «իրար կապել»
Մատենագիտություն
Ջհաուկյան, ՕԻԴՊԱՅ 121
Էջ 354, սյունակ 1 Էջ 354
ԽՐԹԱՐԻ «զամիա (բույս)»
Ծագումն անհայտ է