Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«լի» որոնման արդյունք՝ 1599 բառահոդված
· Էջ 92 / 160
Էջ 416, սյունակ 1
ԿՈԿՏԱՒԻՈՍ
(հոկտաւիոս)
«անհաղթելի»
(ԲՀ)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ լատ. Octavius
կազմված Octavius կայսեր անունից:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 620
Էջ 416, սյունակ 1
ԿՈՀԱԿ
(-ի, -աց)
(կոխակ)
«կոհակ, մեծ ալիք, լեռնակ, բլուր»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական kōhak
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոհակակիր,
կոհակաւէտ,
կոհակումն,
կոհականք,
յոգնակոհակ,
բազնակոհակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. պ.
kaufa
ավ.
kaofa-
մ. պ.
kōf «լեռ»
պ.
kōha «թումբի բարձրամաս. կենդանու սապատ»
Մատենագիտություն
H. AG 173;
Աճ. ՀԱԲ 620
Էջ 416, սյունակ 1
ԿՈՂ
(-ի, -ից, -աց)
(կողն, -ան)
«կող, կողք, կողմ, կողակից, կին»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gol-
«ճյուղ»
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 621), հետեւելով Մեյեին, համեմատում է բոխս. Ա källyme, Բ källymiye «կողմ» բառերի հետ, սակայն այս բառերի բուն իմաստն է «ուղղություն, աշխարհի կողմ», եւ նրանց համեմատությունը հուն. κλίμα «աշխարհամաս. աշխարհի կողմ» բառի հետ ավելի հավանական է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կողակից,
կողաբաղ,
կողահերձ,
կողահոս,
կողամայր,
կողնիլ,
զառիկող,
զառիկողի,
հարստակող,
միջակող,
պատկողանդոց,
անկողին,
ընկողին,
անգողին,
ընգողին,
ընկողնիլ,
գետնանկողին
Նոր՝
կողոսկր, կողիկ
կողոսկր, կողիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
կողր «ճյուղ»
ռուս.
голья «ճյուղ»
Մատենագիտություն
Աճառյան 621
Տե՛ս նաեւ
Էջ 417, սյունակ 1
ԿՈՂՈՊՈՒՏ
-ոյ, -ի, -ից
«ավար, թալան, մեռելի թողած գույք, կողոպտված»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *gel-b-
«սեղմել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gleb-)
կապ ունենայ հնդեւրոպական *gel-b-/*gleb- «սեղմել» արմատի հետ, որից անգլ. dasp (<*glaps-) «սեղմել», լիտվ. glėbti «գրկել, շրջապատել, բռնել»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կողոպտել,
կողոպտիչ,
կողոպտած,
դիակողոպուտ,
դիրակողոպուտ,
դժվարակողոպուտ,
գանձակողոպուտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
անգլ.
dasp (<*glaps-) «սեղմել»
լիտվ.
glėbti «գրկել, շրջապատել, բռնել»
Էջ 417, սյունակ 1
ԿՈՂՈՎ
(կողոփ, կողոբ), -ոյ
«կողով, խմորագնդիկ, գնդիկ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gel-
«գնդ(վ)ել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *golob(h)-)
ձեւից, որ ծագում է *gel- «գնդ(վ)ել» արմատից
բնիկ հնդեւրոպական՝ *golob(h)- *gelb(h)-, *glb(h)- «սեղմել» ձեւից, որ ծագում է *gel- «գնդ(վ)ել» արմատից։ Աճառեանը (ՀԱԲ 2, 623) բխեցնում է «ասորական անծանօթ մի բարբառից»՝ բերելով եբր. kəluw «պտղակողով», ասոր. kullāšā, արաբ. gilf «կողով» զուգահեռները։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
globus «գունդ, խումբ, հրոսախումբ»
հ. վ. գ.
klāftra
ն. գ.
klafter «տարածուած ձեռքերի ընդգրկման չափ, սաժեն»
շվեյց.
chlupfel «խուրձ»
լիտվ.
glėbti «գրկել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 623
Էջ 417, սյունակ 1
ԿՈՂՈՔՈՅ
«վեգ, կոճ»
Փոխառություն (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gel-
«գնդ(վ)ել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *goblp(h)-)
նախաձեւից
Աղբյուր՝ հուն. κολοφών
(թերեւս)
«գագաթ, խաղագնդակ»
հայերենին հարմարեցված (°), եթե կողով (կողոփ) բառի հետ միասին *goblp(h)- նախաձեւից չի գալիս՝ *gel- «գնդ(վ)ել» արմատից։
Էջ 418, սյունակ 1
ԿՈՅ
I
-ի, -ից (ուշ՝ կու, -ոյ)
«թրիք, բակոր, անասնաղբ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *gʷōu-
«փակոր, թրիք, կղկղանք, զզվելի բան»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gʷōu-to- կամ *gʷōu-so-)
արմատից. հմմտ. հ. հնդկ. gū-tha «կղկղանք», ռուս. говно «կղկղանք»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոյանոց,
կոյաջուր
Նոր՝
կոյուղի
կոյուղի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
gū-tha «կղկղանք»
ռուս.
говно «կղկղանք»
Մատենագիտություն
H. AG 461;
Աճ. ՀԱԲ 628
Էջ 418, սյունակ 1
ԿՈՅԶ
ուշ՝ -ի, -ից
«ողկույզ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *geu-
«ծռել, կորացնել, կամար կապել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *geu-gh-)
արմատից. հաւանաբար սրանից են կազմուած ըն-կոյզ եւ ողկոյզ. Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 629) համարում է ողկոյզ բառի կրճատումը ստուգաբանութեամբ՝ խաղող(ոյ) ողկոյզ > խաղողոյ կոյզ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոյզկապ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ.
guzak «ոտքի կոճ» ((°))
լիտվ.
gùžas «կոճ, կոնգոմ, պիստակ»
լիտվ.
gaužĕ «գլուխ»
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 629
Տե՛ս նաեւ
Էջ 420, սյունակ 1
ԿՈՉ
«կոչ, կանչ, հրաւէր, անուանում»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gᵘet-
«խօսել, ասել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gᵘotio-)
Աճառեանը (ՀԱԲ 2, 635) համարում է բնաձայն կազմութիւն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոչել,
կոչելի,
կոչիւն,
կոչանք,
կոչումն,
կոչնատէր,
կոչնական,
կոչնակ,
անկոչ,
գետնակոչ,
մեծակոչ,
ինքնակոչ,
դժուարակոչ,
դիւրակոչելի,
որովայնակոչ,
դիւակոչ,
խառնակոչութիւն,
կոչնագիր,
կոչում
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
gadati (*gātati) «ասում է»
գոթ.
gipan «ասել, խօսել, կոչել, անուանել»
հ. փռիգ.
quetha «ասել, խօսել, նշանակել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 481;
Աճ. ՀԱԲ 635
Էջ 420, սյունակ 1
ԿՈՌ
II
«վեգ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *g(o)ᵘors-
«ծռել, կամար կազմել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *g(o)ᵘosr-)
արմատից. հմմտ. հայ. կոր, կորիզ, լիտվ. gurnas «ոտքի կոճ», մ. ն. գ. küse «կոր»
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
կոր
հայ.
կորիզ
լիտվ.
gurnas «ոտքի կոճ»
մ. ն. գ.
küse «կոր»
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։