Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«եւ» որոնման արդյունք՝ 4539 բառահոդված · Էջ 93 / 454
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 179, սյունակ 1 Էջ 179
ԴԱԴԷ «որմնաբույս, ապակեխոտ, կովինջ՝ Parietaria L.» (բուսաբանություն)
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ արաբ. dādī (թերեւս)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 611
Էջ 180, սյունակ 1 Էջ 180
ԴԱԼ I (հին՝ դայլ) «ծննդկանի առաջին կաթ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dhē(i)- «ծծել, ծիծ տալ, կերակրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dhə-li-)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. dhāru «ծծող»
հուն. θηλυς «կանացի»
հուն. θηλω «կանացի կուրծք»
ալբ. dhallr «երեսը քաշած կաթ, թան»
լատ. fēlō «ծծել»
Մատենագիտություն
H. AG 437; Աճ. ՀԱԲ 611
Տե՛ս նաեւ
Էջ 180, սյունակ 1 Էջ 180
ԴԱԼ II «դեղնականաչ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dhel- «ծաղկել, կանաչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dhal- (*dhl-))
ոչ «մի տեսակ ձուկ»
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. դալար
հայ. դալուկ
հուն. θαλλω «աճել, ծաղկել, կանաչել»
ալբ. dal «բողբոջել»
հայ. դեղին ((*dhel>))
Մատենագիտություն
Աղայան, ԲՍՀ 46; Աճ. ՀԱԲ 612
Էջ 180, սյունակ 1 Էջ 180
ԴԱԼԱԿԵԼ (դարլակել) «ջանքով ձեռք բերել, հայթայթել»
Ծագումն անհայտ է
ԲՀ՝ «կատարել» կամ «ջանալ». -իլ «աշխատել, ջանք թափել»։ Հավանական չէ բխեցնել հնդեւրոպական *dhy-lo-ից, որ ծագում է *dhē- «դնել» արմատից (հմմտ. ռուս. дело «գործ», делать «գործ անել», հ. իռլ. dalidum «նրանք արեցին, կատարեցին»)
Էջ 180, սյունակ 1 Էջ 180
ԴԱԼԱՐ -ոյ «խոտ, կանաչ, բանջար, դալար, կանաչ, թարմ, մատղաշ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dhel- (անմիջական նախաձեւ՝ *dhāl- կամ *dhl-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դալարի, դալարանալ, դալարաբար, դալարութիւն, դալարուտ, դալուկ, մշտադալար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. θαλλω «կանաչել, փթթել»
հուն. θαλερος «մատղաշ, ծաղկուն»
ալբ. dal «բողբոջել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 612
Տե՛ս նաեւ
Էջ 180, սյունակ 1 Էջ 180
ԴԱԼՈՒԿՆ -ան (դալունկն, նոր՝ դալուկ) «դեղնացավ, դեղնախտ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dhel- «ծաղկել, կանաչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dhal- կամ *dhl-) -ուկն ածանցով
Բաղադրություններ՝ դալնկոտ, դալնկագոյն, դալկատոր, նոր՝ դալկոտ, դալկութիւն, դալկահար, դալկանալ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դալնկոտ, դալնկագոյն, դալկատոր, դալկոտ, դալկութիւն, դալկահար, դալկանալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. դալ «դեղնականաչ»
հայ. դեղին
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 613
Էջ 180, սյունակ 1 Էջ 180
ԴԱԼՊՈՒՃԱԿ «դեղձանիկ»
Անստույգ (թերեւս)
դալ «դեղնականաչ, դեղին» + -պուճակ (ասպուճակ-ից առնվա՞ծ), եթե ամբողջական իրանական փոխառություն չէ
Էջ 180, սյունակ 1 Էջ 180
ԴԱԿԻԿ «տիխիլ, տիխլենու պտուղ»
Անստույգ (թերեւս)
կազմված է անծանոթ դակ արմատից` -իկ ածանցով
Էջ 180, սյունակ 1 Էջ 180
ԴԱԿՈՒ (-ի, -աց) (տակու, դակուր, դագուր) ««սուր գործիք» («ուրագ, կացին կամ դուր»)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *dhāg- «սրել, ծակել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dhāgu(r)-) չկա Pok. IEW-ում
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. θήγω «սրել»
հուն. θηγάνη «հեսան» (հայ-հունական զուգաբանություն)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 613
Էջ 181, սյունակ 1 Էջ 181
ԴԱՀԵԿԱՆ (-ի, ուշ՝ -ից) «մի դրամ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական dahgān (dahgāna)
իրանական աղբյուրից: Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 615) հանում է *darhekan («դարեհական») ձեւից (ըստ Հակոբյանի):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դահեկանահատ
Մատենագիտություն
H. AG 133; Ջահ. ՀԼՊ 522; Աճառյանը (ՀԱԲ 615