Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«եւ» որոնման արդյունք՝ 4539 բառահոդված · Էջ 94 / 454
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 181, սյունակ 1 Էջ 181
ԴԱՂԱՊԱՐ «մագը» (ԲՀ)
Անստույգ
Դալապար բառի աղավաղված ձեւը կամ լ/ղ լծորդությամբ տարբերակը:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 181, սյունակ 1 Էջ 181
ԴԱՂԼԱՅ «ներքնամաս, ներքնակողմ (՞)»
Փոխառություն (՞)
Աղբյուր՝ արաբ. dāhila
Ս. Ավագյանը (ՎԱԲ 63) նշում է արաբական ծագումը, բայց մեկնում է «գանձատուն»՝ հենվելով հայ. դախլ, դախիլ, դախլա փոխառյալ ձեւերի վրա:
Մատենագիտություն
Ջահ. None; ՎԱԲ 63
Տե՛ս նաեւ
Էջ 181, սյունակ 1 Էջ 181
ԴԱՂՁ «վայրի անանուխ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dhel- «ծաղկել, կանաչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dhal-) (*dhaldio- կամ *dhldhio-) արմատից
որտեղից նաեւ դեղ, դեղձ, դալար:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 616
Տե՛ս նաեւ
Էջ 182, սյունակ 1 Էջ 182
ԴԱՄԱՐՃԱԿ (-ի, -աց) «բազմություն»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ իրանական dāmacīk (թերեւս) «աշխարհիկ»
հմմտ. dāmacīk «աշխարհիկ» (°)։
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 182, սյունակ 1 Էջ 182
ԴԱՄԲ «թաղում»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dembh- «թաղել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dhmbh-) արմատից
(հայ-հունական զուգաբանություն)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դամբան, դամբանական, դամբանագէշ, դամբանագէջ, դամբանակ, դամբարան, դամբարանել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. τάφος «թաղում, հուղակավորություն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 618; Pok. IEW 248-249
Էջ 182, սյունակ 1 Էջ 182
ԴԱՄԱՆԱԿԻ «կանացի մի գլխազարդ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պրս. dām «ցանց»
Աղբյուր՝ պրս. rangi «գունավոր»
Գ. Ասատրյանի տեղեկությամբ։
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 182, սյունակ 1 Էջ 182
ԴԱՅԵԱԿ (-ի, -աց) (դահեակ) «դայակ, ստնտու, դաստիարակ, խնամակալ, սնուցող»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. dāyak
Աղբյուր՝ պ. dāya
Հյուբշմանը (AG, 437) համարում է բնիկ հայերեն՝ դիել, դալ (< դայյ) ձեւերի հետ միասին։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դայեկորդի, դայեկութիւն, դայեկատոհմ, դայեկարար
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 619; AG 437
Էջ 182, սյունակ 1 Էջ 182
ԴԱՆ «դանակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *dā-na
իրանական աղբյուրից՝ *dā-na (հնդեւրոպական *dā- «բաժանել, կտրել»)։
Մատենագիտություն
Периханян, МЭСДЯ 68
Տե՛ս նաեւ
Էջ 182, սյունակ 1 Էջ 182
ԴԱՆԱԿ (-ի, -աց) «կտրելու գործիք, դանակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *dānak
իրանական աղբյուրից՝ *dānak < *dāna-ka- (հնդեւրոպական *dā- «բաժանել, կտրել»)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դանակագիտ
Մատենագիտություն
Периханян, МЭСДЯ 68
Տե՛ս նաեւ
Էջ 182, սյունակ 1 Էջ 182
ԴԱՆԳԱՍՏԵԼ (դանկատել, դանգել) ««ծաղրել, արհամարհել» (ԲՀ՝ «ծանակել, այպանել» եւ «արհամարհել»)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *dhen- «խփել, ծեծել, հրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dhngh-) *-gh- աճականով
հայ-գերմանական զուգաբանություն՝ հայերենում իմաստային յուրահատուկ զարգացմամբ։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ. danga «ծեծել»
հ. շվեդ. dinugn «խփել»
հ. անգլ. dangan «խփել, բախել»
Մատենագիտություն
Ջահ. None