Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ող» որոնման արդյունք՝ 1700 բառահոդված · Էջ 92 / 170
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 456, սյունակ 1 Էջ 456
ՀԵՂ «թափել, լցնել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pel- «լցնել, թափել, հոսել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հեղու, հեղուած, հեղուկ, հեղումն, մշտահեղ, բազմահեղ, արիւնահեղ, հեղեղ, հեղեղել, հեղեղատ, հեղեղատել, հեղեղաշատ, հեղեղաջուր, ջրհեղեղ
Նոր՝
հեղուկաչափ, հեղեղանման, զեղալ, զեղումն, բազմազեղ, բազմազեղումն, հանկարծազեղ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ. pilti «թափել, լցնել»
ռուս. поло-водье «վարարում, հորդութիւն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 76; Pok. IEW 798
Տե՛ս նաեւ
Էջ 456, սյունակ 1 Էջ 456
ՀԵՂԳ (-ի, -աց) «ծուլացող, դանդաղաշարժ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *selk- «քաշել»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հեղգալ, հեղգութիւն, հեղգասիրտ, հեղգանք, հեղգական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. ἕλκω «քաշել»
ալբ. he(1)k «քաշել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 77; Pok. IEW 901
Էջ 457, սյունակ 1 Էջ 457
ՀԵՇՏՊԱՇՏԱԿ «կամաւոր ծառայող»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական (՞)
հմմտ. հեշտ եւ պաշտել
Տե՛ս նաեւ
Էջ 457, սյունակ 1 Էջ 457
ՀԵԶՈՒԹ (հեզութ, հեճուպ, հեջուպ) «սենեկապետ, արարողապետ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. ḥājib
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 81
Էջ 457, սյունակ 1 Էջ 457
ՀԵՍՍՈՒԿ (յեսսուկ, յեսմիկ) «ճարճրուկ, ասորեակ (բոյս)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *pek- «բուրդ կամ մազ գզել» (անմիջական նախաձեւ՝ *pekmo-)
(ճարճրուկը մազոտ ցողուն ունի)՝ բուսանուանականակազմ -ուկ ածանցով. *pekmo-ի համար հմմտ. պ. pasm «բուրդ»:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ. pasm «բուրդ»
Էջ 457, սյունակ 1 Էջ 457
ՀԵՏ (-ոյ) (ետ) ««ոտք, հետք, ուղի, օրինակ, նմանութիւն» (զհետ «հետեւից, հետո, հետ, միասին»)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pedo- «ոտք»
արմատից. նոր՝ հետախուզութիւն, հետաքրքրական, հետեւողական, անհետեւանք, անհետեւողական, ետադիմական, ետադիմութիւն եւ այլն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հետակորոյս, հետամուտ, հետամտիկ, հետաքրքիր, հետեւիլ, հետեւակ, հետեւանք, հետի, հետերթու, հետիոտ(ն), որովհետեւ, ոտն(ա)հետ, ետ, ետս, ետոյ, ետքն, ետինք, հետախուզութիւն, հետաքրքրական, հետեւողական, անհետեւանք, անհետեւողական, ետադիմական, ետադիմութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. padá- «քայլ»
ավ. pādəm- «հետք, հետ»
լատ. peda «հետք»
հ. իսլ. fet «քայլ»
խեթ. pedan-
Մատենագիտություն
H. AG 460; Աճ. ՀԱԲ 83; Pok. IEW 791
Տե՛ս նաեւ
Էջ 458, սյունակ 1 Էջ 458
ՀԵՐ (-ոյ, -ի, -աց) «գլխի մազ»
Ծագումն անհայտ է
Նմանութիւն ունի գերմանական բառերի հետ։ կապ ունենա հնդեւրոպական *ser- «իրար կողքի շարել, կցել» արմատի հետ, որտեղից հայ․ յեռուլ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հերաւոր, հերարձակ, հերատել, հերատուկ, հերակործ, հերաքարշ, հերահարութիւն, գանգրահեր, դեղձանահեր, երկնահեր, ձաղկահեր, բազմահեր
Տե՛ս նաեւ
Էջ 458, սյունակ 1 Էջ 458
ՀԵՐԵՏԻԿՈՍ (եռետիկոս) «հերձուածող, հերետիկոս»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. αίρετικός
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հերետիկոսութիւն, հերետիկոսապետ
Մատենագիտություն
H. AG 361; Աճ. ՀԱԲ 85
Էջ 458, սյունակ 1 Էջ 458
ՀԵՐԻՔ «բաւական, ձեռնհաս, կարող»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *per- «անցկացնել, տանել» (անմիջական նախաձեւ՝ *periko-)
արմատից։ - Ջահ․ ՀԼՊ 143։ Օլսենը վերականգնում է *per-tuom տիպի նախաձեւ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հերիքանալ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 143
Էջ 458, սյունակ 1 Էջ 458
ՀԵՐԿ (-ի) «հերկ, հերկում, վարելահող»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
բայց հաւաստի ստուգաբանութիւն չունի։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հերկահար, հերկարար, հերկել, հերկումն, հերկագործել
Նոր՝
անհերկ