Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Արդյունք՝ 11298 բառահոդված (շտեմարանում ընդհանուր՝ 11298) · Էջ 93 / 1130
Արտահանման համար ընտրեք որեւէ զտիչ (լեզու, ծագում, կասկածելիություն կամ բառ)
Էջ 86, սյունակ 1 Էջ 86
ԱՐԲՈՆ «կանխավճար, առգին, գրավ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. arbōn
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 300
Էջ 86, սյունակ 1 Էջ 86
ԱՐԲՈՒՆ (ուշ՝ -ք, -ց, -բամբք) «առույգություն, կարողություն, հասունություն, չափահասություն, չափ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *abhor- «ուժեղ, սաստիկ»
թերեւս բնիկ հնդեւրոպական *abhor- «ուժեղ, սաստիկ» արմատից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իռլ. abor «շատ, հույժ»
գոթ. abrs «ուժեղ, սաստիկ»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Տե՛ս նաեւ
Էջ 86, սյունակ 1 Էջ 86
ԱՐԳ I «հարգ, արժանիք, արժեք»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *arg
Փոխառություն իրանական աղբյուրից` *arg: հայ. (< իրան.) արժ-:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արգատոր, արգոյ, արգաժողով, արգագոյն, անարգ, անարգաբար, անարգել, անարգանք, մեծարգի, մեծարգոյ, մարգարեանարգու, (յ)արգունդ
Նոր՝
անարգական, զարգանք, զարգանալ, զարգացումն, զարգուն, զարգալի, յարգ, յարգել, յարգատոր, յարգի, յարգագոյն, յարգոյ, յարգոյք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ. arəg «արժել»
սողդ. arğ «արժեք, գին»
օս. arğ «արժեք, գին»
պրթ. argav «արժանավոր»
Մատենագիտություն
H. IF Anz. 46; Աճ. ՀԱԲ 301
Էջ 86, սյունակ 1 Էջ 86
ԱՐԳ II (-ոյ (՞)) «գործ, աշխատանք»
Ծագումն անհայտ է (՞)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արգոյ
Էջ 87, սյունակ 1 Էջ 87
ԱՐԳ III «ընդերք, որովայն, փոր, աղիք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *arkw- արմատից
Հնարաւոր է նաեւ հ.-ե. *ark- (*oreu-) նախաձեւից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արգանդ, արգանտ, արգանդախեղդ, արգանդակից
Նոր՝
արգանդային, արգանդաբերան, արգահատել, արգահատանք, արգահատելի, արգահատութիւն, անարգահատելի, յարգահատել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
կիմր. arffed «ծոց, գիրկ» (<*arpet)
զանդ. arcuinn «կովի ստինք»
հուն. ὀρύα «աղիք»
լատ. arvina «ճարպ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 303
Էջ 87, սյունակ 1 Էջ 87
ԱՐԳԱՆԱԿ I (-ի, -աց) «մսաջուր»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *arg-āvand (հաւանաբար, բուն աղբիւրը չի հավաստված)
Էջ 87, սյունակ 1 Էջ 87
ԱՐԳԱՆԱԿ II «մեհեան, տաճար» (բբ)
Փոխառություն (թերեւս)
եթե սխալագրութիւն չէ արձանակ ձեւից, ինչպէս կարծում է Աճառեանը
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 302
Էջ 87, սյունակ 1 Էջ 87
ԱՐԳԱՍԻ -ք «արդիւնք, պտուղ, բերք»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. ἐργασία
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արգասաւոր, արգասաւորական, արգասաւորութիւն, անարգասի, անարգասաւոր
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 303
Էջ 87, սյունակ 1 Էջ 87
ԱՐԳԱՍՏԷՐ (արգաստետար) «գործարան, գործատուն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. ἐργαστήριον
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 303
Էջ 87, սյունակ 1 Էջ 87
ԱՐԳԱՏ «որթատունկի էտած մատ (ճիւղ)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *wrād- / *urəd- «ճիւղ, արմատ» ձեւից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. ῥάδιξ «ճիւղ»
լատ. radix «արմատ»
կիմր. gwraidd «արմատ»
կիմր. gwrisy «ոստ, ճիւղ»
Մատենագիտություն
Աղայան, ԲՍՀ 30-31