Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ետ» որոնման արդյունք՝ 1892 բառահոդված · Էջ 93 / 190
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 397, սյունակ 1 Էջ 397
ԿԵԾԻ «կվենի»
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷet- «ժամոն, կիվ»
Եթե կապ ունի հնդեւրոպական *gʷet- «ժամոն, կիվ» արմատի հետ, ապա պիտի ունենար, թերեւս, կեցի ձեւը՝ *gʷet-s- կամ *gʷetio-:
Էջ 397, սյունակ 1 Էջ 397
ԿԵՂ III «ծուռ, թյուր, թերի»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)k(h)el- «ծռել, հեկել, ծուռ» կ/խ հերթագայութեամբ
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական, որ կ/խ հերթագայութեամբ կապուած է խեղ բառի հետ եւ ծագում է հնդեւրոպական *(s)k(h)el- «ծռել, հեկել, ծուռ» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կեղակարծ, կեղակարծիք, կեղակարծել, կեղակարծելի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. σκολιος «ծուռ»
հուն. κελλου «ծուռ» (Հեսիքիոս)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 490-491, 568
Տե՛ս նաեւ
Էջ 398, սյունակ 1 Էջ 398
ԿԵՂՏԱՒՈՐՏ(ԱԿ)ԵԼ (կեղեւարտակել, կեղեւորտակել) ««ցտել» (ԲՀ)»
Անստույգ (թերեւս)
կապված է կեղ արմատի հետ (Աճ. ՀԱԲ 2, 568), եւ հիմքը խաղաւարտ բառի տարբերակն է:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 568
Տե՛ս նաեւ
Էջ 398, սյունակ 1 Էջ 398
ԿԵՂԾ «կեղծ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *kelg- «ոլորվել, գալարվել. նենգություն, կեղծիք» կ/խ հերթագայությամբ
բնիկ հնդեւրոպական, որ կ/խ հերթագայությամբ (հմմտ. տկեղտ ծ/տխեղտ) կապված է հնդեւրոպական *kelg- «ոլորվել, գալարվել. նենգություն, կեղծիք» արմատի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կեղծիք, կեղծավոր, կեղծավորակից, կեղծավորիլ, կեղծատրություն, անկեղծավոր, անկեղծիկ, տկեղծ, տգեղծ, տկեղտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. իռլ. celg «նենգություն, խորամանկություն, դավաճանություն»
հ. անգլ. hylc «ծռում, ոլորք»
լեհ. chołgać się «սողալ, սահել, քարշ գալ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 554
Տե՛ս նաեւ
Էջ 399, սյունակ 1 Էջ 399
ԿԵՄ (-ոյ) (կետմ) «կեմ, խոտե բոկ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gem- «բռնել, սեղմել, ճնշել, բոկ, շղթա» (անմիջական նախաձեւ՝ *gemos-)
որովհետեւ 1) *e-ն չի փոխվում ե-ի, եւ 2) *g-ն տալիս է կրկնակի արտացոլում` ճեմ, ճիմ եւ կեմ (հմմտ. *gʷenā->կին): Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 571) համարում է փոխառություն` հուն. κημός «սանձ» բառից, որ իմաստով հեռու է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կետմատարագ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 571
Էջ 399, սյունակ 1 Էջ 399
ԿԵՄԵՏՐԻԱՅ (կիմետեր, կիմետրիոն, կումատրովն, կիմետրիոճ) «նահատակի գերեզման» (կիմետրիա) «մարտիրոսների հիշատակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. κοιμητήριον
Մատենագիտություն
ԲՀ None; Աճ. ՀԱԲ 572
Էջ 399, սյունակ 1 Էջ 399
ԿԵՆԱՌ «սեղանապետ»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ հունական (՞) (թերեւս, բուն աղբյուրը չի հավաստված, հազիվ թե)
Հազիվ թե կապ ունենա լատ. cena «հացկերույթ, ճաշ» բառի հետ:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. cena «հացկերույթ, ճաշ»
Էջ 399, սյունակ 1 Էջ 399
ԿԵՆԴԻՂԻՈՆ (կենդիռիոն ?) «հրամանատար, հարյուրապետ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. κεντυρίων < լատ. centurio, -onis
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 572
Էջ 400, սյունակ 1 Էջ 400
ԿԵՇՏ (-ի) (քէշ, քէշտ) «կրոն, ուսմունք, վարդապետություն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. kēš
Աղբյուր՝ մ. պ. kīš
իրանական աղբյուրից
Մատենագիտություն
H. AG 167; Աճ. ՀԱԲ 573
Էջ 400, սյունակ 1 Էջ 400
ԿԵՌԼԻԿ «դույլ, ջրհորդողույլ»
Անստույգ
Կապ ունի՞ կեռիկ (< կեռ-ից) բառի հետ