Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«եղ» որոնման արդյունք՝ 1998 բառահոդված · Էջ 94 / 200
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 369, սյունակ 1 Էջ 369
ԾՐԴԻԼ (բրբ. ծըռիլ) «կեղտոտվել, կեղտակորույս լինել»
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
թերեւս ծիրտ բառի տարբերակն է
Տե՛ս նաեւ
Էջ 371, սյունակ 1 Էջ 371
ԿԱԴԷՍ (կեղէզ, կեղէտ) «սուրբ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. κάδης < եբր. qādēš
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 478
Էջ 371, սյունակ 1 Էջ 371
ԿԱԶՄ -ոյ «սարք, հանդերձանք, զարդ, պատրաստ, զինված»
Փոխառություն
թերեւս փոխառություն իրանական աղբյուրից, բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կազմել, կազմիչ, կազմած, կազմակերպել, կազմութիւն, կազմուած, գեղեցկակազմութիւն, երկնակազմ, պնդակազմ
Նոր՝
կազմակերպիչ, կազմակերպչական, կազմակերպական, կազմակերպութիւն, կազմատուն, կազմարար, կազմալուծել, կազմախօսութիւն, ամրակազմ, անկազմ, անկազմակերպ, թղթակազմ, լաթակազմ, կաշեկազմ, հիմնակազմ, փառակազմն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ն. պ. kāz «փարախ, խրճիթ» (ըստ Bailey-ի)
Էջ 371, սյունակ 1 Էջ 371
ԿԱԹ I -ի, ուշ՝ -ոյ «կաթիլ, շիթ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷet- «կաթել» կապ ունի՞ արդյոք *gʷet- «խեժ» արմատի հետ
բնիկ հնդեւրոպական՝ *gʷǝt- > *gʷet- «կաթել» արմատից (կապ ունի՞ արդյոք *gʷet- «խեժ» արմատի հետ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կաթել, կաթոգի(ն), կաթոգնիլ, կաթուած, կաթոտ, կաթիլ, կայլ-ակ, խանդակաթ, շողակաթ, սրտակաթ, սերմնակաթ, մեղրակաթ, մշտակաթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. gutta «կաթիլ» (*e- ձայնավորի թուլացմամբ)
հ. իսլ. bannae «կաթիլ, կաթ» (*gʷǝtsnia-՝ ըստ Ռասմուսենի)
Մատենագիտություն
Olsen, NBA 137
Էջ 372, սյունակ 1 Էջ 372
ԿԱԹՈՂԻԿԵ (-ի, -ից) (կաթողիկեայ, կաթուղիկե, կաթուղիկեայ) ««ընդհանրական (եկեղեցի, առաքելական թուղթ), մայր եկեղեցի» (մ. հ. կաթուղիկե, կաթուղիկեան «մեծ երակ»)» (եկեղեցական)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. καθολική
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կաթողիկեցի, կաթողիկեական
Մատենագիտություն
H. AG 353; Աճ. ՀԱԲ 481
Էջ 373, սյունակ 1 Էջ 373
ԿԱԼ II (-ոյ, ուշ՝ նաեւ -ի) «կալ, կալսելու տեղ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *geu- «ծռել, թեքել, կորանալ, կամար կազմել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gᵘ̯i-lo-)
նման է հ. հնդկ. khala «կալ» բառին, բայց դժվարութիւն է հարուցում հնչիւնական անհամապատասխանութիւնը, եթե մենք գործ չունենք կաղ-խեղ տիպի համապատասխանութեան հետ՝ *(s)kel- «ծռել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կալորայ, կալոտի, կալատեղ, կալապետ, կալսել, կալածեւ, կալամէջ, կալատէր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հնդկ. khala «կալ»
Մատենագիտություն
Mayrhofer, KEWA 305
Էջ 373, սյունակ 1 Էջ 373
ԿԱԼՈՒԼ (-կալել, ուշ՝ կալնուլ, կալլուլ) «բռնել-կալել, հրամ. կա՛լ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *geu- «ծռել, թեքել, կորանալ, կամար կազմել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gu̯ol-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կալանք, կալական, կալանաւոր, ակնկալել, ակնկալութիւն, ոխակալ, ձերբակալ, ժուժկալ, խնամակալ, բռնակալ, երախակալ, ինքնակալ, թագակալ, գործակալ, դարանակալ, դիմակալ, ետեղակալ, ընկալուշ, ուշակալ, կալուածագիր, կալուածատէր, կալուածատիրական, ընկալագիր, թերթակալ, հերակալ, մոմակալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. ἐγγυαλίζω «հանձնել, ընձեռել»
լատ. vola «ձեռքի ափ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 484; Pok. IEW 397
Էջ 373, սյունակ 1 Էջ 373
ԿԱԼԱՍՏՈՆ «եղեգ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. κάλαμον
հուն. κάλαμον (հյց. հ.):
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 485
Էջ 373, սյունակ 1 Էջ 373
ԿԱԼԱՓՏԵԼ «ճեղքը խեժով փակել»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. qalāfat
արաբ. qalāfat:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 485
Էջ 374, սյունակ 1 Էջ 374
ԿԱԾԱՆ (-ի, -աց) «նեղ անցք, նեղ ճանապարհ, արահետ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'ā-g'- «գնալ, գալ»
«գնալ, գալ» արմատից: հմմտ. մակեդ. gaz, սերբախորվ. gȁz «անցահուն», սլովեն. gâz «ձյան մեջ բացվող արահետ», այլեւ հ. հնդկ. gātá, հուն. γαδος «ուղի, ճանապարհ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կածանել, կածնել, նրբակածան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մակեդ. gaz
սերբախորվ. gȁz «անցահուն»
սլովեն. gâz «ձյան մեջ բացվող արահետ»
հ. հնդկ. gātá
հուն. γαδος «ուղի, ճանապարհ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 487